Η διατροφή μετά τη διάγνωση καρκίνου δεν επηρεάζει μόνο την καθημερινότητα των ασθενών, αλλά ενδέχεται να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο και στη μακροχρόνια επιβίωση. Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η συχνή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου — συνολικά αλλά και ειδικά από καρκίνο.
Τα ευρήματα προέρχονται από μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention και βασίστηκε σε δεδομένα 802 ανδρών και γυναικών με ιστορικό καρκίνου, οι οποίοι συμμετείχαν στη μεγάλη ιταλική επιδημιολογική μελέτη Moli-sani.
Τα βασικά αποτελέσματα συνοψίζουν η καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η βιολόγος Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και ο καθηγητής Θεραπευτικής-Ογκολογίας-Αιματολογίας και πρώην πρύτανης του ΕΚΠΑ Θάνος Δημόπουλος.
Τι έδειξε η έρευνα
Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα και κατέγραψαν τις διατροφικές τους συνήθειες μετά τη διάγνωση καρκίνου.
Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης καταγράφηκαν 281 θάνατοι. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες υπερεπεξεργασμένων τροφίμων είχαν:
- περίπου 50% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από κάθε αιτία
- σημαντικά αυξημένο κίνδυνο θανάτου ειδικά από καρκίνο
σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τις μικρότερες ποσότητες.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι η συσχέτιση παρέμεινε ισχυρή ακόμη και μετά την προσαρμογή για τη συνολική ποιότητα της διατροφής, όπως αυτή αξιολογήθηκε με βάση τη μεσογειακή διατροφή. Αυτό υποδηλώνει ότι ο κίνδυνος δεν σχετίζεται μόνο με τη χαμηλή θρεπτική αξία των τροφίμων, αλλά και με την ίδια τη διαδικασία βιομηχανικής επεξεργασίας.
Τι θεωρείται υπερεπεξεργασμένο τρόφιμο
Ως υπερεπεξεργασμένα ορίζονται τρόφιμα που έχουν υποστεί εκτεταμένη βιομηχανική επεξεργασία και περιέχουν πρόσθετα, όπως:
- συντηρητικά
- γαλακτωματοποιητές
- ενισχυτικά γεύσης
- τεχνητά χρώματα
Στην κατηγορία αυτή ανήκουν ενδεικτικά:
- έτοιμα γεύματα
- αλλαντικά
- συσκευασμένα σνακ
- αναψυκτικά
- βιομηχανοποιημένα γλυκά
Πώς επηρεάζουν τον οργανισμό
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η αυξημένη κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων φαίνεται να συνδέεται με:
- αυξημένη φλεγμονή στον οργανισμό
- υψηλότερη καρδιακή συχνότητα ηρεμίας
- διαταραχές του μεταβολισμού
- αρνητικές αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου
- ενίσχυση χρόνιων φλεγμονωδών διεργασιών
Οι παράγοντες αυτοί ενδέχεται να επιβαρύνουν τη μακροχρόνια υγεία και να επηρεάζουν την επιβίωση των ασθενών με καρκίνο.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι μεγαλύτερη σημασία έχει το συνολικό διατροφικό πρότυπο και όχι ένα μεμονωμένο τρόφιμο.
Η συστηματική μείωση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και η στροφή προς:
- φρέσκα τρόφιμα
- ελάχιστα επεξεργασμένα προϊόντα
- σπιτικά γεύματα
- αποτελεί μια απλή αλλά ουσιαστική στρατηγική για τη βελτίωση της υγείας, ιδιαίτερα για άτομα που έχουν επιβιώσει από καρκίνο.
Πώς να τα αναγνωρίσετε
Ένας πρακτικός τρόπος αναγνώρισης είναι η ετικέτα του προϊόντος.
Τρόφιμα που περιέχουν: περισσότερα από πέντε συστατικά ή έστω και ένα πρόσθετο τροφίμων είναι πολύ πιθανό να ανήκουν στην κατηγορία των υπερεπεξεργασμένων.
Τι επισημαίνουν οι ερευνητές
Η μελέτη είναι παρατηρητική και δεν μπορεί να αποδείξει άμεση αιτιώδη σχέση. Ωστόσο, τα αποτελέσματα ενισχύουν την αυξανόμενη επιστημονική ανησυχία για τον ρόλο των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων στην εμφάνιση και εξέλιξη χρόνιων νοσημάτων.
Παράλληλα, αναδεικνύουν τη σημασία όχι μόνο της ποσότητας, αλλά και της ποιότητας των τροφίμων που καταναλώνουμε.
