Καλοκαίρι και τρόφιμα: Τα λάθη που μπορούν να οδηγήσουν σε τροφική δηλητηρίαση

Τι πρέπει να προσέχουμε από τη στιγμή που κάνουμε τα ψώνια μέχρι την αποθήκευση και την κατανάλωση των τροφίμων.

Η διευθύντρια Ποιότητας της Χαλκιαδάκης Α.Ε., Στέλλα Χναράκη, απαντά στα πιο συχνά ερωτήματα για την ασφάλεια των τροφίμων το καλοκαίρι.

Με τις θερμοκρασίες να παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, η σωστή διαχείριση των τροφίμων γίνεται ακόμη πιο σημαντική το καλοκαίρι. Άλλωστε είναι γνωστό πως οι συνθήκες ευνοούν τον πολλαπλασιασμό των μικροβίων, αυξάνοντας τον κίνδυνο αλλοίωσης αλλά και τροφικών δηλητηριάσεων, ακόμη και μέσα σε λίγες ώρες.

Το Creta24 ζήτησε από τη Στέλλα Χναράκη, Διευθύντρια Ποιότητας της Χαλκιαδάκης Α.Ε., να μας εξηγήσει τι πρέπει να προσέχουν οι καταναλωτές τους καλοκαιρινούς μήνες και να δώσει πρακτικές συμβουλές για την ασφαλή συντήρηση των τροφίμων.

Η ζέστη είναι ο μεγαλύτερος «εχθρός» των τροφίμων 

Όπως εξηγεί η Στέλλα Χναράκη, οι υψηλές θερμοκρασίες αποτελούν τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για την ασφάλεια των τροφίμων, καθώς επιτρέπουν στα μικρόβια να πολλαπλασιάζονται πολύ γρήγορα.

«Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα ευπαθή τρόφιμα, όπως το κρέας, το ψάρι, τα γαλακτοκομικά και τα έτοιμα γεύματα. Είναι σημαντικό να διατηρείται η ψυκτική αλυσίδα, να μην παραμένουν τα τρόφιμα εκτός ψυγείου για πολλή ώρα και να αποφεύγεται η επιμόλυνση μεταξύ ωμών και μαγειρεμένων τροφίμων», επισημαίνει.

Η μεταφορά από το σούπερ μάρκετ στο σπίτι

Πάντως ένα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο είναι πως ένα από τα πιο συχνά λάθη γίνεται όταν ο πελάτης φύγει από το σουπερμάρκετ. Η κ. Χναράκη τονίζει ότι, ειδικά στην Κρήτη όπου οι θερμοκρασίες το καλοκαίρι είναι ιδιαίτερα υψηλές, τα ευπαθή προϊόντα πρέπει να φτάνουν στο σπίτι όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Όπως αναφέρει, το κρέας, τα ψάρια και τα γαλακτοκομικά καλό είναι να τοποθετούνται τελευταία στο καλάθι των αγορών και, όταν η διαδρομή είναι μεγάλη, να μεταφέρονται μέσα σε ισοθερμική τσάντα. Μόλις φτάσουμε στο σπίτι, πρέπει να μπαίνουν αμέσως στο ψυγείο ή στην κατάψυξη, ώστε να μην διακόπτεται η ψυκτική αλυσίδα.

Ποια τρόφιμα χαλάνε πιο εύκολα

Τα τρόφιμα που αλλοιώνονται ταχύτερα είναι το κρέας, τα πουλερικά, τα ψάρια, τα θαλασσινά, τα γαλακτοκομικά, αλλά και τα μαγειρεμένα φαγητά ή οι σαλάτες όταν παραμένουν εκτός ψυγείου.  «Όσο αυξάνεται η θερμοκρασία, τόσο πιο γρήγορα πολλαπλασιάζονται τα μικρόβια», εξηγεί η ειδικός, υπογραμμίζοντας ότι τα συγκεκριμένα τρόφιμα πρέπει να διατηρούνται συνεχώς σε ψύξη και να καταναλώνονται το συντομότερο δυνατό μετά την παρασκευή ή το άνοιγμα της συσκευασίας τους.

«Ανάλωση έως» ή «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από»;

Ως προς τη σωστή περίοδο κατανάλωσης, η ειδικός σημειώνει πως πολλοί καταναλωτές συγχέουν τις δύο ενδείξεις που υπάρχουν στις συσκευασίες. Η κ. Χναράκη διευκρινίζει ότι η ένδειξη «ανάλωση έως» αφορά την ασφάλεια του τροφίμου και χρησιμοποιείται κυρίως σε ευπαθή προϊόντα, όπως το κρέας, τα ψάρια και τα γαλακτοκομικά. Μετά την ημερομηνία αυτή, δεν συνιστάται η κατανάλωσή τους, ακόμη κι αν φαίνονται φυσιολογικά. Αντίθετα, η ένδειξη «ανάλωση κατά προτίμηση πριν από» αφορά κυρίως την ποιότητα. Εφόσον το προϊόν έχει διατηρηθεί σωστά και η συσκευασία του παραμένει άθικτη, μπορεί σε πολλές περιπτώσεις να καταναλωθεί και μετά την αναγραφόμενη ημερομηνία, αν και ενδέχεται να έχει χάσει μέρος της γεύσης ή της υφής του.

Τα πιο συχνά λάθη μέσα στο σπίτι

Σύμφωνα με τη Στέλλα Χναράκη, αρκετά από τα λάθη που κάνουμε στην καθημερινότητα μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο επιμόλυνσης.
Όπως αναφέρει, πολλοί αφήνουν τα ευπαθή τρόφιμα εκτός ψυγείου για αρκετή ώρα, αποθηκεύουν το ωμό κρέας μαζί με έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα ή υπερφορτώνουν το ψυγείο, με αποτέλεσμα να μην κυκλοφορεί σωστά ο ψυχρός αέρας.  Επιπλέον, δεν ελέγχουν συχνά τη θερμοκρασία του ψυγείου, η οποία πρέπει να είναι έως 5 βαθμούς Κελσίου, ενώ η κατάψυξη πρέπει να λειτουργεί στους -18 βαθμούς. Εξίσου σημαντικό είναι να ακολουθούνται οι οδηγίες συντήρησης που αναγράφονται στις συσκευασίες και να μην παραμένουν τα μαγειρεμένα φαγητά στο ψυγείο περισσότερο από όσο συνιστάται.

Μερικά απλά μυστικά που κάνουν τη διαφορά

Η ειδικός δίνει και ορισμένες πρακτικές συμβουλές που μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ασφάλεια των τροφίμων στην καθημερινότητα. Συστήνει τα τρόφιμα να καταψύχονται σε μικρές μερίδες και να αναγράφεται πάνω στη συσκευασία η ημερομηνία κατάψυξης. Η απόψυξη, όπως επισημαίνει, πρέπει να γίνεται πάντα μέσα στο ψυγείο και όχι στον πάγκο της κουζίνας.

Παράλληλα, τα ζεστά φαγητά δεν πρέπει να τοποθετούνται αμέσως στο ψυγείο, αλλά ούτε να μένουν για ώρες σε θερμοκρασία δωματίου. Το ιδανικό είναι να κρυώνουν για λίγο και να μπαίνουν στο ψυγείο μέσα σε δύο ώρες από το μαγείρεμα ή μέσα σε μία ώρα όταν επικρατούν πολύ υψηλές θερμοκρασίες.

Η κ. Χναράκη υπενθυμίζει ακόμη ότι το ωμό κρέας πρέπει να αποθηκεύεται στο χαμηλότερο ράφι του ψυγείου μέσα σε κλειστό δοχείο, ενώ διαφορετικές επιφάνειες κοπής και μαχαίρια πρέπει να χρησιμοποιούνται για τα ωμά και τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα.
Τέλος, επισημαίνει ότι τα φρούτα και τα λαχανικά πρέπει να πλένονται μόνο με άφθονο τρεχούμενο νερό, χωρίς σαπούνια ή απολυμαντικά, ενώ καλό είναι να απολυμαίνεται συχνά το σφουγγάρι της κουζίνας και να επιλέγονται καταστήματα που τηρούν τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας των τροφίμων.

Πώς διασφαλίζεται η ασφάλεια των τροφίμων στα Σούπερ Μάρκετ Χαλκιαδάκης 

Η ασφάλεια των τροφίμων, σύμφωνα με τη Στέλλα Χναράκη, δεν είναι μια διαδικασία που αφορά μόνο τον καταναλωτή, αλλά ξεκινά πολύ πριν το προϊόν φτάσει στο ράφι του καταστήματος.

Όπως εξηγεί, στα σούπερμαρκετ Χαλκιαδάκης εφαρμόζονται αυστηρές διαδικασίες ελέγχου σε κάθε στάδιο της διακίνησης των προϊόντων, από την παραλαβή και τη συντήρησή τους μέχρι τη διάθεσή τους στον καταναλωτή. «Η ασφάλεια και η ποιότητα των τροφίμων αποτελούν καθημερινή δέσμευση και βασική μας προτεραιότητα. Πραγματοποιούμε συστηματικούς ελέγχους και αναλύσεις στα προϊόντα, ενώ αξιολογούμε διαρκώς τους προμηθευτές μας, ώστε να διασφαλίζουμε ότι πληρούν τα υψηλά πρότυπα ασφάλειας και ποιότητας που έχουμε θέσει», αναφέρει.

Παράλληλα, όπως σημειώνει, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνεχή εκπαίδευση του προσωπικού και στη βελτίωση των διαδικασιών, ώστε οι καταναλωτές να βρίσκουν καθημερινά ασφαλή, ποιοτικά και αξιόπιστα προϊόντα.

Τέλος, η ίδια επισημαίνει ότι η ευθύνη δεν σταματά με την αγορά των προϊόντων. «Θέλουμε να είμαστε δίπλα στον καταναλωτή και μετά την αγορά, προσφέροντας χρήσιμες συμβουλές για τη σωστή συντήρηση, αποθήκευση και διαχείριση των τροφίμων στο σπίτι», λέει, προσθέτοντας ότι μέσα από την ενότητα Food Safety στην ιστοσελίδα των Σούπερ Μάρκετ Χαλκιαδάκης οι καταναλωτές μπορούν να βρουν πρακτικές οδηγίες και χρήσιμες συμβουλές για την ασφάλεια των τροφίμων στην καθημερινότητά τους.