Για το νέο ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα AETHERIA, που εγκρίθηκε πρόσφατα από την Ευρωπαϊκή Ένωση μίλησε στο Creta24 ο επικεφαλής του Εργαστηρίου Θαλάσσιας και Παράκτιας Έρευνας του ΙΤΕ Νίκος Καμπανης
Όπως εξηγεί, πρόκειται για μια σημαντική ερευνητική πρωτοβουλία που θα αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη για τη διαχείριση και προστασία των παράκτιων περιοχών της Ευρώπης, ενώ η Κρήτη αποτελεί μία από τις βασικές περιοχές μελέτης.
Το πρόγραμμα έχει συνολικό προϋπολογισμό 10 εκατομμύρια ευρώ, ενώ περίπου 1 εκ. ευρώ αφορά τη συμμετοχή του ΙΤΕ και ειδικότερα το εργαστήριο Θαλάσσιας και Παράκτιας έρευνας του Ινστιτούτου Υπολογιστικών Μαθηματικών αλλά και το Ινστιτούτο Πληροφορικής.
Η πρόταση κατατέθηκε λίγο πριν τον Δεκαπενταύγουστο στο πλαίσιο ευρωπαϊκής πρόσκλησης για ερευνητικές υποδομές που συνδέονται με το λεγόμενο Ψηφιακό Δίδυμο της Θάλασσας, δηλαδή ψηφιακά μοντέλα που αναπαριστούν τη λειτουργία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και μπορούν να υποστηρίξουν τη λήψη αποφάσεων.
Εστίαση στην παράκτια ζώνη
Οι δύο προηγούμενες μεγάλες ευρωπαϊκές υποδομές επικεντρώνονταν κυρίως είτε στη θάλασσα είτε στη ξηρά, αφήνοντας σε δεύτερο πλάνο την παράκτια ζώνη. Η πρόταση AETHERIA σχεδιάστηκε για να καλύψει αυτό το κενό, αξιοποιώντας την εμπειρία και τα δεδομένα από παλαιότερα ερευνητικά προγράμματα.
Το έργο συγκεντρώνει εταίρους από πολλές ευρωπαϊκές χώρες, από τη Νορβηγία μέχρι την Κύπρο και από την Ισπανία μέχρι τη Βουλγαρία, και θα επικεντρωθεί σε τέσσερις βασικές περιοχές μελέτης.
Οι περιοχές που θα μελετηθούν
Μία από τις βασικές περιοχές του προγράμματος είναι οι παράκτιες περιοχές της Κύπρου και της Κρήτης. Εκεί οι ερευνητές θα εξετάσουν ζητήματα όπως:
• η διάβρωση των ακτών
• η διαχείριση της παράκτιας ζώνης
• ακραία μετεωρολογικά φαινόμενα
• κλιματικά επεισόδια, όπως η μεταφορά σκόνης από τη Σαχαρα .
Στη Βουλγαρία το πρόγραμμα θα επικεντρωθεί στις δραστηριότητες των λιμένων, με βασική περιοχή μελέτης το λιμάνι της Βάρνας.
Στη Νορβηγία οι έρευνες θα πραγματοποιηθούν στο Φιόρδ του Οσλο και στην ευρύτερη περιοχή του Οσλο, όπου εντοπίζονται προβλήματα ρύπανσης.
Τέλος στην Ανδαλουσία της Ισπανίας θα εξεταστεί μια περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, όπου σημαντικοί χώροι πολιτιστικής κληρονομιάς απειλούνται από περιβαλλοντικές πιέσεις.
Καινοτομία του έργου
Ο ερευνητής του Εργαστηρίου Θαλάσσιας και Παράκτιας Έρευνας του ΙΤΕ, Γιώργος Αλεξανδράκης, μιλώντας για την καινοτομία του έργου, υπογράμμισε ότι το πρόγραμμα δεν περιορίζεται μόνο στην παραγωγή επιστημονικής γνώσης. Με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης, τα δεδομένα που θα συλλέγονται θα μετατρέπονται αυτόματα σε απλές και κατανοητές προτάσεις για τους φορείς διαχείρισης. Έτσι οι υπεύθυνοι λήψης αποφάσεων θα μπορούν να αξιοποιούν τα αποτελέσματα της έρευνας χωρίς να χρειάζεται να ερμηνεύουν πολύπλοκα επιστημονικά δεδομένα.
Η Ελληνική συμμετοχή
Στο πρόγραμμα συμμετέχουν σημαντικές υπολογιστικές υποδομές, μεταξύ των οποίων το Ινστιτούτο πληροφορικής του ΙΤΕ καθώς και ένας ερευνητικός οργανισμός στην Πολωνία.
Τον συντονισμό του έργου έχει το Ινστιτούτο υπολογιστικών μαθηματικών του ΙΤΕ, ενώ συμμετέχει επίσης το Έθνικό αστεροσκοπείο Αθηνών με προϋπολογισμό περίπου 500 χιλιάδων ευρώ.
Παράλληλα, στο πρόγραμμα συμμετέχουν και δύο ελληνικές εταιρείες με έδρα την Εσθονία και το Λουξεμβούργο, με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 1 εκατ. ευρώ.
Η ισχυρή παρουσία ελληνικών ερευνητικών φορέων και εταιρειών θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το έργο θα αποτελέσει μέρος των ερευνητικών υποδομών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
