Φράγμα Αποσελέμη: «Ναι, υπήρξε αστοχία με το θυρόφραγμα» – Πότε θα «αποστραγγιστεί» το Οροπέδιο

Ο πρόεδρος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης , Θοδωρής Νίνος μίλησε στο δελτίο ειδήσεων της Τηλεόρασης CRETA και εξήγησε τι συνέβη με το θυρόφραγμα στο Οροπέδιο Λασιθίου, εκτίμησε ότι η υποχώρηση των υδάτων θα χρειαστεί τουλάχιστον πέντε με έξι ημέρες και προειδοποιεί για ολική καταστροφή της αγροτικής παραγωγής.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το ύψος των βροχοπτώσεων που καταγράφηκαν στην περιοχή ήταν πρωτοφανές για την τελευταία 25ετία, επισημαίνοντας παράλληλα ότι, παρά την αστοχία στο θυρόφραγμα, η έκταση του πλημμυρικού φαινομένου δεν θα είχε διαφοροποιηθεί ουσιαστικά.

Πρωτοφανή ύψη βροχής στην Κρήτη

Όπως ανέφερε ο κ. Νίνος, ”Τα ύψη βροχής που καταγράφηκαν στο Οροπέδιο Λασιθίου και στις γύρω ορεινές περιοχές ήταν εξαιρετικά υψηλά, ξεπερνώντας σε ορισμένα σημεία ακόμη και τα 850-900 χιλιοστά”

Ειδικότερα, στο Τζερμιάδο, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, καταγράφηκαν περισσότερα από 560-570 χιλιοστά βροχής. Το νερό που έπεσε στην ευρύτερη περιοχή μέσα σε διάστημα τριών έως τεσσάρων ημερών εκτιμάται ότι ξεπέρασε τα 60-70 εκατομμύρια κυβικά μέτρα.

«Δεν έχει σημειωθεί στην Κρήτη, τουλάχιστον την τελευταία 25ετία, και ιδιαίτερα στην περιοχή του Οροπεδίου και του Ηρακλείου, τέτοιο έντονο φαινόμενο όσον αφορά τις βροχοπτώσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο πρόεδρος του ΟΑΚ συνέδεσε τη μεγάλη ποσότητα νερού με τη σοβαρότητα του πλημμυρικού επεισοδίου, επισημαίνοντας ότι οι συνθήκες που επικράτησαν ήταν πρωτοφανείς για την εποχή.

Η βλάβη στο θυρόφραγμα και οι έρευνες για τις συνθήκες

Αναφερόμενος στις καταγγελίες κατοίκων και παραγωγών ότι η λειτουργία του μηχανισμού αποστράγγισης ενδέχεται να επηρέασε την έκταση των ζημιών, ο κ. Νίνος παραδέχθηκε ότι υπήρξε αστοχία.

«Με απόλυτο τρόπο, ναι, υπήρξε αστοχία. Δεν άνοιξε το θυρόφραγμα», δήλωσε.

Όπως εξήγησε, το απόγευμα της Πέμπτης (01/10) υπήρξε συνεννόηση με τον δήμαρχο Οροπεδίου Λασιθίου για το άνοιγμα του θυροφράγματος, με βάση τα δεδομένα που υπήρχαν εκείνη τη στιγμή. Όταν το εξειδικευμένο προσωπικό μετέβη στην εγκατάσταση για να εκτελέσει την ενέργεια, διαπίστωσε ότι ο μηχανισμός είχε υποστεί βλάβη.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΟΑΚ, η διοίκηση ενημερώθηκε ότι ενδέχεται να είχε προηγηθεί προσπάθεια χειρισμού του μηχανισμού. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι οι συνθήκες υπό τις οποίες προκλήθηκε η βλάβη δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί.

Ο κ. Νίνος σημείωσε ότι το θυρόφραγμα είχε συντηρηθεί στις 4 Σεπτεμβρίου, με τις σχετικές εργασίες να περιλαμβάνουν έλεγχο λειτουργίας, λίπανση και αντικατάσταση των ελαστικών στεγανοποίησης.

Όπως ανέφερε, ένας από τους δύο εργαζομένους που επιχείρησαν να το ανοίξουν ήταν και μεταξύ εκείνων που είχαν πραγματοποιήσει τη συντήρησή του.

«Δεν είμαι ούτε δικαστής ούτε εισαγγελέας. Αυτό είναι κάτι που θα διερευνηθεί», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι αρμόδιες αρχές θα εξετάσουν την υπόθεση και ότι βρίσκονται σε εξέλιξη οι προβλεπόμενες διαδικασίες.

Δείτε το σχετικό απόσπασμα:

«Οι καταστροφές θα ήταν ίδιες ακόμη κι αν είχε ανοίξει»

Απαντώντας στο ερώτημα εάν το άνοιγμα του θυροφράγματος θα μπορούσε να περιορίσει τις ζημιές στον κάμπο, ο πρόεδρος του ΟΑΚ ήταν κατηγορηματικός μιλώντας στον Σωτήρη Μεταξά

Όπως υποστήριξε, ακόμη κι αν ο μηχανισμός είχε λειτουργήσει κανονικά, το πλημμυρικό φαινόμενο θα είχε την ίδια έκταση. Η διαφορά, σύμφωνα με την εκτίμησή του, θα ήταν μια καθυστέρηση περίπου δύο έως τριών ωρών στην εξέλιξη της πλημμύρας.

Εξηγώντας τη λειτουργία του συστήματος, σημείωσε ότι όταν το θυρόφραγμα ανοίγει, το νερό διοχετεύεται νωρίτερα προς το Χώνο, με δυνατότητα απορροής περίπου ενός εκατομμυρίου κυβικών μέτρων ημερησίως. Όταν παραμένει κλειστό, η στάθμη ανεβαίνει έως ένα συγκεκριμένο υψόμετρο και στη συνέχεια το νερό υπερχειλίζει πάνω από το θυρόφραγμα, ακολουθώντας και πάλι την ίδια κατεύθυνση.

«Δεν θα άλλαζε πρακτικά τίποτα», τόνισε, επισημαίνοντας ότι, τέσσερις ημέρες μετά την τελευταία βροχόπτωση, η στάθμη εξακολουθούσε να βρίσκεται περίπου 1,80 μέτρα πάνω από το θυρόφραγμα.

Παράλληλα, αναγνώρισε την αγωνία, την οργή και την απογοήτευση των παραγωγών που είδαν τις περιουσίες και τις καλλιέργειές τους να καταστρέφονται, υπογραμμίζοντας ότι το μέγεθος του φαινομένου πρέπει να αξιολογηθεί με βάση τα πρωτοφανή δεδομένα της κακοκαιρίας.

Τουλάχιστον πέντε με έξι ημέρες για την υποχώρηση των υδάτων

Σε ό,τι αφορά την αποστράγγιση του Οροπεδίου, ο κ. Νίνος εκτίμησε ότι θα απαιτηθούν τουλάχιστον πέντε με έξι επιπλέον ημέρες για να υποχωρήσει η στάθμη των υδάτων, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα σημειωθούν νέες βροχοπτώσεις και δεν θα υπάρξουν άλλες μεταβολές στις συνθήκες απορροής.

Όπως ανέφερε, περίπου 5.000 στρέμματα βρίσκονταν κάτω από τη στάθμη του νερού κατά τον χρόνο της συνέντευξης, ενώ η μείωση της παροχής του ποταμού Χαβγά ενδέχεται να επηρεάσει την ταχύτητα αποστράγγισης.

Ο πρόεδρος του ΟΑΚ σημείωσε ότι έχουν ήδη δρομολογηθεί εργασίες αποκατάστασης του θυροφράγματος, με τη συνδρομή συνεργείων εντός και εκτός του Οργανισμού. Όταν η στάθμη υποχωρήσει στο κατάλληλο επίπεδο, θα επιχειρηθεί η αποκατάσταση του μηχανισμού, ώστε να συνεχιστεί η λειτουργία του συστήματος αποστράγγισης.

Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η υποχώρηση του νερού δεν σημαίνει πως θα αποκατασταθούν οι ζημιές στις καλλιέργειες.

«Όταν το έδαφος είναι κορεσμένο, μιλάμε για ολική καταστροφή», ανέφερε, τονίζοντας ότι η στήριξη της αγροτικής παραγωγής και των πληγέντων παραγωγών του Λασιθίου πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα.

Δημιουργία ομάδας συντονισμού για την Πολιτική Προστασία

Με αφορμή τα προβλήματα που αναδείχθηκαν κατά τη διάρκεια της κακοκαιρίας, ο κ. Νίνος αποκάλυψε ότι έχει ήδη συζητηθεί με τον δήμαρχο και τον Δήμο Οροπεδίου Λασιθίου η δημιουργία ομάδας συνεργασίας.

Στόχος θα είναι η συστηματική ανταλλαγή πληροφοριών για ζητήματα Πολιτικής Προστασίας, καθώς και για τη λειτουργία των εγκαταστάσεων του ΟΑΚ στην περιοχή.

Όπως εξήγησε, κατά την έναρξη της κακοκαιρίας υπήρξε ένα διάστημα περίπου 35-40 λεπτών κατά το οποίο, λόγω των καιρικών συνθηκών, δεν υπήρχε σαφής εικόνα από το Οροπέδιο. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι το συγκεκριμένο κενό ενημέρωσης δεν ήταν αυτό που προκάλεσε το πλημμυρικό επεισόδιο.

Η καλύτερη συνεργασία μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσε να συμβάλει στην ταχύτερη ανταλλαγή δεδομένων και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση ανάλογων περιστατικών στο μέλλον.

Στα 19,5 εκατ. κυβικά μέτρα τα αποθέματα του Αποσελέμη

Η κακοκαιρία είχε, πάντως, και μια σημαντική θετική επίπτωση για τον υδροταμιευτήρα του Αποσελέμη, καθώς οι εισροές νερού ενισχύθηκαν σημαντικά.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΟΑΚ, οι συνολικές εισροές στον Αποσελέμη ανέρχονταν περίπου σε 1,2 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ημερησίως κατά τον χρόνο της συνέντευξης. Με βάση την εικόνα που είχε διαμορφωθεί, εκτίμησε ότι η υπερχείλιση προς το Χώνο θα συνεχιζόταν για ακόμη μία έως δύο ημέρες.

Μάλιστα, η εκτίμησή του ήταν ότι τα αποθέματα του ταμιευτήρα θα ξεπερνούσαν τα 19,5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα.

Το μέγεθος αυτό δημιουργεί σαφώς ευνοϊκότερες προοπτικές για την υδροδότηση της περιοχής, σε σύγκριση με την εικόνα που επικρατούσε έναν χρόνο νωρίτερα, όταν η λειψυδρία και η οριακή στάθμη των αποθεμάτων είχαν προκαλέσει έντονη ανησυχία.

Επάρκεια νερού έως το καλοκαίρι του 2030

Ερωτηθείς εάν τα αποθέματα που αναμένεται να συγκεντρωθούν επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες των επόμενων ετών, ο κ. Νίνος εκτίμησε ότι, εφόσον ο ταμιευτήρας φτάσει στα 19,5 εκατομμύρια κυβικά μέτρα και συνεχιστεί η προγραμματισμένη κατανομή του νερού, η επάρκεια μπορεί να διασφαλιστεί έως το καλοκαίρι του 2030.

Όπως ανέφερε, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσει η διαχείριση των ποσοτήτων τόσο χρονικά όσο και χωρικά, με βάση τις ανάγκες των περιοχών που υδροδοτούνται από το σύστημα.

Η εξέλιξη αυτή συνιστά σημαντική ανακούφιση μετά την περίοδο έντονης ανησυχίας για τη λειψυδρία. Την ίδια ώρα, ωστόσο, το Οροπέδιο Λασιθίου βρίσκεται αντιμέτωπο με τις σοβαρές συνέπειες της πλημμύρας, με την αποστράγγιση των υδάτων και την υποστήριξη των πληγέντων αγροτών να αποτελούν τις άμεσες προτεραιότητες.