Έως 36.000 ευρώ το νέο «Ανακαινίζω», όλες οι λεπτομέρειες του προγράμματος

Το αργότερο μέχρι το τέλος του μήνα Μαΐου αναμένεται να ανακοινωθεί το πολυαναμενόμενο νέο πρόγραμμα «Ανακαινίζω», με το οικονομικό επιτελείο να επιχειρεί μέσω επιδοτήσεων έως 36.000 ευρώ να επαναφέρει στην αγορά χιλιάδες κλειστά διαμερίσματα που παραμένουν ανενεργά λόγω χρεών, πολυιδιοκτησίας, υψηλού κόστους ανακαίνισης ή φόβου για απλήρωτα ενοίκια.

Με προϋπολογισμό 500 εκατ. ευρώ, το νέο στεγαστικό πρόγραμμα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην εκτόξευση των ενοικίων και στη δραματική έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών, ενεργοποιώντας ένα μέρος από τα περίπου 400.000 ακίνητα που εμφανίζονται σήμερα κλειστά σε όλη τη χώρα.

Το νέο πρόγραμμα θα αφορά κυρίως την ανακαίνιση και λιγότερο την ενεργειακή αναβάθμιση παλαιών ακινήτων, αλλάζοντας ουσιαστικά τη φιλοσοφία των προηγούμενων δράσεων τύπου «Εξοικονομώ». Στόχος είναι να χρηματοδοτηθούν κυρίως εργασίες που χρειάζεται ένα παλιό σπίτι για να μπορέσει να κατοικηθεί ξανά ή να βγει στην αγορά προς ενοικίαση, χωρίς να απαιτούνται ακριβές και εκτεταμένες ενεργειακές παρεμβάσεις.

Σε δύο στάδια

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μέχρι το τέλος Μαΐου αναμένεται να ξεκινήσει μέσω του gov.gr η διαδικασία επιλεξιμότητας, ενώ από την 1η Σεπτεμβρίου θα ανοίξει η διαδικασία υποβολής αιτήσεων από τους δικαιούχους. Το πρόγραμμα θα «τρέξει» ουσιαστικά σε δύο στάδια, με το πρώτο να αφορά τον έλεγχο των βασικών προϋποθέσεων και το δεύτερο την τελική ένταξη και ενεργοποίηση της επιδότησης.

Το πρόγραμμα θα αφορά ιδιωτικές κατοικίες που είτε παραμένουν κλειστές για τουλάχιστον δύο χρόνια και θα διατεθούν προς μακροχρόνια μίσθωση, είτε ιδιοκατοικούμενα ακίνητα που θα χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία. Θα καλύπτει κατοικίες έως 120 τετραγωνικά μέτρα με οικοδομική άδεια έως 31 Δεκεμβρίου 1990, δηλαδή κυρίως παλιά διαμερίσματα που σήμερα παραμένουν εκτός αγοράς επειδή απαιτούν σημαντικές εργασίες αποκατάστασης.

Το νέο «Ανακαινίζω» θεωρείται το πρώτο πρόγραμμα στην Ευρώπη που επιτρέπει σε τόσο μεγάλη κλίμακα τη χρηματοδότηση ανακαίνισης ιδιωτικών κατοικιών που παραμένουν κλειστές ώστε να επιστρέψουν στην αγορά ενοικίασης, αλλά και κατοικιών που ιδιοκατοικούνται. Η βασική διαφορά από τα προηγούμενα προγράμματα είναι ότι η έμφαση μεταφέρεται από τις βαριές ενεργειακές παρεμβάσεις στις βασικές εργασίες ανακαίνισης που χρειάζεται ένα σπίτι για να ξαναγίνει λειτουργικό.

 300 ευρώ ανά τ.μ.

Η επιδότηση θα δίνεται ανά τετραγωνικό μέτρο με πλαφόν τα 300 ευρώ ανά τ.μ., ενώ η συνολική ενίσχυση ανά κατοικία θα μπορεί να φτάσει περίπου τα 36.000 ευρώ. Το βασικό ποσοστό επιδότησης θα κυμαίνεται μεταξύ 80% και 90% του επιλέξιμου κόστους, ενώ προβλέπονται και πρόσθετες προσαυξήσεις κατά 5% για τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες, νοικοκυριά ΑμεΑ, αλλά και για ακίνητα που βρίσκονται σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές. Τα εισοδηματικά κριτήρια θα βασιστούν στο μοντέλο του «Σπίτι μου 2». Αυτό σημαίνει εισόδημα έως 25.000 ευρώ για άγαμους, έως 35.000 ευρώ για ζευγάρια με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί και έως 39.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες με επιπλέον προσαύξηση για κάθε παιδί πέραν του πρώτου.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει πριν από την τελική αίτηση να προχωρήσουν και στην έκδοση ενεργειακού πιστοποιητικού, το οποίο θα αποτελεί βασική προϋπόθεση ένταξης στο πρόγραμμα. Για τον λόγο αυτό, αρκετοί ιδιοκτήτες αναμένεται να ξεκινήσουν ήδη από το καλοκαίρι τη διαδικασία συγκέντρωσης δικαιολογητικών και τεχνικών στοιχείων ώστε να είναι έτοιμοι όταν ανοίξει η πλατφόρμα των αιτήσεων. Το βάρος του προγράμματος πέφτει κυρίως στις γενικές εργασίες ανακαίνισης, καθώς το οικονομικό επιτελείο θεωρεί ότι εκεί βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα χιλιάδων παλαιών κατοικιών. Ετσι, θα επιδοτούνται κυρίως ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εργασίες, πλήρης ανακαίνιση μπάνιου, αντικατάσταση πλακιδίων, βαψίματα, αποκατάσταση φθορών και γενικές επισκευές που απαιτούνται ώστε ένα ακίνητο να μπορεί ξανά να κατοικηθεί.

Παράλληλα, παραμένουν επιλέξιμες και ενεργειακές παρεμβάσεις, όπως αντικατάσταση κουφωμάτων και εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα, χωρίς όμως να απαιτείται εκτεταμένη ενεργειακή αναβάθμιση. Ωστόσο οι σχετικές παρεμβάσεις δεν θα μπορούν να υπερβαίνουν περίπου το 20%-30% της συνολικής δαπάνης ώστε το μεγαλύτερο μέρος της επιδότησης να κατευθύνεται στις βασικές ανάγκες ανακαίνισης.

Η διαδικασία πληρωμής

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές του νέου προγράμματος σε σχέση με προηγούμενες δράσεις αφορά και τη διαδικασία πληρωμής. Τα ποσά της επιδότησης θα μεταφέρονται σε δεσμευμένο λογαριασμό ώστε οι δικαιούχοι να μπορούν να καταθέτουν άμεσα τα τιμολόγια και να πληρώνονται πιο γρήγορα, χωρίς τις μεγάλες καθυστερήσεις που είχαν καταγραφεί σε άλλα προγράμματα. Για τα κλειστά ακίνητα που θα ενταχθούν στο πρόγραμμα θα υπάρχει υποχρέωση να παραμείνουν διαθέσιμα για μακροχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον τρία χρόνια. Αντίστοιχα, στις ιδιοκατοικούμενες κατοικίες θα απαιτείται να χρησιμοποιούνται ως κύρια κατοικία για το ίδιο χρονικό διάστημα.

Το μεγάλο στοίχημα για την κυβέρνηση είναι να πειστούν οι ιδιοκτήτες να ενεργοποιήσουν σπίτια που εδώ και χρόνια μένουν εκτός αγοράς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί κατά την προετοιμασία του προγράμματος, έχουν ήδη εντοπιστεί περίπου 400.000 κατοικίες που θεωρούνται «κλειστές», καθώς εμφανίζουν μηδενική ή ελάχιστη κατανάλωση ηλεκτρικού ρεύματος για τουλάχιστον τρία χρόνια.

Ωστόσο, πίσω από αυτά τα ακίνητα κρύβονται πολύ διαφορετικές περιπτώσεις. Μεγάλο μέρος των κατοικιών παραμένει κλειστό λόγω πολυιδιοκτησίας. Πρόκειται κυρίως για παλιά διαμερίσματα που έχουν περάσει μέσω κληρονομιών σε πολλούς συνιδιοκτήτες, με αποτέλεσμα να είναι εξαιρετικά δύσκολη η συνεννόηση για την ανακαίνιση ή αξιοποίησή τους.

Αλλα ακίνητα παραμένουν εκτός αγοράς λόγω ληξιπρόθεσμων χρεών, υποθηκών ή εκκρεμών πλειστηριασμών. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι ιδιοκτήτες δύσκολα θα επενδύσουν ίδια κεφάλαια για εργασίες ανακαίνισης, ακόμη κι αν η επιδότηση είναι υψηλή.

Υπάρχει επίσης μία μεγάλη κατηγορία ιδιοκτητών που αποφεύγουν να διαθέσουν τα ακίνητά τους προς ενοικίαση λόγω του φόβου για κακοπληρωτές, φθορές και απλήρωτα ενοίκια. Παρά τις αλλαγές στη φορολογία των ενοικίων και τις προσπάθειες επιτάχυνσης των διαδικασιών αποβολής κακοπληρωτών, πολλοί εξακολουθούν να θεωρούν ότι το ρίσκο παραμένει υψηλό.

Το μεγαλύτερο πρακτικό πρόβλημα, πάντως, φαίνεται να είναι το πραγματικό κόστος της ανακαίνισης. Παρά τη γενναία επιδότηση, επαγγελματίες της αγοράς επισημαίνουν ότι με ανώτατο όριο τα 300 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο δύσκολα μπορεί να πραγματοποιηθεί πλήρης ανακαίνιση σε κατοικίες που έχουν μείνει κλειστές επί δεκαετίες. Σε πολλές περιπτώσεις απαιτούνται εκτεταμένες εργασίες σε ηλεκτρολογικές και υδραυλικές εγκαταστάσεις, πλήρης αποκατάσταση μπάνιου και κουζίνας, αλλαγές δαπέδων, επιδιορθώσεις φθορών, ακόμη και βασικές παρεμβάσεις λειτουργικής αναβάθμισης. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και με επιδότηση 80%-90%, αρκετοί ιδιοκτήτες θα χρειαστεί να βάλουν σημαντικά ποσά από την τσέπη τους.

Πηγή: newmoney.gr