Γιατί παραμένει μυστήριο η οσμή στην Αττική

Εχουν περάσει τρία εικοσιτετράωρα από το μεσημέρι της Τρίτης που η δυσάρεστη οσμή προκάλεσε δυσφορία και ανησυχία στους κατοίκους της Αθήνας, αλλά τόσο η προέλευση όσο και η αιτία της παραμένουν μυστήριο.

Σε αυτές τις τρεις μέρες έχουν γίνει πολλές εικασίες, αλλά δεν δόθηκε απάντηση ούτε από την πολιτεία ούτε από τους επιστήμονες που, μέχρι στιγμής, έχουν καταφέρει μόνο να αποκλείσουν διάφορα σενάρια όπως, για παράδειγμα, αυτό της διαρροής φυσικού αερίου.

Γιατί όμως είναι τόσο δύσκολη η απάντηση στο φαινομενικά απλό ερώτημα «τι ήταν αυτό που μυρίσαμε;». Ο χημικός ωκεανογράφος και διευθυντής Ερευνών στο Ινστιτούτο Ωκεανογραφίας του ΕΛΚΕΘΕ, Ιωάννης Χατζηανέστης, λέει στην «Κ» ότι ο εντοπισμός της πηγής και της σύστασης μιας οσμής δεν είναι απλή υπόθεση.

«Οι πολίτες μύρισαν μια οσμή και είχαν μια αίσθηση για το τι ήταν, αλλά η αλήθεια είναι πως η αίσθηση της οσμής είναι και κάτι υποκειμενικό. Για παράδειγμα, οι πολίτες μύρισαν υδρόθειο ή υγραέριο; Αυτά τα δύο μυρίζουν διαφορετικά», λέει και προσθέτει ότι μια μέτρηση είναι πολύ δύσκολη όταν δεν γνωρίζουμε με βεβαιότητα ποια ουσία μετράμε.

«Δεν μετρώνται εύκολα με μια χημική ανάλυση οι ουσίες, όταν παίρνεις δείγμα από τον αέρα, αφότου εντόπισες μια οσμή. Σε αυτή την περίπτωση περιέχονται πολλές ουσίες που δεν εντοπίζονται από τα όργανα που κάνουν τις μετρήσεις. Αυτά τα όργανα είναι προγραμματισμένα να εντοπίζουν και να μετρούν συγκεκριμένες ουσίες τις οποίες επιβάλλει η νομοθεσία», τονίζει.

Ο κ. Χατζηανέστης εξηγεί ότι για να μετρηθεί μια άγνωστη ουσία «χρειάζεται εξοπλισμός που ακόμα και αν υπάρχει είναι δύσκολο να στηθεί σε μια μέρα για να κάνει μετρήσεις μιας ουσίας που δεν είναι στη συνηθισμένη ρουτίνα».

Το μεσημέρι της περασμένης Τρίτης (19/5), όταν η δυσάρεστη οσμή έγινε αισθητή, ο κ. Χατζηανέστης επέβαινε στο ωκεανογραφικό «Αιγαίο» του ΕΛΚΕΘΕ, το οποίο βρισκόταν στον Σαρωνικό στο πλαίσιο του προγραμματισμένου έργου του για την παρακολούθηση της συγκεκριμένης θαλάσσιας περιοχής και την αξιολόγηση των επιπτώσεων από τη λειτουργία του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων της Ψυττάλειας. Οπως λέει, o ίδιος δεν αισθάνθηκε την οσμή, μολαταύτα οι επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ έκαναν δειγματοληψία από την οποία δεν προέκυψε το αίτιο για το φαινόμενο.

Τα 5 συμπεράσματα του ΕΛΚΕΘΕ

Σε ανακοίνωσή του, το ΕΛΚΕΘΕ επισήμανε ότι:

• οι μακροχρόνιες μετρήσεις και οι σχετικές επιστημονικές δημοσιεύσεις δεν υποδεικνύουν την ύπαρξη εκτεταμένων ανοξικών λεκανών στον Εσωτερικό Σαρωνικό Κόλπο
• δεν έχουν καταγραφεί, στο πλαίσιο των υφιστάμενων προγραμμάτων παρακολούθησης, συγκεντρώσεις υδρόθειου στον πυθμένα που να δικαιολογούν εκτεταμένη δυσοσμία στην ευρύτερη περιοχή
• δεν υπάρχουν ενδείξεις μαζικής έξαρσης φυτοπλαγκτονικών πληθυσμών ή εκτεταμένων διεργασιών αποσύνθεσης που θα μπορούσαν να συνδεθούν με έντονη παραγωγή δύσοσμων αερίων
• δεν τεκμηριώνεται από τα διαθέσιμα ωκεανογραφικά και μετεωρολογικά δεδομένα φαινόμενο ανάβλυσης (upwelling) που θα μετέφερε μεγάλες ποσότητες ανοξικών θαλάσσιων υδάτινων μαζών προς την επιφάνεια
• κατά την αποστολή του ωκεανογραφικού «Αιγαίο» στις 19 Μαΐου 2026 δεν παρατηρήθηκαν ενδείξεις υποβάθμισης του θαλάσσιου περιβάλλοντος στις περιοχές όπου πραγματοποιήθηκαν επιστημονικές εργασίες.

Ο διευθυντής Ερευνών του ΕΛΚΕΘΕ λέει ότι το ινστιτούτο θα συνεχίσει να παρακολουθεί το ζήτημα σε συνεργασία με την ΕΥΔΑΠ, και τις επόμενες ημέρες θα κάνει μετρήσεις για να εντοπίσει πιθανές συγκεντρώσεις αερίων, όπως το μεθάνιο και το υδρόθειο, στη θάλασσα.

Οσο για τη δική του εκτίμηση ως προς το τι προκάλεσε την οσμή, ο κ. Χατζηανέστης λέει ότι «δεν μου φαίνεται για φυσικό φαινόμενο. Εικάζω ότι υπήρξε διαρροή είτε από κάποια μονάδα είτε από κάποιο πλοίο».

Πηγή: kathimerini.gr