Πώς η κλιματική αλλαγή έκανε τους καύσωνες 100 φορές πιθανότερους

Ο καύσωνας που σαρώνει τη Δυτική Ευρώπη και καταρρίπτει διαδοχικά ρεκόρ θερμοκρασίας θα ήταν «σχεδόν αδύνατο» να εκδηλωθεί χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, η οποία έχει καταστήσει τις εξαιρετικά υψηλές νυχτερινές θερμοκρασίες αυτής της εβδομάδας 100 φορές πιθανότερες σε σύγκριση με πριν από μόλις δύο δεκαετίες, σύμφωνα με επιστήμονες.

«Στην περιοχή που εξετάσαμε, πρόκειται για τον σφοδρότερο καύσωνα που έχει καταγραφεί ποτέ», αναφέρει σε ανάλυσή της η ομάδα επιστημόνων World Weather Attribution (WWA).

Η Βρετανία κατέγραψε χθες, Πέμπτη, την υψηλότερη θερμοκρασία που έχει σημειωθεί ποτέ τον Ιούνιο, καθώς ο φονικός καύσωνας έχει ήδη προκαλέσει δεκάδες θανάτους, διακοπές στην ηλεκτροδότηση και το κλείσιμο σχολείων και πολιτιστικών χώρων.

Η ανάλυση της WWA καταδεικνύει ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη έχει επιδεινώσει σημαντικά τα κύματα καύσωνα στην Ευρώπη μέσα σε λίγες μόνο δεκαετίες. Αντίστοιχο επεισόδιο τον Ιούνιο του 1976 θα ήταν περίπου 3,5 βαθμούς Κελσίου ψυχρότερο από το σημερινό.

Από περισσότερες από 800 ευρωπαϊκές πόλεις που εξετάστηκαν, το 45% έχει ήδη καταγράψει ή αναμένεται να καταγράψει τα υψηλότερα επίπεδα θερμικής καταπόνησης που έχουν σημειωθεί ποτέ για τα τέλη Ιουνίου. Θερμική καταπόνηση είναι η κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός αδυνατεί να αποβάλει αποτελεσματικά τη θερμότητα μέσω της εφίδρωσης.

Οι εκπομπές οδηγούν στην υπερθέρμανση

Πολυετείς επιστημονικές έρευνες έχουν επιβεβαιώσει ότι η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη καθιστά τους καύσωνες τόσο συχνότερους όσο και εντονότερους. Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου –κυρίως από την καύση άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου– έχουν αυξήσει τη μέση θερμοκρασία της Γης κατά περίπου 1,4 βαθμούς Κελσίου σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα του 19ου αιώνα, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Μετεωρολογικό Οργανισμό.

«Δεν κάνουμε αρκετά για να επιβραδύνουμε τον ρυθμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Εφόσον η θέρμανση συνεχίζεται, θα πρέπει να αναμένουμε ότι τα ρεκόρ θερμοκρασίας θα καταρρίπτονται ολοένα και συχνότερα», δήλωσε η Κλερ Μπαρνς, ερευνήτρια ακραίων καιρικών φαινομένων στο Imperial College London και συντάκτρια της ανάλυσης της WWA.

Επιπτώσεις στην υγεία

Σύμφωνα με τη WWA, οι επιπτώσεις του τρέχοντος καύσωνα στη δημόσια υγεία μόλις αρχίζουν να γίνονται εμφανείς. Η ομάδα παραπέμπει σε επιστημονική μελέτη σύμφωνα με την οποία περισσότεροι από 60.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που σχετίζονταν με τη ζέστη κατά τη διάρκεια των αλλεπάλληλων καυσώνων του καλοκαιριού του 2022.

Οι κίνδυνοι για την υγεία εντείνονται όταν οι νυχτερινές θερμοκρασίες παραμένουν εξαιρετικά υψηλές, καθώς ο οργανισμός δεν μπορεί να ανακάμψει από τη θερμική καταπόνηση της ημέρας. Σε περιοχές της Γαλλίας, η θερμοκρασία δεν έχει πέσει κάτω από τους 20 βαθμούς Κελσίου για περισσότερο από μία εβδομάδα – όριο που χαρακτηρίζεται ως «τροπική νύχτα» – ενώ ορισμένες νύχτες η ελάχιστη θερμοκρασία άγγιξε ακόμη και τους 30 βαθμούς.

Η WWA διευκρίνισε, τέλος, ότι το καιρικό φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο έχει αναπτυχθεί στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό και συνήθως συμβάλλει στην άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας, δεν συνέβαλε στην εκδήλωση του ακραίου καύσωνα που πλήττει την Ευρώπη.