Πρόκειται για τα drone οπτικών ινών, δηλαδή για μικρά drones που ελέγχονται μέσω καλωδίων οπτικών ινών, με πάχος οδοντικού νήματος, τα οποία δεν ανιχνεύονται και δεν μπορούν να εντοπιστούν από τα ηλεκτρονικά συστήματα.
Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά drones που βασίζονται σε ραδιοσυχνότητες ή δορυφορικά σήματα, αυτά τα τροποποιημένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) συνδέονται απευθείας με τον σταθμό ελέγχου του χειριστή μέσω ενός καλωδίου οπτικών ινών. Το καλώδιο μπορεί να φτάσει σε μήκος τα 10–30 χλμ., επιτρέποντας στο drone να προσεγγίσει απομακρυσμένους στόχους.
Επειδή δεν υπάρχει ασύρματο σήμα που να μπορεί να υποκλαπεί, τα drones είναι απρόσβλητα από τα εξελιγμένα συστήματα παρεμβολής ηλεκτρονικού πολέμου του Ισραήλ, ενώ το γεγονός ότι είναι κατασκευασμένα από ελαφρύ υαλοβάμβακα, σημαίνει ότι δεν εκπέμπουν σχεδόν καμία θερμική ή ραδιοηλεκτρονική υπογραφή.
Έτσι, δεν μπορούν να γίνουν αντικείμενο παρεμβολής καθώς δεν πιλοτάρονται μέσω σημάτων GPS ή ραδιοελέγχου. Διαθέτουν ένα λεπτό καλώδιο που συνδέει τον χειριστή απευθείας με το drone, καθιστώντας αδύνατη την ηλεκτρονική παρεμβολή. Η παρεμβολή μπορεί να προκαλέσει τη συντριβή ενός drone ή την επιστροφή του στο σημείο προέλευσής του.
Ο Χασάν Τζούνι, στρατιωτικός αναλυτής, μιλώντας στο Al Jazeera είπε ότι αυτό καθιστά τα παραδοσιακά συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης «τυφλά».
Τα drones έχουν καταφέρει ακόμη και να παρακάμψουν το σύστημα ενεργητικής προστασίας «Trophy» που είναι εγκατεστημένο στα ισραηλινά άρματα μάχης Merkava, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να ανιχνεύει και να αναχαιτίζει εισερχόμενα βλήματα.
Με τη βοήθεια οπτικών καμερών υψηλής ανάλυσης που μεταδίδουν βίντεο, οι χειριστές της Χεζμπολάχ μπορούν να κατευθύνουν χειροκίνητα τα drones προς συγκεκριμένα ευάλωτα σημεία, όπως ο πυργίσκος ή οι ερπύστριες ενός άρματος μάχης.
Την Πέμπτη, τα συγκεκριμένα drones τραυμάτισαν τουλάχιστον 12 στρατιώτες στο βόρειο Ισραήλ, δύο εκ των οποίων σοβαρά. Πολλά drones είναι ευάλωτα σε ηλεκτρονική παρεμβολή από τα συστήματα αεράμυνας.
«Απολύτως θανατηφόρο»
Τα drones δεν είναι αλάνθαστα, καθώς ο άνεμος — ή άλλα drones — μπορούν να προκαλέσουν το μπλέξιμο των καλωδίων, τα οποία μπορεί να βρεθούν πάνω σε δέντρα ή σε άλλα εμπόδια που υπάρχουν μέχρι να φτάσουν στον στόχο τους.
Ο Νιντάλ Αμπού Ζαΐντ, στρατιωτικός αναλυτής, εξήγησε ότι τα ελαφριά σώματα από υαλοβάμβακα τα καθιστούν ιδιαίτερα ευάλωτα σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες, όπως η δυνατή βροχή και οι ισχυροί άνεμοι. Επιπλέον, το λεπτό καλώδιο οπτικών ινών μπορεί εύκολα να σπάσει αν το drone προσκρούσει σε φυσικό εμπόδιο, όπως ένα δέντρο ή έναν μεγάλο θάμνο, ωστόσο, «αν ξέρεις τι κάνεις, είναι απολύτως θανατηφόρο», δήλωσε στο Associated Press, ο Ρόμπερτ Τόλαστ, εμπειρογνώμονας σε θέματα drone και ερευνητής στο Royal United Services Institute στο Λονδίνο, εξηγώντας πώς το drone μπορεί να πετάξει χαμηλά και να πλησιάσει κρυφά έναν στόχο.
Οι ειδικοί αναφέρουν ότι οι στρατιωτικές δυνάμεις πρέπει είτε να αναχαιτίσουν τα drone, κάτι που είναι δύσκολο λόγω του μικρού τους μεγέθους και της σύντομης διαδρομής πτήσης τους, είτε να βρουν έναν τρόπο να κόψουν το σχεδόν αόρατο καλώδιο.
Η Χεζμπολάχ χρησιμοποιεί κυρίως τα drones οπτικών ινών εναντίον ισραηλινών στρατιωτών που επιχειρούν στον νότιο Λίβανο ή σε πόλεις στα σύνορα.
Παρά την συντριπτική αεροπορική υπεροχή του Ισραήλ, οι στρατιώτες στο έδαφος βρίσκονται αντιμέτωποι με έναν ασύμμετρο εφιάλτη. Ένας ισραηλινός αξιωματούχος του στρατού δήλωσε στο AP ότι τα drones οπτικών νών αποτελούν μια σχετικά νέα απειλή κατά τη διάρκεια της τελευταίας φάσης των συγκρούσεων με τη Χεζμπολάχ. Η λιβανέζικη οργάνωση φαίνεται να έχει στραφεί σε αυτά επειδή η αεράμυνα του Ισραήλ έχει αποδειχθεί αποτελεσματική ενάντια σε μεγαλύτερους και ισχυρότερους πυραύλους, βλήματα και άλλα drones, είπε ο αξιωματούχος, ο οποίος μίλησε υπό τον όρο της ανωνυμίας, σύμφωνα με τις στρατιωτικές οδηγίες.
Το Ισραήλ πιστεύει ότι τα drones κατασκευάζονται τοπικά και είναι εύκολο να παραχθούν – απαιτώντας λίγο περισσότερο από ένα έτοιμο drone, μια μικρή ποσότητα εκρηκτικών και διαφανές σύρμα που διατίθεται ευρέως στην καταναλωτική αγορά, ανέφερε.
Χαρακτήρισε τα drones ως τη μεγαλύτερη απειλή για τα στρατεύματα στον Λίβανο, αλλά είπε ότι ο ισραηλινός στρατός εργάζεται για την εξεύρεση τεχνολογικών λύσεων. Παράλληλα, το Ισραήλ λαμβάνει μέτρα επί του πεδίου για την υπεράσπιση των στρατευμάτων, όπως η προσθήκη διχτυών και κλωβών στα στρατιωτικά οχήματα.
Τα drones οπτικών ινών αποτελούν το τελευταίο κεφάλαιο σε έναν αγώνα «γάτας και ποντικιού», καθώς οι υψηλής τεχνολογίας άμυνες του Ισραήλ αγωνίζονται να αναχαιτίσουν νέες απειλές, ειδικά εκείνες που είναι λιγότερο εξελιγμένες.
«Πολύ δύσκολο να τα εντοπίσει κανείς»
Ο Ραν Κοχάβ, πρώην επικεφαλής της διοίκησης αεράμυνας του ισραηλινού στρατού, δήλωσε ότι το Ισραήλ αποτυγχάνει στις προσπάθειές του να αμυνθεί ενάντια στα drones οπτικών ινών.
«Πετούν πολύ χαμηλά και πολύ γρήγορα και είναι πολύ μικρά, είναι πολύ δύσκολο να τα εντοπίσει κανείς, και ακόμη και αφού εντοπιστούν, είναι πραγματικά δύσκολο να τα παρακολουθήσει κανείς», είπε.
Ο Κοχάβ δήλωσε ότι το Ισραήλ αφιέρωσε χρόνια στην ενίσχυση των συστημάτων αεράμυνας του, με στόχο τη βελτίωση της προστασίας από ρουκέτες και πυραύλους. Ωστόσο, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη δεν θεωρούνταν κορυφαία προτεραιότητα.
Ανέφερε ότι το Ισραήλ θα έπρεπε να είχε παρακολουθήσει τις εξελίξεις στον τομέα των drones οπτικών ινών κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία και να είχε υποθέσει ότι, όπως η Ρωσία και άλλοι σύμμαχοι του Ιράν, η Χεζμπολάχ θα τα χρησιμοποιούσε τελικά.
Από την πλευρά του ένας στρατιωτικός αξιωματούχος ανέφερε στους Times of Israel ότι ο ισραηλινός στρατός αντιμετωπίζει σοβαρά την απειλή και εργάζεται για την ανάπτυξη και τη δοκιμή συστημάτων αντιμετώπισης των drone οπτικών ινών, ωστόσο, είναι απίθανο ένα τέτοιο σύστημα να είναι έτοιμο βραχυπρόθεσμα, ούτε θα προσφέρει μια απόλυτη λύση στην απειλή.
Ο αξιωματούχος είπε ότι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης της απειλής θα ήταν να στοχεύσουν τους χειριστές των drones και την αλυσίδα εφοδιασμού της Χεζμπολάχ για τα drones. Ωστόσο, αυτό δεν είναι δυνατό προς το παρόν λόγω της κατάπαυσης του πυρός, καθώς το Ισραήλ επιτρέπεται να στοχεύει μόνο άμεσες απειλές για τις δυνάμεις στον Λίβανο, όπως έναν χειριστή drone που πιλοτάρει ενεργά ένα drone.
Ένας τεχνολογικός αγώνας από τον πόλεμο της Ουκρανίας
Καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, η Μόσχα και το Κίεβο έχουν εμπλακεί σε έναν αγώνα για την ανάπτυξη νέας τεχνολογίας.
Η Ρωσία βομβαρδίζει την Ουκρανία σχεδόν κάθε βράδυ με drones μακράς εμβέλειας τύπου Σαχέντ, τα οποία προέρχονται αρχικά από το Ιράν. Αν και η Μόσχα έχει κάνει πολλές βελτιώσεις στα drones, ορισμένα μπορούν ακόμα να καταρριφθούν με ηλεκτρονική παρεμβολή.
Τα drones οπτικών ινών αναπτύχθηκαν για να παρακάμψουν αυτό το πρόβλημα — αν και δεν έχουν την ίδια εμβέλεια με ένα drone που χρησιμοποιεί ραδιοσύνδεση ή τεχνητή νοημοσύνη για να πλοηγηθεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις, έχουν καταγραφεί drones οπτικών ινών με καλώδια που εκτείνονται έως και 50 χιλιόμετρα, ανέφερε ο Τόλαστ.
Η Ρωσία και η Ουκρανία χρησιμοποιούν πολλούς διαφορετικούς τύπους drones «σε τεράστια κλίμακα», είπε ακόμα. Τα drones οπτικών ινών χρησιμοποιούνται σε τόσο ευρεία κλίμακα που βίντεο δείχνουν πόλεις της Ουκρανίας στην πρώτη γραμμή να είναι καλυμμένες με νήματα που μοιάζουν με πετονιές, θυμίζοντας τεράστιους ιστούς αράχνης.
Το Ισραήλ διαθέτει επαρκή δύναμη πυρός για ν’ αναχαιτίσει τα drones, αλλά το κλειδί είναι η έγκαιρη ανίχνευση, είπε ακόμα ο Κοχάβ. Εξήγησε ότι το Ισραήλ διαθέτει ήδη την κατάλληλη τεχνολογία που παρακολουθεί τις μεταβολές του φωτός, εντοπίζει σήματα και επικοινωνίες και μπορεί να αναγνωρίζει τον ήχο των ελίκων των drones. Ωστόσο, ανέφερε ότι αυτά τα συστήματα παρακολούθησης δεν έχουν εγκατασταθεί ευρέως κατά μήκος των βόρειων συνόρων.
Η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε ότι άρχισε να χρησιμοποιεί για πρώτη φορά drones καθοδηγούμενα με οπτικές ίνες κατά τη διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης που ξεκίνησε στις 2 Μαρτίου, αφού χρησιμοποιούσε άλλα είδη drones για χρόνια.
Τις τελευταίες εβδομάδες, η λιαβανέζικη οργάνωση έχει μεταδώσει μέσω των πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης και του τηλεοπτικού σταθμού της «Al-Manar» βίντεο από επιθέσεις με αυτά τα νέα drones, ειδικά εναντίον ισραηλινών στρατευμάτων στον νότιο Λίβανο.
Ένα drone οπτικών ινών φορτωμένο με εκρηκτικά χτύπησε ισραηλινή μονάδα τεθωρακισμένων, σκοτώνοντας τον Ίνταν Φουκς και τραυματίζοντας έξι ακόμη στρατιώτες, όπως ανέφερε το Ynet. Όταν έφτασε το ελικόπτερο, η Χεζμπολάχ εκτόξευσε δύο ακόμη drones, ένα εκ των οποίων εξερράγη μόλις λίγα μέτρα μακριά από το αεροσκάφος.
Η αδυναμία να σταματήσουν αυτές οι επιθέσεις έχει προκαλέσει βαθιά απογοήτευση στους ισραηλινούς διοικητές της πρώτης γραμμής, σύμφωνα με αναφορές του ισραηλινού στρατιωτικού ανταποκριτή Ντόρον Κάντος.
«Δεν υπάρχουν πολλά που μπορούμε να κάνουμε γι’ αυτό», είπε στον Κάντος ένας ισραηλινός διοικητής που βρίσκεται επί του παρόντος στο Λίβανο. «Η ενημέρωση που λαμβάνουν οι δυνάμεις ισοδυναμεί με: “Να είστε σε εγρήγορση, και αν εντοπίσετε ένα drone, πυροβολήστε το”».
Ελλείψει συστηματικής στρατιωτικής λύσης, ο Κάντος ανέφερε ότι ορισμένες ισραηλινές μονάδες μάχης έχουν αρχίσει να αναπτύσσουν ανεξάρτητα αυτοσχέδια αμυντικά μέτρα, όπως το να κρεμούν φυσικά δίχτυα πάνω από στρατιωτικές θέσεις, σπίτια και παράθυρα, με την ελπίδα ότι τα drones θα μπλεχτούν σε αυτά πριν εκραγούν.
«Είναι μια αυτοσχέδια αντίδραση… αλλά απέχει πολύ από το να είναι αρκετή», δήλωσε ένας Ισραηλινός αξιωματικός στον Ισραηλινό ανταποκριτή. Ανώτεροι Ισραηλινοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι μπήκαν στον πόλεμο στο Λίβανο χωρίς επαρκή μέσα για να αντιμετωπίσουν αυτή την απειλή, παρά το γεγονός ότι είχαν αρκετό χρόνο να προετοιμαστούν, αφού παρόμοιες τακτικές είχαν χρησιμοποιηθεί στον πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας και από Παλαιστίνιους μαχητές στη Γάζα στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Ο Ζέβικ Γκλιντάι, ένας 78χρονος καθηγητής μαθηματικών και εθελοντής οδηγός ασθενοφόρου, ανακάλυψε στοίβες από ημιδιαφανή καλώδια οπτικών ινών γύρω από ένα drone που συνετρίβη στην πίσω αυλή του, στη βόρεια ισραηλινή πόλη Κιριάτ Σμόνα, στις 13 Απριλίου.
Το σπίτι του βρίσκεται δύο χιλιόμετρα από τα σύνορα με τον Λίβανο. Καθόταν στο σπίτι του όταν άκουσε σειρήνες και τον θόρυβο πρόσκρουσης. Ο γείτονάς του, τον φώναξε και του είπε ότι η αυλή είχε πάρει φωτιά.
Οι δύο τους έσβησαν τη φωτιά με λάστιχο του κήπου, αλλά παρατήρησαν κάτι καινούργιο το κατεστραμμένο drone ήταν περιτριγυρισμένο από στοίβες ενός λευκού νήματος.
«Ανησυχούμε πολύ γι’ αυτά τα drone, επειδή δεν υπάρχει τρόπος να τα καταρρίψουμε, καθώς δεν μπορούμε να τα ανιχνεύσουμε», είπε ο Γκλιντάι.
Είπε ότι δεν ακούστηκε καμία σειρήνα προειδοποίησης πριν από τη συντριβή του drone και η ομάδα πυροτεχνουργών που ανταποκρίθηκε χαρακτήρισε ως θαύμα το γεγονός ότι σχεδόν 2 κιλά εκρηκτικών δεν εξερράγησαν.
«Μου είπαν: “Είστε πολύ τυχερός”», είπε ο Γκλιντάι, ο οποίος σημείωσε ότι έχει ζήσει πολλές φορές επιθέσεις με όπλα της Χεζμπολάχ στα 48 χρόνια που ζει στο Κιριάτ Σμόνα. «Μάζεψαν όλα τα κομμάτια που μπορούσαν να μαζέψουν και μου άφησαν μερικές οπτικές ίνες ως ενθύμιο».
Πηγές: AP, Times of Israel, Al Jazeera, ertnews.gr
