Οι επιστήμονες χαρτογράφησαν με πρωτοφανή λεπτομέρεια το υπόστρωμα κάτω από το τεράστιο παγοκάλυμμα της Ανταρκτικής, αποκαλύπτοντας κρυφές δομές που διαμορφώνουν τους παγετώνες.
Το παγοκάλυμμα, που εκτείνεται σε περισσότερα από 14 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, κρύβει από κάτω του βουνά, πεδιάδες, λίμνες και κοιλάδες, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science.
Όπως επισημαίνει η ερευνητική ομάδα στη μελέτη, το πολικό τοπίο κάτω από τον πάγο υπήρξε για πολύ καιρό μία από τις λιγότερο χαρτογραφημένες επιφάνειες πλανήτη του εσωτερικού ηλιακού μας συστήματος. Τα γεωλογικά χαρακτηριστικά καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο ο πάγος ρέει από κάτω, σμιλεύοντας την επιφάνεια των παγετώνων, και μια σαφέστερη εικόνα αυτής της διαδικασίας θα μπορούσε να βοηθήσει τους επιστήμονες να προβλέψουν πώς μεταβάλλεται ο πάγος ως αντίδραση στην αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη.
Πώς δημιουργήθηκε ο χάρτης
Ωστόσο, μεγάλο μέρος του τοπίου κάτω από τον πάγο παρέμενε αβέβαιο, καθώς οι επίγειες και εναέριες έρευνες είναι εξαιρετικά δύσκολες στην περιοχή, αναφέρει το LiveScience. Οι επιστήμονες συχνά αναγκάζονται να εκτιμούν τα δεδομένα μεταξύ απομακρυσμένων ή ανομοιόμορφων σημείων μέτρησης, μια πρακτική που μπορεί να παραβλέψει κοιλάδες στο υπόστρωμα οι οποίες κατευθύνουν τη ροή του πάγου.
Στη νέα μελέτη, οι ερευνητές αντιμετώπισαν αυτό το κενό συνδυάζοντας δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης της επιφάνειας του παγοκαλύμματος με μετρήσεις του πάχους του πάγου, καθώς και ανάλυση της ροής του πάγου βασισμένη στη φυσική των μηχανισμών με τους οποίους κινείται ο πάγος. Τα δεδομένα αυτά ενοποιήθηκαν για τη δημιουργία ενός χάρτη της τοπογραφίας της Ανταρκτικής κάτω από τον πάγο, σε κλίμακα ηπείρου.
Ο εκτενής αυτός χάρτης αποκάλυψε χαρακτηριστικά που βρίσκονται σε βάθη από 2 έως 30 χιλιόμετρα κάτω από το παγοκάλυμμα και τα οποία έως τώρα ήταν άγνωστα ή ασαφή για την επιστήμη, όπως ποτάμια μήκους εκατοντάδων χιλιομέτρων, που θα μπορούσαν να αποτελούν ίχνη του τοπίου πριν από τον σχηματισμό του παγοκαλύμματος.
Ο χάρτης αποκάλυψε επίσης απότομες μεταβάσεις μεταξύ ορεινών και πεδινών εδαφών, υποδηλώνοντας τεκτονικά όρια. Σε μία περιοχή όπου παλαιότερες εναέριες έρευνες είχαν προβλέψει την ύπαρξη ενός αρχαίου ποτάμιου τοπίου καλυμμένου από πάγο, ο νέος χάρτης εντόπισε στην πραγματικότητα βαθιές κοιλάδες κάτω από την επιφάνεια.
Ο χάρτης δίνει τη δυνατότητα στους επιστήμονες να παρακολουθήσουν πώς το παγοκάλυμμα εξελίχθηκε και πώς αλληλεπίδρασε με την υποκείμενη τοπογραφία. Η απεικόνιση των διεργασιών που επηρεάζουν αυτούς τους παγετώνες μπορεί να βελτιώσει τα μοντέλα των παγοκαλυμμάτων και να καταστήσει πιο ακριβείς τις προβλέψεις για το λιώσιμο των πάγων και την άνοδο της στάθμης της θάλασσας εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής.
