Το έγκλημα στην Ελλάδα: Ποιοι κυριαρχούν στις συμμορίες, πώς δρουν οι οργανωμένες ομάδες

Ιδιαίτερα αποκαλυπτική για την εικόνα του οργανωμένου εγκλήματος στην Ελλάδα είναι η εκθεση της ΕΛ.ΑΣ. για το 2024. Σύμφωνα με τα στοιχεία, εκατοντάδες εγκληματικές οργανώσεις δραστηριοποιούνται σε τομείς που εκτείνονται από τη διακίνηση ναρκωτικών και το λαθρεμπόριο έως τις οργανωμένες απάτες και το trafficking.

Κατά τη διάρκεια του 2024 δραστηριοποιήθηκαν στη χώρα συνολικά 510 εγκληματικές ομάδες, με 3.469 μέλη. Οι βασικοί τομείς δράσης τους περιλαμβάνουν τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, τη διακίνηση ναρκωτικών, το λαθρεμπόριο, τη διακίνηση όπλων, την εμπορία ανθρώπων, τις οργανωμένες απάτες, τις εκβιάσεις, καθώς και εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας.

Η πλειονότητα των εγκληματικών οργανώσεων ήταν εγχώριες, καθώς αντιστοιχούσαν στο 51,96% του συνόλου. Παράλληλα, έντονη παραμένει η παρουσία αλλοδαπών εγκληματικών ομάδων, οι οποίες αντιπροσώπευαν το 26,86%, ενώ το 21,18% αποτελούνταν από μικτές ομάδες με Ελληνες και αλλοδαπούς.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύνθεση των αλλοδαπών οργανώσεων. Κυρίαρχο ρόλο είχαν οι βουλγαρικές ομάδες, που αποτελούσαν το 29,2% των αλλοδαπών εγκληματικών οργανώσεων, ακολουθούμενες από τις αλβανικές με 26,28%.

Η έκθεση δείχνει ότι οι περισσότερες ομάδες ήταν ολιγομελείς, με έως πέντε μέλη, ωστόσο σχεδόν μία στις δέκα λειτουργούσε ως οργανωμένο εγκληματικό δίκτυο με περισσότερα από 12 μέλη. Τα μεγαλύτερα δίκτυα δραστηριοποιούνταν κυρίως στις κλοπές και διαρρήξεις, στη διακίνηση ναρκωτικών και στην παράνομη μετανάστευση.

Παράλληλα, περισσότερες από μία στις τέσσερις οργανώσεις εμφάνιζαν πολυδιάστατη εγκληματική δράση, με κυρίαρχη δραστηριότητα τη διακίνηση ναρκωτικών, συνδυάζοντας συχνά πολλαπλές μορφές παρανομίας.

Η συνολική εκτιμώμενη «εμπορική» αξία των κατασχεθέντων ποσοτήτων ναρκωτικών ουσιών κατάτο 2024 υπερέβη το ποσό των 218,7 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, οι κατασχεθείσες ποσότητες, καθώς και εκείνες που εκτιμάται ότι διακινήθηκαν από τις εγκληματικές οργανώσεις που εξαρθρώθηκαν από τις Διωκτικές Αρχές, υπολογίζεται ότι θα μπορούσαν να αποφέρουν στις εν λόγω δομές συνολικά έσοδα της τάξεως των 85 εκατ. ευρώ.

Το οικονομικό αποτύπωμα του οργανωμένου εγκλήματος παραμένει ιδιαίτερα υψηλό. Η Ελληνική Αστυνομία εκτιμά ότι τα συνολικά παράνομα κέρδη των εγκληματικών οργανώσεων ξεπέρασαν τα 181 εκατομμύρια ευρώ. Τα μεγαλύτερα ποσά προήλθαν από τη διακίνηση ναρκωτικών, ενώ ακολουθούν οι απάτες, οι κλοπές-διαρρήξεις, το λαθρεμπόριο και οι παραβάσεις που σχετίζονται με αρχαιότητες και δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη χρήση της τεχνολογίας και του διαδικτύου από τις εγκληματικές ομάδες. Οπως επισημαίνεται στην έκθεση, οι οργανώσεις αξιοποιούν όλο και περισσότερο τις νέες τεχνολογίες τόσο για τη διευκόλυνση των παράνομων δραστηριοτήτων τους όσο και για την προσέγγιση πελατών ή πιθανών θυμάτων.

Η ανάπτυξη του διαδικτύου και η ευρεία χρήση του για νόμιμες δραστηριότητες έχει καταστεί σημαντικός παράγοντας εξάπλωσης του σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος. Το διαδίκτυο παρέχει ανωνυμία, διευκολύνει την προσέγγιση θυμάτων και την απόκρυψη παράνομων ενεργειών, ενώ επιτρέπει τη μαζική διάπραξη εγκλημάτων από απόσταση. Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, spamming, phishing και διαδικτυακοί πλειστηριασμοί χρησιμοποιούνται για δόλια προσέγγιση θυμάτων, με την έλλειψη ενημέρωσης των πολιτών σε θέματα κυβερνοασφάλειας να αυξάνει τον κίνδυνο εκμετάλλευσης προσωπικών δεδομένων.

Η τεχνολογία προσφέρει νέες δυνατότητες απόκρυψης εγκληματικών πρακτικών και διευκολύνει δραστηριότητες όπως η διακίνηση ναρκωτικών, όπλων και ανθρώπων, ενώ εφαρμογές όπως το Σκοτεινό Διαδίκτυο ενισχύουν την ιδιωτικότητα των δραστών.

Διακίνηση μεταναστών

Η παράνομη διακίνηση μεταναστών έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια ως μία από τις κυριότερες εγκληματικές δραστηριότητες στην Ελλάδα. Η γεωγραφική θέση της χώρας, ως πύλη εισόδου προς την Ευρώπη, την καθιστά άρρηκτα συνδεδεμένη με τις μεταβαλλόμενες διεθνείς κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές συνθήκες. Η ένταση του φαινομένου εξαρτάται άμεσα από τις εξελίξεις στις χώρες προέλευσης, διέλευσης και προσωρινής παραμονής των μεταναστών, που συχνά προέρχονται από τη Νότια και Κεντρική Ασία, τη Μέση Ανατολή, την Τουρκία και τη Βόρεια Αφρική.

Ειδικότερα, η Ελλάδα αποτελεί κομβικό σημείο στον Διάδρομο της Ανατολικής Μεσογείου (East-Med Route), που χρησιμοποιείται από εγκληματικά δίκτυα για τη διακίνηση μεταναστών από την Ασία προς την Ευρώπη. Ταυτόχρονα, τα τελευταία έτη καταγράφεται αυξημένη πίεση στον Διάδρομο της Κεντρικής Μεσογείου (Central-Med Route), που αφορά κυρίως μετανάστες από τη Βόρεια και την Υποσαχάρια Αφρική.

Από τις χρησιμοποιούμενες μεταναστευτικές οδούς, ο Διάδρομος της Ανατολικής Μεσογείου αποτελεί τη σημαντικότερη πρόκληση για την ασφάλεια της Ελλάδας. Αυτή η διαδρομή, που χρησιμοποιείται από μετανάστες ασιατικής καταγωγής, συνδέεται άρρηκτα με μία σειρά από χρόνιους παράγοντες αστάθειας και γεωπολιτικές συνθήκες στις χώρες προέλευσης και διέλευσης.

Διακίνηση όπλων, πυρομαχικών και εκρηκτικών υλών

Η Ελλάδα, εξακολουθεί να αποτελεί χώρα «προορισμού» (οπλισμός προερχόμενος από Βουλγαρία, Αλβανία, Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας, Σερβία, Κόσσοβο, Μαυροβούνιο), για την κάλυψη των αναγκών της «εγχώριας» αγοράς (μεμονωμένους δράστες ή/και ομάδες που δραστηριοποιούνται στη Χώρα μας), αλλά και «ενδιάμεση» χώρα – κυρίως με προορισμό την Τουρκία, Συρία, Ιράκ, Λιβύη ή/και χώρες της Ε.Ε.

Διεθνώς, οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων (Αλβανία, Σερβία, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, περιοχή Κοσσόβου) 43, της Αν. Ευρώπης (χώρες πρώην Ε.Σ.Σ.Δ., Σλοβακία) αλλά και οι Η.Π.Α., αποτελούν σημαντικές χώρες-«πηγή» διακινούμενων πυροβόλων όπλων, απενεργοποιημένων όπλων και ουσιωδών ανταλλακτικών μερών αυτών,όπως και χειροβομβίδων.

 Εκβιασμοί

Οι αρμόδιες Υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας, ασχολήθηκαν, συνολικά, με τριακόσιες πενήντα τρεις (353) υποθέσεις (τελεσμένης) εκβίασης, έναντι (302) υποθέσεων το 2023, καταγράφοντας αύξηση κατά 16,89%, στη συντριπτική πλειοψηφία των οποίων δεν εξακριβώθηκε η εμπλοκή εγκληματικών ομάδων. Στις υποθέσεις εκβιάσεων, εντοπίστηκαν και υποθέσεις αρπαγής αλλοδαπών από ομοεθνείς τους ή έτερους αλλοδαπούς, με σκοπό την καταβολή χρηματικών ποσών ως «λύτρων» για την απελευθέρωσή τους, οι οποίες ωστόσο σχετίζονταν με την παράνομη διακίνησή τους στη χώρα μας.

Εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας

Τα εγκλήματα κατά της ιδιοκτησίας (ληστείες, κλοπέςδιαρρήξεις, κλοπές τροχοφόρων), εξακολουθούν να προσελκύουν σημαντικό αριθμό εγκληματικών ομάδων στη Χώρα μας και το έτος 2024. Περαιτέρω, διακόπτεται η μειωτική τάση που παρατηρούνταν τα τελευταία έτη (2020-2021) σε όλα τα αδικήματα και επανέρχεται η εγκληματικότητα σε επίπεδα χαμηλότερα συγκριτικά με το έτος 2019.

Ειδικότερα, οι καταγεγραμμένες τελεσμένες κλοπές – διαρρήξεις παρουσίασαν μείωση της τάξης του 8.75% (57.404 έναντι 62.868 τελεσμένων κλοπών), οι ληστείες οριακή αύξηση της τάξης του 3,91% (2.894 έναντι 2.781 τελεσμένων ληστειών) και οι κλοπές τροχοφόρων μείωση της τάξης του 6,09% (18.063 έναντι 19.223 τελεσμένων κλοπών τροχοφόρων), σε σχέση με το έτος 2023.

Αναφορικά με τη διακίνηση και διάθεση κλεμμένων οχημάτων, η Ελλάδα εξακολουθεί να αποτελεί χώρα «πηγή», «διέλευσης» (κυρίως από χώρες της
Ε.Ε. προς Αλβανία, Βουλγαρία, Τουρκία, Γεωργία, Αρμενία, Ρωσία και λοιπές Ασιατικές Χώρες) και «προορισμού».

⇒ Οι πιο εξειδικευμένες ομάδες εντοπίζονται κυρίως στο λαθρεμπόριο, στις κλοπές οχημάτων, στις παραβιάσεις διανοητικής ιδιοκτησίας, στις υποθέσεις ναρκωτικών, στις πλαστογραφίες και στις διαρρήξεις, με τα μέλη τους να χρησιμοποιούν εξειδικευμένη τεχνογνωσία και επιχειρησιακές μεθόδους που δεν είναι εύκολα προσβάσιμες.

⇒ Σημαντικό εύρημα της έκθεσης αποτελεί επίσης το γεγονός ότι σχεδόν τα τρία τέταρτα των εγκληματικών οργανώσεων αξιοποιούν νόμιμες επιχειρηματικές ή διοικητικές δομές για την κάλυψη ή τη διευκόλυνση της δράσης τους.

⇒ Ως σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια ασφάλεια αξιολογούνται οι οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στη διακίνηση ναρκωτικών, στη διακίνηση μεταναστών, στις οργανωμένες απάτες και στο λαθρεμπόριο προϊόντων.

Πηγή: kathimerini.gr