ΙΝΕ ΓΣΕΕ: Χαμηλότερος 31% από το 2009 ο πραγματικός μέσος μισθός στην Ελλάδα

Σχεδόν κατά το ένα τρίτο χαμηλότερος είναι ο πραγματικός μέσος ετήσιος μισθός στην Ελλάδα σήμερα σε σχέση με το 2009, δηλαδή πριν το πρώτο Μνημόνιο (2010), σύμφωνα με όσα αποκαλύπτει η ετήσια έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ για την ελληνική οικονομία, η οποία δημοσιεύτηκε χθες (26.6.26).

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την εν λόγω έκθεση, «το 2025 το ύψος» του πραγματικού (δηλαδή αφού ληφθεί υπόψιν ο πληθωρισμός) μέσου ετήσιου μισθού «ανήλθε στα 14.998 ευρώ, επίπεδο το οποίο, αν και οριακά υψηλότερο από το 2024 (+1,3%), ήταν χαμηλότερο κατά 31% σε σχέση με το 2009».

«Από το τελευταίο στοιχείο», συμπεραίνει το ΙΝΕ – ΓΣΕΕ «προκύπτει ότι κατά τη μεταμνημονιακή περίοδο, παρά τους σχετικά υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης του ονομαστικού ΑΕΠ, οι μισθωτοί στη χώρα μας δεν βίωσαν ουσιαστική αύξηση της αγοραστικής τους δύναμης. Συγκριτικά μάλιστα με το 2021, δηλαδή το έτος έναρξης της πληθωριστικής κρίσης, ο μέσος ετήσιος πραγματικός μισθός στην Ελλάδα το 2025 ήταν χαμηλότερος κατά 1,3%, στοιχείο που δείχνει τη σημαντική επίπτωση που είχε ο πληθωρισμός στο πραγματικό εισόδημα των εργαζομένων».

Όσον αφορά τον ονομαστικό μισθό, η ίδια έκθεση επισημαίνει πως «το 2025 ο μέσος ετήσιος ονομαστικός μισθός ανήλθε στη χώρα μας» ανήλθε «στα 18.134 ευρώ, αυξημένος κατά 3,9% έναντι του 2024 και 19,7% έναντι του 2019. Παρόλα αυτά, το ύψος του συνέχιζε και πέρυσι να είναι χαμηλότερο κατά 12% σε σχέση με το 2009, όντας χαμηλότερο ακόμη και από το επίπεδο του 2012 (-0,9%), που ήταν έτος βαθιάς ύφεσης, ραγδαίας αύξησης της ανεργίας και πτώσης των ονομαστικών μισθών ως συνέπεια της εφαρμογής της πολιτικής εσωτερικής υποτίμησης».

Η πορεία των ωρομισθίων

Σύμφωνα με το ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, «παρά όμως την, έστω και οριακή, αύξηση του πραγματικού ωρομισθίου στις υπηρεσίες χαμηλότερης έντασης γνώσης, το ύψος του το 2024 υστερούσε σε σύγκριση με το 2009 κατά 31,3%, ενώ μεγαλύτερη ήταν το αντίστοιχο διάστημα η υστέρηση του πραγματικού ωρομισθίου στους κλάδους υπηρεσιών έντασης γνώσης (-42,4%)».

Η ίδια έκθεση αναφέρει πως «σε σύγκριση με το σύνολο της οικονομίας, η προσαρμογή των ωρομισθίων στους κλάδους της μεταποίησης ήταν αρκετά ηπιότερη, και συγκεκριμένα στους μεταποιητικούς κλάδους υψηλής και μεσαίας προς υψηλή τεχνολογία. Ωστόσο, ακόμη και σε αυτή την κατηγορία κλάδων της μεταποίησης το πραγματικό ωρομίσθιο το 2024 εξακολουθούσε να ήταν χαμηλότερο κατά 2,1% συγκριτικά με το 2009, παρά το γεγονός ότι σε ονομαστικούς όρους εμφάνισε αύξηση κατά 21,7%. Εντονότερη ήταν η προσαρμογή της ωριαίας αμοιβής των μισθωτών στους μεταποιητικούς κλάδους χαμηλής και μεσαίας προς χαμηλή τεχνολογία με το μέσο ονομαστικό και πραγματικό ωρομίσθιο να εμφανίζουν το διάστημα 2009-2024 μείωση της τάξης του 6,8% και 25,1% αντίστοιχα».

«Τέλος», αναφέρει η ίδια έκθεση, «ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι ότι ακόμη και την περίοδο 2019-2024 το πραγματικό ωρομίσθιο και στις δύο επιλεγμένες κατηγορίες του μεταποιητικού κλάδου σημείωσαν υποχώρηση παρά την αύξηση των ονομαστικών ωριαίων αμοιβών. Καθοδική δυναμική ακολούθησαν μεσοσταθμικά την περίοδο 2009-2024 οι αμοιβές σε κλάδους του τριτογενούς τομέα της οικονομίας. Συγκεκριμένα, όπως φαίνεται στο Διάγραμμα 2.9, στους κλάδους των υπηρεσιών έντασης γνώσης το πραγματικό ωρομίσθιο το 2024 ανήλθε σε 10,2 ευρώ, υποχωρώντας έναντι του 2019 κατά 1,9%, παρά την ονομαστική αύξησή του το ίδιο διάστημα κατά 14,3%.

Πιο αναλυτικά, «το μέσο ονομαστικό ωρομίσθιο στο σύνολο της οικονομίας ανήλθε στα 9,6 ευρώ, αυξημένο έναντι τόσο του 2024 όσο και του 2019, παραμένοντας όμως χαμηλότερο συγκριτικά με την προ-οικονομικής κρίσης περίοδο (2009). Σε πραγματικούς όρους, το 2025 το μέσο ωρομίσθιο στη χώρα μας αντιστοιχούσε μόλις στο 73,5% του 2009, ενώ συγκριτικά με το 2019 σημείωσε οριακή αύξηση κατά 2%. Τα παραπάνω εμπειρικά ευρήματα αποκαλύπτουν ότι επτά έτη μετά το τέλος της μνημονιακής επιτήρησης της οικονομίας, το εισόδημα των μισθωτών στην Ελλάδα, τόσο σε ονομαστικούς όσο και σε πραγματικούς όρους, συνεχίζει να βρίσκεται σε επίπεδα αισθητά χαμηλότερα από την προ-κρίσης περίοδο (2009)».

Η ίδια έκθεση εξηγεί πως «η εξέλιξη αυτή δεν είναι μόνο αποτέλεσμα της μεγάλης πτώσης των μισθών που σημειώθηκε την περίοδο εφαρμογής των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής. Σχετίζεται και με την ανεπαρκή μεταβολή των ονομαστικών αποδοχών των εργαζομένων από το 2019 και ύστερα, η οποία, σε συνδυασμό με την ένταση της πληθωριστικής κρίσης, την ανεπάρκεια των μέτρων ανάσχεσής της και την απουσία αποτελεσματικών θεσμικών μηχανισμών προστασίας του εισοδήματός τους, είχε ως συνέπεια τη μειωμένη, συγκριτικά με την περίοδο πριν το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης, αγοραστική δύναμη των μισθωτών, συντηρώντας έτσι το πρόβλημα αξιοπρεπούς διαβίωσης που αντιμετωπίζει μεγάλο τμήμα της μισθωτής εργασίας τα τελευταία χρόνια».