Πρώτη γενική απεργία στην Ισπανία εδώ και 14 χρόνια

Εκατομμύρια εργαζόμενοι στην Ισπανία συμμετέχουν σήμερα, Τετάρτη σε απεργιακές κινητοποιήσεις. Ζητούν από την κυβέρνηση να λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης, λιγότερο από τρεις εβδομάδες πριν από τις εθνικές εκλογές, οι οποίες ενδέχεται να ανοίξουν τον δρόμο για την άνοδο της Ακροδεξιάς στην εξουσία.

Η πρώτη γενική απεργία στην Ισπανία εδώ και 14 χρόνια αναμένεται να προκαλέσει καθυστερήσεις στο εκτεταμένο δίκτυο δημόσιων συγκοινωνιών, καθώς και να επιφέρει επιβράδυνση ή ακόμη και αναστολή της λειτουργίας επιχειρήσεων, εργοστασίων και καταστημάτων στην τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης.

Κατά τις πρώτες ώρες της απεργίας καταγράφηκαν περιορισμένα επεισόδια,  αποκλεισμοί δρόμων και φωτιές σε λάστιχα στη Βαρκελώνη, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, καθώς και συγκρούσεις μεταξύ απεργών και αστυνομικών κοντά στην κεντρική αγορά της χώρας στη Μαδρίτη.

Τα δύο μεγαλύτερα συνδικάτα, UGT και CCOO, που έχουν προκηρύξει την απεργία, έκαναν λόγο για μαζική συμμετοχή από τις πρώτες πρωινές ώρες, με «σημαντικές διακοπές εργασιών σε στρατηγικούς κλάδους».

Σύμφωνα με ανακοίνωσή τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η συμμετοχή έφτασε το 90% στους κλάδους της αυτοκινητοβιομηχανίας και των λιμανιών, το 85% στη βιομηχανία κρέατος, το 82% στην αποκομιδή απορριμμάτων και το 75% στον ενεργειακό τομέα.

Εργαζόμενοι, ακτιβιστές, πολιτικοί και απλοί πολίτες συμμετέχουν στην κινητοποίηση της Τετάρτης, ωστόσο οι επιδιώξεις τους διαφέρουν σημαντικά.

 «Μισθοί. Στέγαση. Τιμές»

Τα μέσα ενοίκια στην Ισπανία έχουν σχεδόν διπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, επιβαρύνοντας σημαντικά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και προκαλώντας έντονη δυσαρέσκεια στους ψηφοφόρους.

Η οργή για το στεγαστικό ζήτημα κορυφώθηκε μετά την τηλεοπτική μετάδοση της έξωσης μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι της στη Μαδρίτη τον περασμένο μήνα.

Ο θάνατος της Μαρικάρμεν, όπως έγινε γνωστή η ηλικιωμένη γυναίκα, προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη αγανάκτηση και την ανέδειξε σε σύμβολο των Ισπανών που αισθάνονται ότι καταβάλλουν υπέρογκα ποσά για ενοίκιο, χωρίς να έχουν καν την προοπτική απόκτησης ιδιόκτητης κατοικίας.

Οι οργανώσεις που δραστηριοποιούνται για την προστασία του δικαιώματος στη στέγαση αξιοποίησαν τη δημόσια κατακραυγή για την έξωση της Μαρικάρμεν, προκειμένου να ζητήσουν την προκήρυξη γενικής απεργίας. Σύντομα εξασφάλισαν τη στήριξη των δύο μεγαλύτερων συνδικαλιστικών οργανώσεων της χώρας, της UGT και της CCOO.

Οι οργανώσεις για τη στέγαση διεκδικούν σειρά μέτρων, μεταξύ των οποίων την κατάργηση των τουριστικών διαμερισμάτων, την καταπολέμηση της κερδοσκοπίας στην αγορά ακινήτων και την προστασία των ενοικιαστών μέσω της αυτόματης ανανέωσης των μισθωτηρίων συμβολαίων.

Από την πλευρά τους, τα συνδικάτα UGT και CCOO ζητούν ενισχυμένη κρατική παρέμβαση στην αγορά κατοικίας, καθώς και νέα συμφωνία για τον κατώτατο μισθό, μέσα από διαπραγματεύσεις με τις εργοδοτικές οργανώσεις.

Το επίσημο σύνθημα της απεργίας είναι: «Μισθοί. Στέγαση. Τιμές».

Το στεγαστικό επανέρχεται στο επίκεντρο

Οι πανεθνικές διαδηλώσεις που ακολούθησαν την έξωση της Μαρικάρμεν οδήγησαν την ισπανική κυβέρνηση στην προώθηση έκτακτων μέτρων για τον περιορισμό των εξώσεων και την ενίσχυση της προστασίας των ενοικιαστών.

Ωστόσο, τα δεξιά κόμματα στο Κοινοβούλιο αρνήθηκαν να τα επικυρώσουν, υποστηρίζοντας ότι θα οδηγούσαν σε αποχώρηση ακινήτων από την αγορά ενοικίασης.

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ απάντησε με πολιτική αντεπίθεση, προκηρύσσοντας εκλογές στις 5 Οκτωβρίου, με στόχο να εξασφαλίσει ακόμη μία τετραετία διακυβέρνησης για τον αριστερό κυβερνητικό συνασπισμό.

Ωστόσο, ακολούθησε η πολύνεκρη σύγκρουση τρένων υψηλής ταχύτητας, η δεύτερη θανατηφόρα σιδηροδρομική τραγωδία στην Ισπανία μέσα στη χρονιά.

Το δυστύχημα, που κόστισε τη ζωή σε 69 ανθρώπους, κυριάρχησε στην επικαιρότητα και έπληξε την προεκλογική εκστρατεία του Σάντσεθ, ακριβώς τη στιγμή που ο ίδιος προσπαθούσε να αποκτήσει πολιτική δυναμική.

Σύμφωνα με τον πολιτικό αναλυτή Οριόλ Μπαρτομέους, η απεργία αποτελεί ευκαιρία για τους Σοσιαλιστές του Σάντσεθ και τα υπόλοιπα κόμματα της Αριστεράς, τα οποία θα χρειαστεί να στηρίξουν την παραμονή του στην εξουσία.

«Οι Σοσιαλιστές χρειάζονται μια επιτυχημένη απεργία, χωρίς να σημειωθούν επεισόδια βίας, ώστε στο επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας να επανέλθει το ζήτημα της στέγασης και να επικεντρωθεί εκ νέου στην υπόθεση της Μαρικάρμεν», δήλωσε ο Μπαρτομέους, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης, στο Associated Press.

Την Πέμπτη, η κυβέρνηση θα επιχειρήσει εκ νέου να εξασφαλίσει την επικύρωση δύο νομοθετικών διαταγμάτων για τη στέγαση από το μειωμένης σύνθεσης Κοινοβούλιο, αφού η ολομέλεια της κάτω Βουλής τα είχε απορρίψει τον περασμένο μήνα.

Σε εκτενές βίντεο που ανάρτησε αυτή την εβδομάδα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο Σάντσεθ εξήρε τις κοινωνικές κατακτήσεις του παρελθόντος, όπως το 40ωρο εργασίας και το εθνικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης, οι οποίες αποτέλεσαν καρπό των αγώνων του εργατικού κινήματος και της κατοχύρωσης του δικαιώματος στην απεργία.

«Δεν ήταν εύκολο, αλλά άλλαξαν την Ισπανία», δήλωσε ο Σάντσεθ, προειδοποιώντας παράλληλα ότι τα δεξιά κόμματα θα επαναφέρουν τις πολιτικές λιτότητας και θα οδηγήσουν σε υποχρηματοδότηση των κοινωνικών υπηρεσιών.

Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος του Sumar, του μικρότερου κόμματος που συμμετέχει στον κυβερνητικό συνασπισμό, Βερόνικα Μαρτίνεθ, δήλωσε ότι «η Αριστερά χρειάζεται οι εργαζόμενοι αυτής της χώρας να κινητοποιηθούν. Τα δικαιώματα κατακτώνται πρώτα στους δρόμους και στη συνέχεια στους θεσμούς».

Η Δεξιά θα επωφεληθεί από επεισόδια

Το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP) και το ακροδεξιό Vox αντιτίθενται σε οποιαδήποτε κυβερνητική παρέμβαση στην αγορά κατοικίας, πέραν της παροχής κινήτρων για την κατασκευή νέων κατοικιών.

Και τα δύο κόμματα υποστηρίζουν επίσης ότι τα συνδικάτα χρησιμοποιούν την απεργία για πολιτικούς σκοπούς, επιδιώκοντας να παραμείνει ο Σάντσεθ στην εξουσία, την ώρα που δημοσκοπήσεις των τελευταίων μηνών καταγράφουν ενίσχυση της εκλογικής επιρροής της Δεξιάς.

«Αυτή δεν είναι γενική απεργία, είναι εκλογική απεργία», δήλωσε χθες Τρίτη ο εκπρόσωπος του Λαϊκού Κόμματος, Μιγκέλ Τεγιάδο. «Δεν στρέφεται εναντίον της σημερινής κυβέρνησης, αλλά εναντίον της κυβέρνησης που πρόκειται να αναλάβει την εξουσία».

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Μπαρτομέους, τα δεξιά κόμματα, τα οποία έχουν ήδη συνεργαστεί για τον σχηματισμό κυβερνήσεων σε περιφέρειες της Ισπανίας, θα μπορούσαν να αποκομίσουν πολιτικά οφέλη εάν η απεργία οδηγηθεί σε επεισόδια στους δρόμους.

Οι απεργίες ενδέχεται να οδηγήσουν ακόμη και σε πιέσεις από πιο δυναμικά συνδικαλιστικά στελέχη προς καταστήματα και επιχειρήσεις, προκειμένου να αναστείλουν τη λειτουργία τους. Στην Ισπανία, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, οι δημόσιες διαδηλώσεις είναι συχνά ειρηνικές, ωστόσο δεν λείπουν οι περιπτώσεις κατά τις οποίες ακραίες ομάδες εκμεταλλεύονται τις κινητοποιήσεις για να συγκρουστούν με την αστυνομία και να προκαλέσουν καταστροφές.

«Το Λαϊκό Κόμμα και το Vox θέλουν και τα δύο η απεργία να αποτύχει και να καταλήξει σε εικόνες με φλεγόμενους κάδους απορριμμάτων και σπασμένες βιτρίνες καταστημάτων», δήλωσε ο Μπαρτομέους.

«Με αυτόν τον τρόπο, το επόμενο πρωί θα μπορούν να πουν: “Αυτό είναι χάος και εμείς ερχόμαστε για να αποκαταστήσουμε την τάξη”».