Η σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο επαναφέρει στο προσκήνιο μία από τις πιο πολιτικά φορτισμένες πετρελαϊκές βιομηχανίες του κόσμου, αναγκάζοντας τους επενδυτές να επανεξετάσουν ποιος ελέγχει τους πετρελαϊκούς πόρους της Βενεζουέλας και κατά πόσο μπορούν πραγματικά να αναβιώσουν μετά από δεκαετίες παρακμής.
Προς το παρόν, η απάντηση μοιάζει σαφής. «Η Petróleos de Venezuela (PDVSA), η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία, ελέγχει τη συντριπτική πλειονότητα της παραγωγής και των αποθεμάτων πετρελαίου», δήλωσε ο Άντι Λίποου, πρόεδρος της Lipow Oil Associates.
Η αμερικανική εταιρεία ενέργειας Chevron δραστηριοποιείται στη χώρα μέσω ιδίων δραστηριοτήτων αλλά και κοινοπραξίας με την PDVSA, ενώ ρωσικές και κινεζικές εταιρείες συμμετέχουν επίσης μέσω συνεργασιών — «ωστόσο ο κύριος έλεγχος παραμένει στην PDVSA», σημείωσε ο Λίποου.
«Εάν ο Τραμπ καταφέρει να διαμορφωθεί μία πιο φιλοαμερικανική και φιλική προς τις επενδύσεις κυβέρνηση στη Βενεζουέλα, η Chevron είναι στην καλύτερη θέση [να ενισχύσει τον έλεγχό της στο βενεζουελάνικο πετρέλαιο], καθώς ήδη έχει ισχυρή παρουσία εκεί», είπε ο Σολ Καβόνικ από τη MST Financial.
Η Βενεζουέλα εθνικοποίησε τη βιομηχανία πετρελαίου τη δεκαετία του 1970, οδηγώντας στη δημιουργία της PDVSA. Η παραγωγή κορυφώθηκε περίπου στα 3,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως το 1997, αλλά έκτοτε έχει υποχωρήσει σε περίπου 950.000 βαρέλια την ημέρα, εκ των οποίων γύρω στα 550.000 βαρέλια εξάγονται, σύμφωνα με στοιχεία της Lipow Oil Associates.
Εάν διαμορφωθεί μία κυβέρνηση πιο φιλική προς τις ΗΠΑ και τις επενδύσεις, η Chevron θα ήταν «καλύτερα τοποθετημένη» για να διευρύνει τον ρόλο της, πρόσθεσε ο Καβόνικ, επισημαίνοντας ότι και ευρωπαϊκές εταιρείες όπως η Repsol και η Eni θα μπορούσαν να ωφεληθούν λόγω της ήδη υπάρχουσας παρουσίας τους στη χώρα.
Τι σημαίνει αυτό για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου
Οποιαδήποτε αλλαγή καθεστώτος θα μπορούσε να διαταράξει την εμπορική αλυσίδα που διατηρεί τις ροές των βενεζουελάνικων εξαγωγών, προειδοποιούν αναλυτές του κλάδου.
«Καθώς αυτή τη στιγμή δεν είναι σαφές ποιος κυβερνά τη Βενεζουέλα, είναι πιθανό να δούμε τις εξαγωγές να σταματούν πλήρως, επειδή οι αγοραστές δεν θα γνωρίζουν σε ποιον πρέπει να στείλουν τα χρήματα», είπε ο Λίποου. Πρόσθεσε ότι ο τελευταίος γύρος αμερικανικών κυρώσεων κατά του “shadow fleet” δεξαμενόπλοιων έχει πλήξει σοβαρά τις εξαγωγές, αναγκάζοντας τη χώρα να μειώσει την παραγωγή.
Ο όρος “shadow fleet” αναφέρεται σε δεξαμενόπλοια που λειτουργούν εκτός των παραδοσιακών συστημάτων ναυτιλίας, ασφάλισης και ρύθμισης, μεταφέροντας πετρέλαιο από χώρες υπό κυρώσεις, όπως η Βενεζουέλα, η Ρωσία και το Ιράν.
Ο Λίποου εκτιμά ότι η Chevron θα συνεχίσει να εξάγει περίπου 150.000 βαρέλια ημερησίως, περιορίζοντας τον άμεσο αντίκτυπο στην προσφορά. Ωστόσο, η αβεβαιότητα θα μπορούσε να προσθέσει ένα βραχυπρόθεσμο ασφάλιστρο κινδύνου περίπου 3 δολαρίων το βαρέλι.
Αυτό θα συνέβαινε σε μια αγορά που, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, εμφανίζει επαρκή προσφορά. «Η αγορά πετρελαίου κινείται προς υπερπροσφορά», δήλωσε ο Μπομπ ΜακΝάλι της Rapidan Energy Group, χαρακτηρίζοντας τον άμεσο αντίκτυπο «σχεδόν αμελητέο».
Η μακροπρόθεσμη σημασία της Βενεζουέλας σχετίζεται με το είδος του πετρελαίου που παράγει. Το βαρύ, θειούχο πετρέλαιο της χώρας είναι τεχνικά απαιτητικό στην εξόρυξη, αλλά ιδιαίτερα χρήσιμο για σύνθετα διυλιστήρια — ιδίως στις ΗΠΑ. «Τα αμερικανικά διυλιστήρια… λατρεύουν να επεξεργάζονται αυτό το “παχύρρευστο” πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα και τον Καναδά», είπε ο ΜακΝάλι.
«Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η πετρελαϊκή βιομηχανία θα μπορέσει να επιστρέψει στη Βενεζουέλα, να αντιστρέψει δύο δεκαετίες φθοράς και εγκατάλειψης και να την επαναφέρει σε τροχιά».
Εάν μια νέα κυβέρνηση υπό την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης Μαρία Κορίνα Ματσάδο εγκατασταθεί γρήγορα, οι κυρώσεις θα μπορούσαν να χαλαρώσουν και οι εξαγωγές πετρελαίου να αυξηθούν προσωρινά, αξιοποιώντας αποθέματα για την άντληση εσόδων, εκτίμησε ο Λίποου. Ωστόσο, μια βραχυπρόθεσμη άνοδος θα μπορούσε να ασκήσει καθοδική πίεση στις τιμές, πρόσθεσε.
Παρά ταύτα, η προοπτική μιας διατηρήσιμης ανάκαμψης προσκρούει σε σκληρούς περιορισμούς. «Η πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας βρίσκεται σε τέτοια κατάσταση αποσύνθεσης, ώστε ακόμη και με αλλαγή κυβέρνησης είναι απίθανο να σημειωθεί ουσιαστική αύξηση της παραγωγής για χρόνια, καθώς απαιτούνται τεράστιες επενδύσεις για την αποκατάσταση των υποδομών», υπογράμμισε.
Αντίστοιχα, η Χελίμα Κροφτ της RBC προειδοποίησε ότι ο δρόμος της ανάκαμψης είναι μακρύς, επικαλούμενη την «πολυετή παρακμή υπό τα καθεστώτα Τσάβες και Μαδούρο». Όπως είπε, στελέχη της βιομηχανίας εκτιμούν ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον 10 δισ. δολάρια ετησίως για την ανασυγκρότηση του κλάδου — με «ένα σταθερό περιβάλλον ασφάλειας» ως απολύτως αναγκαία προϋπόθεση.
«Σε ένα χαοτικό σενάριο αλλαγής εξουσίας, όπως εκείνα της Λιβύης ή του Ιράκ, όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοιχτά», τόνισε.
