Η εικόνα έκανε τον γύρο της Ελλάδας. Ο ουρανός στην Κρήτη πήρε ένα έντονο πορτοκαλί χρώμα, η ατμόσφαιρα έγινε αποπνικτική και η ορατότητα περιορίστηκε αισθητά, τόσο που μέχρι και τα αεροπλάνα καθηλώθηκαν στο Αεροδρόμιο «Ν.Καζαντζάκης.
Για πολλούς ήταν ένα πρωτόγνωρο φαινόμενο, όμως οι επιστήμονες εξηγούν πως πρόκειται για ένα κύμα αφρικανικής σκόνης από τη Σαχάρα. Πίσω όμως από αυτή την εντυπωσιακή εικόνα κρύβεται και μια λιγότερο ορατή συνέπεια που αφορά όλους μας, η μείωση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τον ήλιο.
Τι εξετάζει η έρευνα
Μια πρόσφατη επιστημονική έρευνα προσπάθησε να καταλάβει πόσο επηρεάζει η σκόνη από τη Σαχάρα την παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά στη Μεσόγειο. Οι επιστήμονες μελέτησαν δεδομένα από πέντε χώρες, ανάμεσά τους και την Ελλάδα, για μια περίοδο αρκετών ετών.
Την έρευνα πραγματοποίησαν επιστήμονες από ερευνητικά ιδρύματα της Ουγγαρίας και πανεπιστήμια, με επικεφαλής τον Gyorgy Varga και την ομάδα του, που ειδικεύεται στη μελέτη της ατμόσφαιρας και της κλιματικής αλλαγής.
Πώς η σκόνη επηρεάζει την παραγωγή ενέργειας
Με απλά λόγια, η έρευνα έδειξε πως όταν η σκόνη φτάνει από τη Σαχάρα στην Ευρώπη, λειτουργεί σαν ένα φυσικό φίλτρο στον ουρανό. Μειώνει το ηλιακό φως που φτάνει στα φωτοβολταϊκά πάνελ και έτσι αυτά παράγουν λιγότερο ρεύμα.
Όμως το πρόβλημα δεν σταματά εκεί. Η σκόνη βοηθά και στο να δημιουργούνται περισσότερα σύννεφα, τα οποία αντανακλούν ακόμα περισσότερο το φως του ήλιου. Αυτό σημαίνει ότι η μείωση της παραγωγής ενέργειας είναι διπλή και συχνά μεγαλύτερη από ό,τι θα περίμενε κανείς.
Πόσο μεγάλη είναι η επίδραση
Τα αποτελέσματα της έρευνας είναι εντυπωσιακά. Κατά μέσο όρο, η παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά μειώνεται κατά 25 έως 40% όταν υπάρχουν υψηλά επίπεδα σκόνης. Σε πιο έντονα φαινόμενα, η πτώση μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και το 50%. Αυτό σημαίνει ότι σε ημέρες με έντονη αφρικανική σκόνη, μπορεί να χάνεται σχεδόν η μισή ηλιακή ενέργεια που θα μπορούσε κανονικά να παραχθεί.
Γιατί μας αφορά όλους
Η ηλιακή ενέργεια αποτελεί βασικό κομμάτι της προσπάθειας για καθαρή και φθηνή ηλεκτρική ενέργεια. Όταν όμως η παραγωγή πέφτει ξαφνικά, το σύστημα πρέπει να καλύψει το κενό με άλλες πηγές, συχνά πιο ακριβές ή πιο ρυπογόνες.
Αυτό μπορεί να επηρεάσει τις τιμές του ρεύματος αλλά και τη σταθερότητα του ηλεκτρικού δικτύου, ειδικά σε περιοχές που βασίζονται πολύ στον ήλιο, όπως η Ελλάδα και ακόμη περισσότερο η Κρήτη.
Το πρόβλημα των προβλέψεων
Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα της έρευνας είναι ότι τα σημερινά συστήματα πρόβλεψης δεν υπολογίζουν σωστά την επίδραση της σκόνης. Σε κάποιες χώρες υποτιμούν την πτώση της παραγωγής και σε άλλες την υπερεκτιμούν, με λάθη που φτάνουν έως και το 15%. Αυτό δυσκολεύει τον σωστό προγραμματισμό της παραγωγής ενέργειας.
Τι σημαίνει για το μέλλον
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι τέτοια φαινόμενα σκόνης ενδέχεται να γίνουν πιο συχνά λόγω της κλιματικής αλλαγής. Αυτό σημαίνει ότι η ηλιακή ενέργεια, αν και καθαρή και απαραίτητη, δεν είναι πάντα τόσο σταθερή όσο νομίζουμε.
Η λύση, σύμφωνα με την έρευνα, είναι καλύτερη παρακολούθηση της σκόνης, πιο εξελιγμένα μοντέλα πρόβλεψης και καλύτερος σχεδιασμός του ενεργειακού συστήματος.
