Ημέρες Μεταπολίτευσης

Από τα ξημερώματα της 24ης Ιουλίου 1974, με τον Ελληνισμό να βρίσκεται αντιμέτωπος με την εκδήλωση πραξικοπήματος στην Κύπρο, σχεδιασμένο από τον Ιωαννίδη και την στρατιωτική δικτατορία των Αθηνών, την Τουρκική στρατιωτική εισβολή στην Κύπρο, ο ελληνικός λαός υποδεχόταν από το Παρίσι τον Έλληνα Πολιτικό Ηγέτη Κωνσταντίνο Καραμανλή. Ο Ευάγγελος Αβέρωφ, στην κρίσιμη σύσκεψη πολιτικών της προδικτατορικής περιόδου και στρατιωτικών, ήταν εκείνος που προώθησε και τελικά επέβαλε την λύση Καραμανλή, τον σχηματισμό κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας για να μπορέσει να διαχειριστεί τις κρίσιμες έκτακτες καταστάσεις, διαμορφώνοντας συνθήκες ενότητας του ελληνικού λαού.

Στα Παλαιά Ανάκτορα, οι Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Στέφανος Στεφανόπουλος, Γεώργιος Αθανασιάδης-Νόβας, Σπύρος Μαρκεζίνης, Γεώργιος Μαύρος, Πέτρος Γαρουφαλιάς, Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας και Ξενοφών Ζολώτας, με παρόντα τον διορισμένο από την δικτατορία «Πρόεδρο της Δημοκρατίας» Στρατηγό Φαίδωνα Γκιζίκη και με παρούσα την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων, ομονόησαν στην λύση Καραμανλή, έχοντας λάβει την ρητή δέσμευση των στρατιωτικών για προσήλωση και υποταγή στην πολιτική εξουσία. Η λύση Καραμανλή ήταν η πλέον κατάλληλη εκείνες τις κρίσιμες ώρες, τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό. Ήταν τέτοια η αποδοχή των θέσεων του Ευάγγελου Αβέρωφ για την επιστροφή Καραμανλή, που ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος εξέφρασε την συμφωνία του επισημαίνοντας ότι «πράγματι ο κ. Καραμανλής θα μπορούσε να σχηματίση κυβέρνηση ευρέος φάσματος». Με την πολιτική δυναμική του ο Αβέρωφ αφού είχε ξεκαθαρίσει προς τους στρατιωτικούς «Ή παραδίνετε την εξουσία στους πολιτικούς και γυρίζετε στους στρατώνες και δεν μας κάνετε υποδείξεις ή δεν είναι δυνατόν να σχηματισθή πολιτική κυβέρνηση», άπαντες οι προσκληθέντες πολιτικοί συμφώνησαν ότι μόνο ο Καραμανλής περιστοιχιζόμενος από όλους τους είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τα πράγματα.

Με την επάνοδο του ο Καραμανλής προχώρησε άμεσα στον σχηματισμό κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας, όπως επέβαλαν οι κρίσιμες καταστάσεις, επανέφερε σε ισχύ το Σύνταγμα, αποφεύγοντας παράλληλα μια καταστρεπτική στρατιωτική σύγκρουση με την Τουρκία. Η κυβέρνηση υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, οδήγησε την χώρα στις βουλευτικές εκλογές του Νοεμβρίου 1974, τον Δεκέμβριο του ιδίου έτους πραγματοποιήθηκε το δημοψήφισμα από το αποτέλεσμα του οποίου επιλύθηκε οριστικά το πολιτειακό ζήτημα. Και τον Ιούνιο του 1975, η χώρα απέκτησε ένα νέο, σύγχρονο Σύνταγμα.

Από την ιστορική 24η Ιουλίου 1974 και την αποκατάσταση του Δημοκρατικού Πολιτεύματος, με την εγκαθίδρυση της Γ’ Ελληνικής Δημοκρατίας, ο Καραμανλής εργάστηκε για τον τερματισμό μιας μακραίωνης πολιτικής αστάθειας που ταλάνισε την χώρα. Ήταν ο Καραμανλής που με τον οραματικό του φιλοευρωπαϊσμό, πέτυχε την ένταξη της Ελλάδος στις Ευρωπαϊκές Οικονομικές Κοινότητες, ενισχύοντας τον Δυτικό, ευρωατλαντικό προσανατολισμό της χώρας, ένα πολιτικό κεκτημένο για όλα τα μεταπολιτευτικά κυβερνητικά σχήματα.

Πενήντα δυο χρόνια μετά, όσα συνέβησαν τα ξημερώματα της 24ης Ιουλίου 1974 με τις ορκωμοσίες Καραμανλή ως Πρωθυπουργού και των μελών της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας, καθόρισαν το μεταπολιτευτικό πεδίο. Ο Καραμανλής και το πρώτο κυβερνητικό σχήμα μετά την επτάχρονη δικτατορία, έχοντας να αντιμετωπίσουν την Κυπριακή τραγωδία, την αποκατάσταση των δημοκρατικών θεσμών, παρά το ότι έλαβαν την εξουσία κάτω από εξαιρετικά κρίσιμες και οδυνηρές συνθήκες, επέτυχαν η ανάληψη της από τους πολιτικούς να γίνει αναίμακτα, να οδηγηθούν ενώπιον της Δικαιοσύνης οι πρωταίτιοι της δικτατορίας, διαμορφώνοντας για τις επόμενες δεκαετίες συνθήκες ομαλότητας στην πολιτική εναλλαγή, με τον αστικό πολιτικό κόσμο να αντιλαμβάνεται ότι εκείνες τις ώρες, μόνον η λύση Καραμανλή ήταν εκείνη που θα διαμόρφωνε συνθήκες πολιτικής και κοινωνικής σταθερότητας.