Πιο ζεστό το καλοκαίρι 2026 – Ανησυχία για την αντιπυρική περίοδο

Με θερμοκρασίες υψηλότερες από τις κανονικές αναμένεται να κυλήσει το καλοκαίρι του 2026 στην Ελλάδα, σύμφωνα με τις εποχικές εκτιμήσεις των επιστημόνων. Ωστόσο, οι ειδικοί διευκρινίζουν ότι ένα θερμότερο καλοκαίρι δεν συνεπάγεται απαραίτητα και την εκδήλωση ακραίων ή παρατεταμένων καυσώνων. Την ίδια στιγμή, έντονος είναι ο προβληματισμός για την εξέλιξη της αντιπυρικής περιόδου, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες σε συνδυασμό με τη μεγάλη ποσότητα βλάστησης που αναπτύχθηκε τους προηγούμενους μήνες δημιουργούν συνθήκες αυξημένου κινδύνου για δασικές πυρκαγιές.

Όπως εξηγεί στο parapolitika.gr, ο διευθυντής Ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Κώστας Λαγουβάρδος, οι εποχικές προβλέψεις για τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο δείχνουν θερμοκρασίες υψηλότερες από τις κλιματικά φυσιολογικές τιμές.

«Το μόνο που μπορούμε να πούμε με σχετική βεβαιότητα είναι ότι θα έχουμε ένα ακόμα καλοκαίρι με θερμοκρασίες υψηλότερες από τα κανονικά επίπεδα», αναφέρει χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μια εικόνα που επαναλαμβάνεται συχνά τα τελευταία χρόνια.

Παρά το γεγονός ότι οι μέσες θερμοκρασίες αναμένεται να κινηθούν πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα, ο κ. Λαγουβάρδος τονίζει ότι δεν μπορούμε από τώρα να γνωρίζουμε αν θα σημειωθούν μεγάλης διάρκειας ή ιδιαίτερα έντονα επεισόδια καύσωνα.

«Ένα καλοκαίρι μπορεί να είναι πιο ζεστό από το κανονικό, χωρίς να έχει ακραίους καύσωνες», σημειώνει. Όπως εξηγεί, η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας μπορεί να προκύπτει από τη συχνή εμφάνιση ημερών με θερμοκρασίες της τάξης των 35 ή 36 βαθμών Κελσίου, χωρίς να καταγράφονται ακραίες τιμές για πολλές συνεχόμενες ημέρες.

Η διάκριση αυτή είναι σημαντική, καθώς πολλές φορές η κοινή γνώμη ταυτίζει ένα θερμό καλοκαίρι με συνεχείς καύσωνες. Στην πραγματικότητα, οι επιστήμονες εξετάζουν το σύνολο των θερμοκρασιακών δεδομένων μιας εποχής και όχι μόνο τα ακραία φαινόμενα. Έτσι, ακόμη και χωρίς παρατεταμένους καύσωνες, μια χρονιά μπορεί να καταγραφεί ως θερμότερη από τον μέσο όρο.

Σημειώνεται πως η αβεβαιότητα που συνοδεύει τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις παραμένει σημαντική. Οι εποχικές εκτιμήσεις επιτρέπουν στους επιστήμονες να διακρίνουν γενικές τάσεις, όχι όμως να προβλέψουν με ακρίβεια συγκεκριμένα επεισόδια ακραίας ζέστης εβδομάδες ή μήνες πριν από την εκδήλωσή τους. Για τον λόγο αυτό, η παρακολούθηση των μετεωρολογικών συνθηκών συνεχίζεται διαρκώς κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Η εικόνα αυτή συνδέεται με τη γενικότερη τάση αύξησης της θερμοκρασίας που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Οι επιστήμονες καταγράφουν ολοένα συχνότερα θερμά καλοκαίρια, περισσότερες ημέρες με υψηλές θερμοκρασίες και μεγαλύτερες περιόδους θερμικής επιβάρυνσης.

Ο κίνδυνος των πυρκαγιών

Πέρα από τη ζέστη, ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η φετινή αντιπυρική περίοδος. Όπως επισημαίνει ο Κώστας Λαγουβάρδος, οι υψηλές θερμοκρασίες αποτελούν έναν σημαντικό παράγοντα που ευνοεί την εκδήλωση και την εξάπλωση των πυρκαγιών, ωστόσο δεν είναι ο μοναδικός.

Καθοριστικό ρόλο παίζει και η ποσότητα της διαθέσιμης καύσιμης ύλης, δηλαδή του υλικού που μπορεί να τροφοδοτήσει μια φωτιά. Και σε αυτό το πεδίο οι συνθήκες παρουσιάζουν φέτος ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Οι βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν σε αρκετές περιοχές της χώρας τους προηγούμενους μήνες συνέβαλαν στην ανάπτυξη πλούσιας βλάστησης. Αν και αυτό αποτελεί θετική εξέλιξη για την επάρκεια νερού και την αναζωογόνηση των οικοσυστημάτων, μπορεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα ως παράγοντας αύξησης του κινδύνου πυρκαγιών κατά τους θερινούς μήνες.

«Το γεγονός ότι έχει βρέξει είναι θετικό στοιχείο για την επάρκεια νερού, αλλά ουσιαστικά συνιστά επιβαρυντικό παράγοντα για τις πυρκαγιές», εξηγεί ο ερευνητής.

Η εξήγηση βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο μεταβάλλεται η βλάστηση κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Τα χόρτα, τα μικρά κλαδιά, οι πευκοβελόνες και άλλα φυτικά υπολείμματα που αναπτύσσονται μετά τις βροχές μπορούν να αποξηρανθούν πολύ γρήγορα όταν επικρατήσουν υψηλές θερμοκρασίες και ξηρές συνθήκες.

Έτσι δημιουργείται μεγαλύτερη ποσότητα εύφλεκτου υλικού, το οποίο μπορεί να λειτουργήσει ως καύσιμο σε περίπτωση εκδήλωσης πυρκαγιάς. Όσο περισσότερη είναι αυτή η καύσιμη ύλη, τόσο ευκολότερα μπορεί να ξεκινήσει και να εξαπλωθεί μια φωτιά.

Σύμφωνα με τον κ. Λαγουβάρδο, αν επικρατήσουν παρατεταμένες θερμές περίοδοι ήδη από τις αρχές του καλοκαιριού, η διαδικασία ξήρανσης της βλάστησης θα επιταχυνθεί ακόμη περισσότερο. Αυτό σημαίνει ότι οι συνθήκες ενδέχεται να γίνουν πιο επικίνδυνες όσο προχωρά η αντιπυρική περίοδος.

Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι ο κίνδυνος πυρκαγιάς δεν εξαρτάται μόνο από τη θερμοκρασία. Η ένταση των ανέμων, η χαμηλή υγρασία της ατμόσφαιρας και η κατάσταση της βλάστησης αποτελούν εξίσου κρίσιμους παράγοντες που καθορίζουν το πόσο εύκολα μπορεί να εξαπλωθεί μια φωτιά και πόσο δύσκολη θα είναι η κατάσβεσή της.

Το φετινό καλοκαίρι αναμένεται, λοιπόν, να κινηθεί σε γνώριμα πλέον μονοπάτια: θερμότερο από το κανονικό, αλλά χωρίς να μπορεί ακόμη να προβλεφθεί αν θα συνοδευτεί από ισχυρούς και παρατεταμένους καύσωνες. Εκείνο που θεωρείται βέβαιο είναι ότι οι υψηλές θερμοκρασίες και η αυξημένη ποσότητα καύσιμης ύλης που έχει δημιουργηθεί μετά τις ανοιξιάτικες βροχές καθιστούν αναγκαία την αυξημένη επαγρύπνηση απέναντι στον κίνδυνο των δασικών πυρκαγιών. Για ακόμη μία χρονιά, η Ελλάδα καλείται να διαχειριστεί τις συνέπειες ενός ολοένα θερμότερου κλίματος και να παραμείνει σε ετοιμότητα απέναντι σε έναν από τους μεγαλύτερους κινδύνους του ελληνικού καλοκαιριού.