Όταν το ακραίο γίνεται φυσιολογικό: Το ιστορικό καλοκαίρι στη δυτική Ευρώπη «άγγιξε» αλλά δεν… έκαψε την Κρήτη

Ακραίο ήταν το καλοκαίρι του 2026 για μεγάλο μέρος της Δυτικής Ευρώπης, με θερμοκρασίες που έσπασαν ιστορικά ρεκόρ και μια επίμονη ζέστη να διαρκεί για εβδομάδες.

Η Γαλλία, η Ελβετία, η Ιταλία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο βίωσαν ένα από τα θερμότερα καλοκαίρια που έχουν καταγραφεί, την ώρα που η Ελλάδα βρέθηκε επίσης σε μια ιδιαίτερα θερμή χρονιά, χωρίς όμως να επαναλάβει τα ακραία επίπεδα του 2024. Και μέσα σε αυτή την εικόνα, η Κρήτη ήταν ανάμεσα στις περιοχές της χώρας που στάθηκαν πιο «τυχερές», με αισθητά μικρότερη θερμοκρασιακή απόκλιση.

Τα στοιχεία από την ανάλυση του Climatebook, που βασίζεται στα δεδομένα ERA5 του Copernicus Climate Change Service (C3S), αλλά και η αποτίμηση του meteo.gr/Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, αποτυπώνουν με σαφήνεια τη μεγάλη γεωγραφική διαφοροποίηση του φετινού καλοκαιριού.

Η Δυτική Ευρώπη βίωσε ένα ιστορικά ακραίο καλοκαίρι

Το καλοκαίρι του 2026 ήταν το θερμότερο από το 1960 σε μεγάλο μέρος της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης, με τον πυρήνα της ακραίας ζέστης να εντοπίζεται στη Γαλλία, τις Άλπεις και τη βόρεια Ιταλία.

Η περίπτωση της Γαλλίας είναι χαρακτηριστική. Το τρίμηνο Ιουνίου-Αυγούστου έκλεισε με θερμοκρασίες 3,5°C υψηλότερες από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020, καταρρίπτοντας με μεγάλη διαφορά το προηγούμενο ρεκόρ του 2003, όταν η απόκλιση είχε φτάσει τους +2,7°C.

Ακολούθησαν:

Ελβετία: +3,2°C
Ιταλία: +2,8°C
Ισπανία: +2,3°C
Γερμανία: +2,0°C
Ηνωμένο Βασίλειο: +1,9°C

Ελβετία, Ιταλία, Ισπανία και Ηνωμένο Βασίλειο κατέγραψαν το θερμότερο καλοκαίρι από το 1960, ενώ η Γερμανία βρέθηκε λίγο κάτω από το δικό της ρεκόρ του 2003.

Δεν ήταν μόνο η ένταση, αλλά και η διάρκεια της ζέστης

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή ήταν και η διάρκεια των υψηλών θερμοκρασιών.

Στην Ιταλία, 90 από τις 92 ημέρες του καλοκαιριού ήταν θερμότερες από το κανονικό. Στη Γαλλία καταγράφηκαν 83 ημέρες πάνω από τον μέσο όρο, ενώ στην Ισπανία 80 ημέρες.

Παράλληλα, η δυτική Μεσόγειος παρέμεινε για μεγάλο διάστημα σε κατάσταση έντονης θερμικής ανωμαλίας, με τις θερμοκρασίες της θάλασσας να διατηρούνται περίπου 2 έως 3°C πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα.

Η εικόνα αυτή εξηγεί γιατί το φετινό καλοκαίρι χαρακτηρίζεται κυρίως ως ένα επεισόδιο ακραίας ζέστης της Δυτικής Ευρώπης, και όχι ως ένα ακόμη ακραίο θερμό καλοκαίρι στην ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελλάδα: Το 6ο θερμότερο καλοκαίρι από το 1960

Η Ελλάδα δεν έμεινε ανεπηρέαστη από τη γενικευμένη θερμή εικόνα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία, το καλοκαίρι του 2026 ήταν το 6ο θερμότερο από το 1960, με τη μέση θερμοκρασία να βρίσκεται περίπου 1°C πάνω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020.

Ωστόσο, το 2026 απέχει σημαντικά από το απόλυτο ελληνικό ρεκόρ. Το θερμότερο καλοκαίρι παραμένει εκείνο του 2024, με απόκλιση +2,6°C από την περίοδο αναφοράς 1991-2020.

Μάλιστα, το φετινό καλοκαίρι ήταν:

• πολύ κοντά στο καλοκαίρι του 2023
• κατά 0,56°C ψυχρότερο από το καλοκαίρι του 2025
• αλλά σαφώς θερμότερο από τα περισσότερα καλοκαίρια των προηγούμενων δεκαετιών.

Και οι τρεις μήνες ήταν θερμότεροι από το κανονικό

Η θερμή εικόνα δεν οφείλεται σε έναν μόνο μήνα. Ο Ιούνιος του 2026 ήταν ο 10ος θερμότερος από το 1960, ενώ ο Ιούλιος ο 12ος θερμότερος.

Ακόμη πιο θερμός ήταν ο Αύγουστος, ο οποίος κατατάχθηκε στην 3η θέση των θερμότερων Αυγούστων από το 1960, ισοβαθμώντας με τον Αύγουστο του 2010. Η μέση θερμοκρασία του ήταν +1,6°C υψηλότερη από την περίοδο 1991-2020.

Συνολικά, από τις 92 ημέρες του καλοκαιριού, οι 68 ήταν θερμότερες από τον μέσο όρο της αντίστοιχης περιόδου 1991-2020.

Μεγάλη η διαφορά από περιοχή σε περιοχή

Η Ελλάδα δεν «ζεστάθηκε» ομοιόμορφα. Οι μεγαλύτερες αποκλίσεις καταγράφηκαν στη δυτική Ελλάδα. Στα Ιόνια νησιά, την Ήπειρο, τη Δυτική Ελλάδα και τη δυτική Πελοπόννησο, το καλοκαίρι του 2026 κατατάχθηκε κατά τόπους ως το 2ο ή 3ο θερμότερο από το 1960, με τις αποκλίσεις να ξεπερνούν τους 2°C.

Στην υπόλοιπη ηπειρωτική Ελλάδα, το καλοκαίρι βρέθηκε μεταξύ του 6ου και του 8ου θερμότερου.

Η εικόνα όμως αλλάζει σημαντικά όσο κινούμαστε προς την ανατολική Ελλάδα και τα νησιά του Αιγαίου. Εκεί, οι αποκλίσεις ήταν μικρότερες.

Και ανάμεσα στις περιοχές με την ηπιότερη θερμική απόλκιση βρίσκεται η Κρήτη.

Κρήτη: Η «τυχερή» πλευρά ενός πολύ θερμού καλοκαιριού

Για την Κρήτη, τα στοιχεία του meteo.gr είναι ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

Το νησί συγκαταλέγεται μαζί με την ανατολική Ελλάδα, το Αιγαίο και την Αττική στις περιοχές όπου το καλοκαίρι του 2026 ήταν αισθητά λιγότερο θερμό από ό,τι στη δυτική Ελλάδα.

Η θερμοκρασιακή απόκλιση στην Κρήτη ήταν χαμηλότερη από μισό βαθμό Κελσίου, σύμφωνα με την περιφερειακή ανάλυση του meteo.gr.

Με άλλα λόγια, ενώ περιοχές της δυτικής Ελλάδας ξεπέρασαν τους +2°C και βρέθηκαν στη 2η ή 3η θερμότερη θέση της ιστορικής σειράς, η Κρήτη είχε μια σαφώς πιο ήπια εικόνα.

Η μεγάλη αντίθεση με το 1976

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σύγκριση με το 1976, ένα έτος που έχει μείνει στην ιστορία για τη μεγάλη ξηρασία στη Δυτική Ευρώπη.

Αν τα δεδομένα του 1976 μεταφερθούν στα σημερινά κλιματικά δεδομένα, τότε η Γαλλία εκείνη τη χρονιά είχε απόκλιση μόλις +0,6°C, ενώ το Ηνωμένο Βασίλειο +1,2°C.

Σήμερα, αντίθετα, η Γαλλία έφτασε το +3,5°C και το Ηνωμένο Βασίλειο το +1,9°C.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η αντίθεση στη Μεσόγειο: το 1976, με βάση τα σημερινά κανονικά επίπεδα, η Ιταλία θα αντιστοιχούσε σε -2,4°C και η Ελλάδα σε -2,8°C.

Η σύγκριση αποτυπώνει τη μετατόπιση του ίδιου του κλιματικού «φυσιολογικού» μέσα σε μόλις πέντε δεκαετίες.

Η Ελλάδα έχει θερμανθεί κατά 2,5°C από το 1960

Η μέση θερμοκρασία του ελληνικού καλοκαιριού έχει αυξηθεί κατά 2,5°C από το 1960 έως το 2025, σύμφωνα με την ανάλυση του meteo.gr.

Το γεγονός ότι η Κρήτη είχε φέτος σαφώς καλύτερη εικόνα από τη δυτική Ελλάδα δεν σημαίνει ότι βρίσκεται εκτός της γενικότερης κλιματικής τάσης.

Σημαίνει ότι το καλοκαίρι του 2026 η γεωγραφική κατανομή της ζέστης ήταν διαφορετική: η Δυτική Ευρώπη βρέθηκε στο επίκεντρο των ακραίων θερμοκρασιών, η δυτική Ελλάδα επηρεάστηκε περισσότερο από την υπόλοιπη χώρα, ενώ η Κρήτη και η ανατολική Ελλάδα βρέθηκαν στην πιο ήπια πλευρά αυτής της θερμής εικόνας.