Το πεπρωμένο του Αυγούστου

Υπάρχει μια εικόνα που επιστρέφει κάθε καλοκαίρι και που, ανεξήγητα, εξακολουθούμε να μην έχουμε συνηθίσει: ο ουρανός πορτοκαλής, ο αέρας βαρύς από καπνό, ο χάρτης της χώρας διάτρητος από σημεία ενεργών πυρκαγιών. Και κάθε φορά η ίδια ερώτηση, η ίδια αγωνία, η ίδια ατελείωτη αίσθηση αδυναμίας.

Αλλά αδυναμία μπροστά σε τι, ακριβώς;

Αυτό είναι το ερώτημα που αξίζει να σταθούμε. Γιατί η πυρκαγιά δεν είναι καιρικό φαινόμενο που απλώς «συμβαίνει». Είναι, κατά κανόνα, το αποτέλεσμα αλυσίδας επιλογών, κάποιων τελευταίας στιγμής, κάποιων ετών πριν, κάποιων που αφορούσαν εμάς προσωπικά.

Η αντιπυρική περίοδος του 2026 ξεκίνησε με έναν παράγοντα που δεν πρέπει να αγνοήσουμε: ο χειμώνας ήταν εξαιρετικά βροχερός. Αυτό ακούγεται ευνοϊκό. Σε ένα επίπεδο, είναι. Σε ένα άλλο, είναι ο ορισμός της παγίδας. Η πλούσια βλάστηση που αναπτύχθηκε στα βουνά και τις πλαγιές της Κρήτης – στον Ψηλορείτη, στα φαράγγια γύρω από το Ηράκλειο, στους λόφους της Μεσαράς- αποτελεί τώρα, καθώς αποξηραίνεται κάτω από τον ήλιο του Ιουνίου, εύφλεκτο υλικό εξαιρετικής ποιότητας.

Το κράτος έχει κάνει τη δουλειά του

Η κυβέρνηση έρχεται σε αυτή την αντιπυρική περίοδο με το πιο σοβαρό επιχειρησιακό αποτύπωμα που έχει παρουσιαστεί ποτέ. Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκαθάρισε ότι δεν είναι μονομερής υπόθεση του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης & Πολιτικής Προστασίας, αλλά κυβερνητική προτεραιότητα πρώτης γραμμής. Πενήντα εκατομμύρια ευρώ κατευθύνονται φέτος στους Δήμους για δράσεις πυροπροστασίας, αύξηση 25% σε σχέση με πέρυσι. Δύο χιλιάδες διακόσια νέα στελέχη ενισχύουν το Πυροσβεστικό Σώμα. Πενήντα ένα εναέρια μέσα και εκατό drones επιτηρούν τη χώρα σε αδιάκοπη βάση. Και το πρόγραμμα AntiNero, που ολοκληρώνεται φέτος έπειτα από πενταετή εφαρμογή, αφήνει πίσω του επένδυση που αγγίζει τα 870 εκατομμύρια ευρώ σε πρόληψη, αποκατάσταση και ενεργή διαχείριση των δασών.

Κι όμως, υπάρχει κάτι που καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να αγοράσει, να προσλάβει ή να εγκαταστήσει με drone.Hατομική ευθύνη απέναντι στον τόπο. Το Ηράκλειο, ο νομός μας, εμφανίζεται στα επίσημα στοιχεία της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού ανάμεσα στις περιοχές με τον υψηλότερο δείκτη παραβάσεων πυροπροστασίας. Από την 1η Ιανουαρίου έως τα τέλη Μαΐου 2026 επιβλήθηκαν πανελλαδικά 365 πρόστιμα συνολικού ύψους πάνω από 320.000 ευρώ, με 60 συλλήψεις. Κάθε αυτός ο αριθμός είναι ένα ακαθάριστο οικόπεδο, μια αμέλεια που δεν φαινόταν σοβαρή τη στιγμή που έγινε.

Μέχρι να γίνει.

Ο νόμος είναι σαφής – και η ευθύνη επίσης

Η νομοθεσία δεν αφήνει γκρίζες ζώνες. Κάθε ιδιοκτήτης ακινήτου οφείλει να τοείχε καθαρίσει από εύφλεκτα υλικά έως τις 22 Ιουνίου και να διατηρεί αυτή την κατάσταση έως τις 31 Οκτωβρίου. Η Περιφέρεια Κρήτης έχει ορίσει τις ζώνες υψηλής επικινδυνότητας στο Ηράκλειο, με απαγόρευση κυκλοφορίας σε ημέρες ακραίου κινδύνου. Δεν πρόκειται για γραφειοκρατική υποχρέωση. Πρόκειται για ελάχιστο μέτρο πολιτισμένης συμπεριφοράς απέναντι στον τόπο και στον διπλανό μας.

Το 112 δέχεται κλήσεις 24 ώρες το 24ωρο.

Μία κλήση εγκαίρως μπορεί να σώσει αυτό που μια ώρα αργότερα δεν θα υπάρχει πια.

Υπάρχει στη συλλογική μας ψυχολογία μια παρηγορητική αλλά επικίνδυνη πεποίθηση: ότι αυτός ο τόπος είναι τόσο πλούσιος, τόσο ανθεκτικός, τόσο ακατάλυτος από τις χιλιετίες, που θα αντέξει και αυτό. Ότι ο Ψηλορείτης θα είναι εκεί, ότι τα φαράγγια θα υπάρχουν, ότι οι ελαιώνες της Μεσαράς θα παράγουν λάδι ακόμα και αν δεν τους φροντίσουμε.

Δεν είναι έτσι. Τα δάση που κάηκαν σε άλλες περιοχές της χώρας δεν ξαναγεννήθηκαν σε μια γενιά. Και ο τουρισμός που στηρίζει οικονομικά τον νομό μας, με πάνω από 2,2 εκατομμύρια επιβάτες στον «Νίκο Καζαντζάκη» μόνο στο πρώτο πεντάμηνο του 2026, προϋποθέτει έναν τόπο που αξίζει να επισκεφτεί κανείς. Προϋποθέτει φύση, τοπίο, ύπαρξη.

Το κράτος κάνει τη δουλειά του.

Η ερώτηση που απευθύνω σε κάθε Ηρακλειώτη και κάθε Κρητικό είναι απλή: εμείς κάνουμε τη δική μας;