Νόμος Κατσέλη: Παγώνουν οι τόκοι στα δάνεια μέχρι να ξεκαθαρίσει η απόφαση του Αρείου Πάγου

Σε καθεστώς αναμονής παραμένουν επενδυτές, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers) και τράπεζες αναφορικά με την εφαρμογή της πρόσφατης απόφασης του Αρείου Πάγου που αφορά τους δανειολήπτες του Νόμου Κατσέλη. Παρά τη βαρύτητα της απόφασης, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά ερωτήματα ως προς τον τρόπο εφαρμογής της στην πράξη, γεγονός που συντηρεί το κλίμα αβεβαιότητας στην αγορά.

Το προσωρινό πάγωμα των τόκων

Οι servicers, με πρόσφατη ανακοίνωσή τους, γνωστοποίησαν ότι μέχρι νεωτέρας δεν θα προχωρούν σε χρέωση τόκων στα συγκεκριμένα δάνεια. Στην ίδια κατεύθυνση φαίνεται ότι θα κινηθούν τελικά και οι τράπεζες, παρά τις αρχικές πληροφορίες που άφηναν ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφορετικής αντιμετώπισης. Άλλωστε, είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπάρξουν διαφορετικές πρακτικές μεταξύ τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης, καθώς οι τελευταίες έχουν αναλάβει το κύριο βάρος της διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους και των σχετικών χαρτοφυλακίων.
Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, αφορά το επόμενο βήμα: με ποιον ακριβώς τρόπο θα υπολογίζονται και θα χρεώνονται οι τόκοι στο μέλλον.

Οι επόμενες ενέργειες

Η απόφαση του Αρείου Πάγου έδωσε μια κατεύθυνση, την ερμηνεία της οποίας αμφισβητούν με διαφορετικό τρόπο οι διάδικες πλευρές.

Το Ανώτατο Δικαστήριο δεν φαίνεται προς το παρόν διατεθειμένο να προχωρήσει αυτοβούλως σε περαιτέρω διευκρινίσεις, γεγονός που σημαίνει ότι ενδεχόμενη αποσαφήνιση θα πρέπει να ζητηθεί μέσω νέας δικαστικής διαδικασίας από τους ίδιους τους εμπλεκόμενους – είτε πρόκειται για servicers και τράπεζες είτε για τους ίδιους τους δανειολήπτες ως διαδίκους.

Πηγές με γνώση του θέματος επισημαίνουν ότι ακόμη και στην περίπτωση που υποβληθεί σχετικό αίτημα προς τον Άρειο Πάγο, δεν είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει σαφής και οριστική απάντηση που να λύνει όλες τις εκκρεμότητες. Ωστόσο, εκτιμούν ότι εφόσον υπάρξει νέα ερμηνευτική τοποθέτηση, είναι πιθανό να κινηθεί στην ίδια λογική με την πρόσφατη απόφαση, δηλαδή προς όφελος των δανειοληπτών, δεδομένου ότι αυτή ήταν η θέση που επικράτησε στην πλειοψηφία του δικαστηρίου.

Η θέση της πολιτείας

Την ίδια στιγμή, πληροφορίες αναφέρουν ότι το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εξετάζει νομοθετική παρέμβαση με στόχο να αποσαφηνίσει το πλαίσιο και να προστατεύσει τη λειτουργία του προγράμματος «Ηρακλής», το οποίο αποτελεί τον βασικό μηχανισμό εξυγίανσης των τραπεζικών ισολογισμών μέσω τιτλοποιήσεων μη εξυπηρετούμενων δανείων.

Για τις εταιρείες διαχείρισης και τις τράπεζες, το βασικό ζητούμενο είναι η πλήρης νομική θωράκιση των ενεργειών τους. Όπως υποστηρίζουν, η πολυπλοκότητα του θέματος σε συνδυασμό με τις κατά καιρούς αντικρουόμενες δικαστικές αποφάσεις δημιουργούν σημαντική ανασφάλεια δικαίου, σε μια περίοδο κατά την οποία διαχειρίζονται χαρτοφυλάκια ιδιωτικού χρέους αξίας πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ και φέρουν σημαντικές ευθύνες έναντι επενδυτών και εποπτικών αρχών.

Για τον λόγο αυτό, αναμένεται να τηρήσουν στάση αναμονής μέχρι να διαπιστώσουν εάν η ενδεχόμενη νομοθετική παρέμβαση θα προσφέρει τις απαραίτητες διευκρινίσεις. Παρόλα αυτά, στελέχη της αγοράς αναγνωρίζουν ότι η παράταση της αβεβαιότητας δεν αποτελεί βιώσιμη λύση και ότι αργά ή γρήγορα θα πρέπει να υπάρξει οριστική διευθέτηση του ζητήματος.

Δεμένα προς το παρόν τα χέρια των δανειοληπτών με το πάγωμα των τόκων

Από την άλλη πλευρά, κινητικότητα αναμένεται και από τους δανειολήπτες. Νομικοί κύκλοι εκτιμούν ότι προετοιμάζονται νέες δικαστικές ενέργειες, είτε μέσω αγωγών είτε μέσω προσφυγών σε ανώτερα δικαστικά όργανα. Ωστόσο, όσο παραμένει σε ισχύ η μη επιβολή τόκων, η άμεση κατάθεση μαζικών αγωγών δεν θεωρείται ιδιαίτερα πιθανή. Παράλληλα, δεν αποκλείεται ορισμένες υποθέσεις να οδηγηθούν ακόμη και ενώπιον ευρωπαϊκών δικαιοδοτικών οργάνων, εφόσον οι ενδιαφερόμενοι θεωρήσουν ότι παραβιάζονται δικαιώματά τους.

Το περιβάλλον καθίσταται ακόμη πιο σύνθετο λόγω της πολιτικής συγκυρίας, καθώς η χώρα εισέρχεται σταδιακά σε προεκλογικό κύκλο, γεγονός που καθιστά κάθε παρέμβαση στο ζήτημα ιδιαίτερα ευαίσθητη.
Σε κάθε περίπτωση, οι servicers επισημαίνουν ότι δεν τίθεται θέμα κινδύνου για την αποπληρωμή των senior ομολόγων των τιτλοποιήσεων του «Ηρακλή». Όπως υπογραμμίζουν, έχουν ληφθεί οι απαραίτητες ασφαλιστικές δικλείδες ώστε να προστατευθεί η λειτουργία του σχήματος ακόμη και σε δυσμενή σενάρια.

Ο χρυσός κανόνας των servicers 80%-20%

Παράλληλα, η στρατηγική των εταιρειών διαχείρισης έχει μεταβληθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Σήμερα, περίπου το 80% των λύσεων που επιτυγχάνονται αφορά ρυθμίσεις δανείων και μόλις το 20% αναγκαστικά μέτρα εκτέλεσης, ενώ η αναλογία αυτή τείνει πλέον προς το 90%-10%. Η μεταστροφή αυτή δεν είναι τυχαία. Οι πλειστηριασμοί αποδείχθηκαν εξαιρετικά χρονοβόροι, δαπανηροί και συχνά λιγότερο αποτελεσματικοί από τις αρχικές εκτιμήσεις, οδηγώντας τους servicers να επενδύσουν περισσότερο σε βιώσιμες λύσεις αναδιάρθρωσης. Προς αυτή την κατεύθυνση συνέβαλε σημαντικά και η βελτίωση των οικονομικών συνθηκών τα τελευταία χρόνια.

Την ίδια ώρα, οι εταιρείες διαχείρισης βρίσκονται αντιμέτωπες με μια ακόμη πρόκληση: διαθέτουν πλέον περίπου 10.000 ακίνητα στα χαρτοφυλάκιά τους, τα οποία επιδιώκουν να αξιοποιήσουν ή να διαθέσουν στην αγορά το ταχύτερο δυνατό.

Για τον λόγο αυτό ζητούν από την Πολιτεία σειρά παρεμβάσεων που θα επιταχύνουν τις διαδικασίες αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας, όπως ταχύτερες εγκρίσεις για αλλαγές χρήσης, απλοποίηση πολεοδομικών διαδικασιών και άλλες θεσμικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να ενισχύσουν τόσο την αγορά ακινήτων όσο και την ευρύτερη στεγαστική πολιτική της χώρας.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται κρίσιμο, καθώς από τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης, τις κινήσεις του Υπουργείου και τη στάση των εμπλεκομένων θα εξαρτηθεί όχι μόνο η τύχη χιλιάδων δανειοληπτών του Νόμου Κατσέλη, αλλά και η συνολική ισορροπία στην αγορά διαχείρισης ιδιωτικού χρέους.

Τα 5 ερωτηματικά μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου
1. Πώς θα υπολογίζονται οι τόκοι στα δάνεια του Νόμου Κατσέλη;
2. Θα ζητηθεί διευκρινιστική απόφαση από τον Άρειο Πάγο;
3. Θα υπάρξει νομοθετική παρέμβαση από το Υπουργείο;
4. Πώς θα κινηθούν οι δανειολήπτες δικαστικά;
5. Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις στις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή»;

Πηγή: newmoney.gr