Του Κώστα Κεφαλογιάννη
Όπως είναι πια γνωστό σχεδόν σε όλους, η Μαρία Καρυστιανού σε δηλώσεις της στο OPEN είπε ότι το θέμα των αμβλώσεων πρέπει να μπει σε δημόσια διαβούλευση ώστε να αποφασίσει η κοινωνία τι θα γίνει. Όπως τόνισε, είναι διχασμένη ηθικά ανάμεσα στο δικαίωμα των γυναικών στην αυτοδιάθεση και στα δικαιώματα των εμβρύων.
Όσο κι αν ορισμένοι προσπαθούν να μαζέψουν τα αμάζευτα, σε πολιτικό επίπεδο εδώ έχουμε μια αρκετά καθαρή ένδειξη προς ποια κατεύθυνση θα κινείται το πιθανό κόμμα Καρυστιανού. Φαινόταν έτσι κι αλλιώς από διάφορα άλλα πράγματα, απλώς όσο περνά ο καιρός καθίσταται ακόμα πιο ξεκάθαρο. Οι άνθρωποι που ένιωσαν “προδομένοι” από την συγκεκριμένη τοποθέτηση ή και συνολικά την αποκάλυψη των απόψεων της κ. Καρυστιανού, συνιστούν ένα κοινωνιολογικό φαινόμενο από μόνοι τους. Οι άνθρωποι που σπεύδουν με πάθος να την υπερασπιστούν και να υιοθετήσουν το αφήγημα περί “παγίδας” που της έστησαν οι δημοσιογράφοι, επίσης.
Το σημαντικό εδώ είναι άλλο: με δεδομένη την υψηλή δημοφιλία της κ. Καρυστιανού η τοποθέτηση, πέρα από τα όποια πολιτικά χαρακτηριστικά φέρει, είναι κοινωνικά επικίνδυνη. Το θέμα που σύμφωνα με την ίδια πρέπει να μπει σε δημόσια διαβούλευση θεωρείται και πρέπει να παραμείνει λήξαν. Βασικά, δεν θεωρείται, είναι λήξαν εδώ και δεκαετίες. Η άμβλωση στην Ελλάδα είναι νόμιμη, κατοχυρωμένη και (κατά κανόνα έστω) κοινωνικά αποδεκτή, ως μέρος ενός ευρύτερου πλαισίου προστασίας των δικαιωμάτων των γυναικών και της αυτοδιάθεσης του σώματος. Ουδείς το έχει αμφισβητήσει εδώ και πολύ καιρό, πέραν από ορισμένες ακραίες και εν πολλοίς περιθωριακές φωνές
Η επαναφορά του ζητήματος μπορεί να είναι μια «αθώα», έως και αφελής παρέμβαση στον δημόσιο διάλογο. Θα το δεχτούμε με μπόλικη καλή θέληση. Δεν παύει να είναι και βαθιά προβληματική. Η ιστορία έχει αποδείξει πολλές φορές ότι τα δικαιώματα που κατακτήθηκαν με αγώνες, κόπο, ενίοτε και με αίμα, δεν χάνονται πάντα με μια μεγάλη, θεαματική ανατροπή. Συχνά υπονομεύονται σταδιακά, μέσα από τη σχετικοποίησή τους, τη μετατόπιση της συζήτησης και τη δημιουργία ενός κλίματος αμφιβολίας για κεκτημένα που θεωρούνταν δεδομένα!
Το timing αυτών των δηλώσεων καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο ανησυχητική. Σε πολλές χώρες της Ευρώπης και φυσικά στις ΗΠΑ παρακολουθούμε εδώ και καιρό μια σαφή υποχώρηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων, με τις αμβλώσεις να βρίσκονται στο επίκεντρο της ολοένα και πιο κυρίαρχης ακροδεξιάς ατζέντας. Στην Ελλάδα έχουμε μεν ένα σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος να κοιτάζει ή να ψηφίζει κόμματα δεξιότερα της Νέας Δημοκρατίας, όμως σε επίπεδο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τουλάχιστον νομικά, δεν υπάρχει οπισθοχώρηση. Το αντίθετο: υπάρχει, έστω και αργή, κάποιες φορές βασανιστικά αργή πρόοδος (δείτε τον νόμο για την ισότητα στον γάμο).
Μια εντελώς αναίτια αναθέρμανση της συζήτησης για τις αμβλώσεις μπορεί να λειτουργήσει σαν επικίνδυνος συντονισμός με τάσεις που έχουν ήδη αποδείξει τις κοινωνικές τους συνέπειες: στιγματισμό, περιορισμό ελευθεριών και επιστροφή σε λογικές ελέγχου των γυναικείων σωμάτων.
Έχουμε πει και γράψει ότι από εδώ κι εμπρός η κ. Καρυστιανού πλέον θα κρίνεται ως πολιτικό πρόσωπο. Όταν λοιπόν ως πολιτικό πρόσωπο τοποθετείται κατ΄αυτόν τον τρόπο, οφείλει να γνωρίζει ότι επί της ουσίας νομιμοποιεί απόψεις ακραίες, συντηρητικές, σκοτεινές.
Η Ελλάδα δεν έχει τίποτα να κερδίσει από μια τέτοια οπισθοδρόμηση. Αντίθετα, έχει πολλά να χάσει. Αν η ίδια η κ. Καρυστιανού νιώθει ότι έχει να κερδίσει, τότε είναι πιθανόν να ακούσουμε και άλλες, εξίσου ή και περισσότερο επικίνδυνες θέσεις στο μέλλον.
Y.Γ. Μια ημέρα μετά και με ανάρτηση στα social η κ. Καρυστιανού ανασκεύασε τις δηλώσεις περί αμβλώσεων, με το διαχρονικό επιχείρημα ότι “διαστρεβλώθηκαν” (παρότι ήταν on camera) και με άκρως επιθετικό τόνο. Για να είμαι δίκαιος λοιπόν, εδώ μπορείτε να δείτε την νέα της τοποθέτηση η οποία άλλωστε, κατά τη γνώμη μου, επίσης δείχνει πολλά για την ίδια και τους συμβούλους της. Πολλά και όχι ιδιαιτέρως θετικά.