Στο ναδίρ οι σχέσεις Βρετανίας-Ισραήλ: Η απόφαση που εξόργισε το Τελ Αβίβ

Η οργισμένη αντίδραση του Ισραήλ στην απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης να απαγορεύσει το εμπόριο με τους ισραηλινούς εποικισμούς στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη καταδεικνύει πόσο σημαντική είναι η συγκεκριμένη στιγμή.

Η Βρετανία δέχθηκε το μεγαλύτερο μέρος της ισραηλινής οργής, όμως το γεγονός ότι 12 χώρες αποφάσισαν να κινηθούν από κοινού ενίσχυσε σαφώς την αίσθηση της αγανάκτησης.

Σύμφωνα με ανάλυση του BBC, οι αξιωματούχοι στο Λονδίνο γνώριζαν εξαρχής ότι μια τόσο δραματική αλλαγή στην πολιτική απέναντι στο Ισραήλ και την Παλαιστίνη θα προκαλούσε εχθρική αντίδραση. Ωστόσο, φαίνεται πως αιφνιδιάστηκαν από την ταχύτητα και τη σφοδρότητα της ισραηλινής απάντησης.

Στο στόχαστρο το βρετανικό προξενείο

Το κλείσιμο του βρετανικού προξενείου στην Ανατολική Ιερουσαλήμ, το οποίο εξυπηρετεί τη Δυτική Όχθη και έχει άμεσες επαφές με την Παλαιστινιακή Αρχή στη Ραμάλα, καθώς και η απομάκρυνση Βρετανών εκπροσώπων από το Διεθνές Κέντρο Υποστήριξης για τη Γάζα, αποτελούν ιδιαίτερα εχθρικές κινήσεις.

Το συγκεκριμένο κέντρο δημιουργήθηκε πέρυσι με στόχο τον συντονισμό των προσπαθειών σταθεροποίησης και παροχής βοήθειας στη Λωρίδα της Γάζας.

Οι κινήσεις αυτές δείχνουν ότι το Ισραήλ έχει θορυβηθεί βαθιά από την απόφαση της Τρίτης, την οποία έλαβαν από κοινού το Ηνωμένο Βασίλειο και άλλες 11 χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, η Ισπανία και ο Καναδάς.

Ισχυρός ο πολιτικός συμβολισμός

Τα προϊόντα που παράγονται στους εποικισμούς μπορεί να μην αποτελούν σημαντικό ποσοστό των ισραηλινών εξαγωγών. Ωστόσο, η απόφαση να στοχοποιηθούν ειδικά, έχει ισχυρό πολιτικό συμβολισμό.

Για δεκαετίες, η Βρετανία και άλλες κυβερνήσεις θεωρούσαν παράνομους τους εποικισμούς στα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, χωρίς όμως να προχωρούν στην απαγόρευση προϊόντων που καλλιεργούνται ή παράγονται εκεί.

Τώρα, μετά την ανακοίνωση ότι η Βρετανία συμφωνεί με την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου του 2024, σύμφωνα με την οποία η κατοχή συνολικά – συμπεριλαμβανομένης της ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας – είναι παράνομη, ο υπουργός Εξωτερικών, Εντ Μίλιμπαντ, δηλώνει ότι οι οικονομικές σχέσεις της κυβέρνησης πρέπει να αντανακλούν αυτή τη θέση.

Πέρα από τα προϊόντα, στο στόχαστρο και οι εταιρείες

Ως αποτέλεσμα, η απαγόρευση δεν αφορά μόνο τα προϊόντα, αλλά και εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες κατασκευών, υποδομών ή χρηματοδότησης στους εποικισμούς.

Τα μέτρα περιλαμβάνουν επίσης περιορισμούς στις πωλήσεις όπλων που «συμβάλλουν ουσιαστικά στην κατοχή».

Οι αποφάσεις αυτές προχωρούν περισσότερο από ό,τι ανέμεναν πολλοί.

Η ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα του Μίλιμπαντ

Όπως σημειώνει το BBC, δεν είναι μόνο οι ίδιες οι αποφάσεις που προκαλούν εντύπωση, αλλά και η γλώσσα που χρησιμοποίησε ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών στη δήλωσή του, η οποία ήταν έντονη και σε αρκετά σημεία βαθιά προσωπική.

Ως «περήφανος Βρετανός Εβραίος» και «ακλόνητος υποστηρικτής του κράτους του Ισραήλ», ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών Εντ Μίλιμπαντ μίλησε πιο άμεσα και ξεκάθαρα από σχεδόν οποιονδήποτε προκάτοχό του.

Το γεγονός ότι ένας Βρετανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε πως «η τρομοκρατία των εποίκων είναι ανεξέλεγκτη» και ότι ευθύνεται για την «εθνοκάθαρση» Παλαιστινίων σε τμήματα της Δυτικής Όχθης, ενώ η ισραηλινή κυβέρνηση «έκανε τα στραβά μάτια», χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα αξιοσημείωτο.

Ο Μίλιμπαντ περιγράφει την εξέλιξη ως ένα «reset» στη βρετανική πολιτική. Ωστόσο, σε αρκετές στιγμές η σημερινή εξέλιξη έμοιαζε με ριζική αναθεώρηση της πολιτικής, αφήνοντας τις βρετανοϊσραηλινές σχέσεις στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών.

Η οργή στο Ισραήλ

Η έντονα φορτισμένη ατμόσφαιρα που συνήθως συνοδεύει μια επικείμενη εκλογική αναμέτρηση στο Ισραήλ μπορεί να συνέβαλε στη σκληρή αντίδραση του Ισραηλινού υπουργού Εξωτερικών, Γκίντεον Σάαρ. Ωστόσο, οι περισσότεροι Ισραηλινοί φαίνεται πως συμμερίζονται την αίσθηση οργής του.

Πολλοί Ισραηλινοί θεωρούν βαθιά προβληματική τη βίαιη και μεσσιανική ιδεολογία ορισμένων εποίκων. Κάποιοι, μάλιστα, τους αντιμετωπίζουν ως εθνική ντροπή.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι συμφωνούν πως οι εποικισμοί, οι οποίοι δημιουργήθηκαν σε εδάφη που καταλήφθηκαν κατά τον Πόλεμο των Έξι Ημερών το 1967, είναι παράνομοι.

Η διεθνής πίεση προκαλεί ανησυχία

Οι περισσότεροι Ισραηλινοί θα διαφωνούσαν έντονα με τον πρώην πρωθυπουργό Εχούντ Ολμέρτ, ο οποίος πέρυσι κατηγόρησε τον διάδοχό του, Μπένζαμιν Νετανιάχου, ότι μετατρέπει το Ισραήλ σε διεθνή παρία.

Ωστόσο, μπορούν να αισθάνονται ότι τα τείχη της διεθνούς κατακραυγής κλείνουν γύρω από τη χώρα τους.

Από τις διαμαρτυρίες στη Eurovision ή σε αθλητικές διοργανώσεις, μέχρι την έκδοση διεθνών ενταλμάτων σύλληψης σε βάρος ηγετών τους και πλέον τις απαγορεύσεις προϊόντων από τους εποικισμούς, η διεθνής πίεση αυξάνεται.

Αυτό προκαλεί ανησυχία και αμυντική στάση στην ισραηλινή κοινωνία.

Για τους Παλαιστινίους, η εξέλιξη αποτελεί πρόοδο

Το BBC αναφέρει ότι για τους Παλαιστινίους, από την άλλη πλευρά, η εξέλιξη θεωρείται βήμα προόδου.

Το παλαιστινιακό υπουργείο Εξωτερικών χαιρέτισε τις χώρες που υιοθέτησαν τις κυρώσεις, ζητώντας παράλληλα «επείγοντα, συγκεκριμένα μέτρα» για να σταματήσει η «παράνομη εποικιστική δραστηριότητα» του Ισραήλ.

Στο Λονδίνο, ο Παλαιστίνιος πρέσβης Δρ. Χουσάμ Ζομλότ χαρακτήρισε την απόφαση της βρετανικής κυβέρνησης «σημείο καμπής στις σχέσεις Ηνωμένου Βασιλείου και Παλαιστίνης».

Όπως δήλωσε, τα «θαρραλέα βήματα» της Βρετανίας θα βοηθήσουν να ανοίξει ο δρόμος για την ανεξαρτησία του κράτους της Παλαιστίνης στα σύνορα του 1967, με την Ανατολική Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσα.

Περιορισμένες οι προοπτικές για παλαιστινιακό κράτος

Ωστόσο, ο Ζομλότ γνωρίζει ότι η πραγματικότητα της 59χρονης ισραηλινής κατοχής δεν έχει τελειώσει ούτε έχει αλλάξει ουσιαστικά.

Οι προοπτικές για ένα βιώσιμο παλαιστινιακό κράτος παραμένουν εξαιρετικά περιορισμένες και δεν υπάρχουν πολλά άμεσα σημάδια ότι η συντονισμένη δράση 12 χωρών θα ανατρέψει την, όπως φαίνεται, αδιάκοπη επέκταση του Ισραήλ στη Δυτική Όχθη.

Μόνο οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν τέτοιου μεγέθους επιρροή, εφόσον αποφασίσουν να την ασκήσουν.

Η απειλή του 1991

Το 1991, ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους και ο αποφασιστικός υπουργός Εξωτερικών του, Τζέιμς Μπέικερ, απείλησαν να παρακρατήσουν 10 δισ. δολάρια σε εγγυήσεις δανείων από την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Γιτζάκ Σαμίρ.

Η απειλή ήρθε όταν ο Σαμίρ, που ήταν γνωστός για τη σκληρή του στάση, αρνήθηκε να δεσμευτεί ότι τα χρήματα δεν θα χρησιμοποιούνταν για τη χρηματοδότηση εποικιστικής δραστηριότητας στα κατεχόμενα εδάφη.

Ο Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχει δείξει διάθεση να περιορίσει τα σχέδια του Μπένζαμιν Νετανιάχου για τους εποικισμούς.

Η στάση της Ουάσιγκτον

Τέλος, το BBC τονίζει ότι ορισμένα τμήματα του κινήματος MAGA έχουν τα τελευταία χρόνια στραφεί εναντίον του Ισραήλ. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρέσβης στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, είναι ένθερμος χριστιανός σιωνιστής και συμμερίζεται την ισραηλινή θέση ότι η Δυτική Όχθη έχει υποσχεθεί στους Εβραίους από τον Θεό.

Έτσι, η απόφαση της Βρετανίας και των εταίρων της δεν τους φέρνει αντιμέτωπους μόνο με το Ισραήλ, αλλά και με τον βασικό υποστηρικτή του στην Ουάσιγκτον.

Πηγή: iefimerida.gr