Μην χάνεις είδηση. Βάλε το
CRETA24
στην Google
ΠΡΟΣΘΕΣΕ ΤΟ CRETA24 ΣΤΗΝ GOOGLE
Κρητικό ελαιόλαδο: Δεν… βγαίνει η «αριθμητική» της συγκομιδής
Οι χαμηλές τιμές παραγωγού, το αυξημένο κόστος συγκομιδής και η υπερπροσφορά ελαιολάδου δημιουργούν ασφυκτικές συνθήκες – Γιατί ολοένα και περισσότεροι ελαιοπαραγωγοί σκέφτονται ακόμη και να αφήσουν τον καρπό στα δέντρα
Σε μια ιδιαίτερα δύσκολη εξίσωση εξελίσσεται η φετινή ελαιοκομική περίοδος για τους παραγωγούς της Κρήτης.
Παρά τις ενθαρρυντικές εκτιμήσεις για την ποσότητα και την ποιότητα του ελαιολάδου σε αρκετές περιοχές του νησιού, η εικόνα στην αγορά προκαλεί έντονο προβληματισμό.
Οι τιμές παραγωγού κινούνται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, την ώρα που το κόστος συγκομιδής και καλλιέργειας παραμένει υψηλό, δημιουργώντας συνθήκες οικονομικής ασφυξίας για χιλιάδες ελαιοπαραγωγούς.
Η φετινή χρονιά φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα ερώτημα που μέχρι πριν από λίγα χρόνια θα έμοιαζε αδιανόητο για την Κρήτη: Μήπως σε ορισμένες περιπτώσεις συμφέρει περισσότερο να μείνει ο καρπός πάνω στα δέντρα, παρά να συγκομιστεί;
Η ελαιοκαλλιέργεια, που επί δεκαετίες αποτελεί βασικό πυλώνα της οικονομικής και κοινωνικής ζωής του νησιού, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια πραγματικότητα που απειλεί τη βιωσιμότητα ακόμη και μικρών οικογενειακών εκμεταλλεύσεων.

Η «αριθμητική» που δεν βγαίνει
Το πρόβλημα γίνεται πιο εύκολα αντιληπτό αν συνυπολογίσει κανείς τα έξοδα που απαιτούνται για να φτάσει το ελαιόλαδο από το χωράφι στο ελαιοτριβείο.
Τα εργατικά χέρια είναι πλέον δυσεύρετα, ενώ τα μεροκάματα έχουν αυξηθεί σημαντικά. Η συγκομιδή, ιδιαίτερα σε μικρούς και επικλινείς ελαιώνες, εξακολουθεί να απαιτεί πολλές ώρες ανθρώπινης εργασίας, καθώς η πλήρης μηχανοποίηση δεν είναι εφικτή σε μεγάλο μέρος των κρητικών καλλιεργειών.
Στο κόστος των εργατών προστίθενται τα έξοδα για κλάδεμα, λίπανση, φυτοπροστασία, καύσιμα, άρδευση και συντήρηση του εξοπλισμού. Ακολουθεί το κόστος του ελαιοτριβείου, με αποτέλεσμα το τελικό οικονομικό όφελος για τον παραγωγό να περιορίζεται δραματικά.
Ενδεικτικό είναι ότι, με τιμή παραγωγού στα 3,20-3,40 ευρώ το κιλό, η αξία της παραγωγής σε αρκετές περιπτώσεις δεν επαρκεί για να καλύψει το σύνολο των εξόδων. Έτσι, ακόμη και μια καλή παραγωγική χρονιά δεν σημαίνει απαραίτητα και μια χρονιά με κέρδος.

Από τα 5 ευρώ στα 3,40 ευρώ
Τη δραματική μεταβολή στην αγορά του ελαιολάδου περιέγραψε, μιλώντας στο μεσημβρινό δελτίο ειδήσεων της Τηλεόρασης CRETA και στον Σωτήρη Μεταξά, ο γεωπόνος Γιώργος Πρεκατσάκης.
Όπως ανέφερε, την αντίστοιχη περσινή περίοδο οι τιμές παραγωγού στην Κρήτη κυμαίνονταν μεταξύ 4,50 και 5,10 ευρώ το κιλό, ενώ φέτος έχουν υποχωρήσει περίπου στα 3,40 ευρώ, επίπεδα που, όπως σημείωσε, βρίσκονται αρκετά κάτω από το κόστος παραγωγής.
Ο ίδιος έκανε λόγο για έναν ιδιαίτερα επιβαρυντικό συνδυασμό εξελίξεων, ο οποίος οδηγεί τον ελαιοκομικό τομέα σε σταδιακή κατάρρευση.
«Η πλήρης αποδέσμευση της αγοράς, το νεοφιλελεύθερο μοντέλο που εφαρμόζεται στην Ευρώπη, αφήνει τους αγρότες έρμαια των τιμών που διαμορφώνονται από την προσφορά και τη ζήτηση, δίχως να τους προστατεύει», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι οι διακρατικές συμφωνίες και η εισαγωγή φθηνού ελαιολάδου ασκούν πρόσθετες πιέσεις στις τιμές.
Η υπερπροσφορά πιέζει ακόμη περισσότερο την αγορά
Σύμφωνα με τον κ. Πρεκατσάκη, αυτή την περίοδο καταγράφεται υπερπροσφορά ελαιολάδου, γεγονός που ενισχύει τις πιέσεις στην αγορά.
Η αυξημένη διαθεσιμότητα προϊόντος, σε συνδυασμό με τις συνθήκες που επικρατούν διεθνώς, δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο οι παραγωγοί δυσκολεύονται να διαπραγματευτούν την τιμή του προϊόντος τους.
Οι προοπτικές, μάλιστα, δεν εμφανίζονται ιδιαίτερα αισιόδοξες.
«Αν δεν γίνει κάτι, τα πράγματα απ’ ό,τι φαίνεται βαίνουν προς το χειρότερο», προειδοποίησε, επισημαίνοντας ότι όσο αυξάνεται η ποσότητα του διαθέσιμου ελαιολάδου λόγω της προσφοράς, η τιμή αναμένεται να ακολουθεί πτωτική πορεία.
Την ίδια στιγμή, η μεγάλη παραγωγική δυναμική χωρών όπως η Ισπανία, σε συνδυασμό με τις οικονομίες κλίμακας και τη δυνατότητα εκτεταμένης μηχανοποίησης, εντείνει τον ανταγωνισμό για τις ελληνικές και κρητικές εκμεταλλεύσεις, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό εξακολουθούν να βασίζονται σε πιο παραδοσιακές μεθόδους καλλιέργειας και συγκομιδής.

Ο κίνδυνος να μείνουν οι ελιές στα δέντρα
Μέσα σε αυτές τις συνθήκες, η εγκατάλειψη της συγκομιδής δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα υποθετικό σενάριο.
Για μικρούς παραγωγούς, ιδιαίτερα για όσους διατηρούν ελαιώνες ως συμπληρωματική πηγή εισοδήματος, η απόφαση να πληρώσουν εργατικά, να καλύψουν τα έξοδα του ελαιοτριβείου και να αναλάβουν το σύνολο του κόστους μπορεί να αποδειχθεί οικονομικά ασύμφορη.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη λόγω της έλλειψης εργατών γης. Η αναζήτηση συνεργείων συγκομιδής αποτελεί πλέον σημαντική πρόκληση, ενώ οι παραδοσιακές λύσεις, όπως τα «μισιακά», δηλαδή η συγκομιδή με αντάλλαγμα ένα μέρος της παραγωγής, δεν είναι πάντα εύκολο να συμφωνηθούν.
Έτσι, η ελιά κινδυνεύει να μετατραπεί από περιουσιακό στοιχείο σε οικονομικό βάρος για τον ιδιοκτήτη της.
Και οι συνέπειες δεν περιορίζονται μόνο στο εισόδημα των παραγωγών. Η εγκατάλειψη των ελαιώνων επηρεάζει την αγροτική οικονομία, τη λειτουργία των ελαιοτριβείων, την απασχόληση στην ύπαιθρο, αλλά και τη διατήρηση του ίδιου του κρητικού αγροτικού τοπίου.
Το μεγάλο στοίχημα για την ελαιοκομία της Κρήτης
Το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η ανάκαμψη των τιμών, αλλά η διαμόρφωση συνθηκών που θα επιτρέψουν στους παραγωγούς να συνεχίσουν να καλλιεργούν τη γη τους με οικονομικά βιώσιμο τρόπο.
Η αντιμετώπιση της έλλειψης εργατικών χεριών, η απλούστευση των διαδικασιών για την απασχόληση εποχικών εργατών, η συνεργασία μεταξύ παραγωγών, η κοινή χρήση εξοπλισμού και η ενίσχυση της μηχανοποίησης όπου αυτό είναι εφικτό αποτελούν ορισμένες από τις αναγκαίες παρεμβάσεις.
Παράλληλα, η καλύτερη οργάνωση της εμπορίας, η τυποποίηση και η ενίσχυση της προστιθέμενης αξίας του κρητικού ελαιολάδου παραμένουν ζητούμενα, ώστε μεγαλύτερο μέρος της τελικής τιμής να επιστρέφει σε εκείνους που παράγουν το προϊόν.
Για την Κρήτη, το ζήτημα έχει ξεπεράσει προ πολλού τα όρια μιας δύσκολης εμπορικής χρονιάς. Αφορά τη βιωσιμότητα ενός από τους σημαντικότερους παραγωγικούς τομείς του νησιού, αλλά και τη δυνατότητα των επόμενων γενιών να συνεχίσουν μια δραστηριότητα που συνδέεται άρρηκτα με την ιστορία, την οικονομία και την ταυτότητά του.
Γιατί το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο πόσο θα πουληθεί φέτος το λάδι. Είναι αν θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν άνθρωποι πρόθυμοι και οικονομικά ικανοί να μαζεύουν τις ελιές.
πληροφορίες newmoney.gr, Τηλεόραση CRETA