Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με «βαριά» ατζέντα: Ανταγωνιστικότητα, επιθέσεις drone και Μέση Ανατολή

Ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα κάλεσε τους αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων της ΕΕ στη σύνοδο κορυφής της 18ης και 19ης Ιουνίου στις Βρυξέλλες, με ατζέντα που συνδυάζει μεγάλης κλίμακας δημοσιονομικές αποφάσεις και εξαιρετικά φορτισμένους γεωπολιτικούς φακέλους.

Εκκίνηση με ανταγωνιστικότητα

Η σύνοδος θα ανοίξει με επισκόπηση της ατζέντας «One Europe, One Market», που αποτελεί τον βασικό πυλώνα της στρατηγικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ. Στη συζήτηση θα συμμετάσχουν η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα, καθώς και ο Πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης, ο οποίος θα παρουσιάσει τα κύρια αποτελέσματα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου.

Το νέο ΠΔΠ 2028-2034: «κουτί διαπραγμάτευσης» με αριθμούς

Κεντρικό ζητούμενο της συνόδου είναι το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034. Η Κυπριακή Προεδρία θα καταθέσει το πρώτο «negotiating box» με συγκεκριμένα νούμερα, ένα κείμενο διαπραγμάτευσης που θα αποτελέσει τη βάση για τις συζητήσεις που θα αναλάβει η επόμενη Ιρλανδική Προεδρία, από τον Ιούλιο. Ο κ. Κόστα ζητά πρόοδο στο κρίσιμο ζήτημα των νέων ιδίων πόρων, τους οποίους χαρακτηρίζει «αποφασιστικής ασημασίας» για να αντιστοιχιστούν οι φιλοδοξίες της ΕΕ με τα αναγκαία χρηματοδοτικά μέσα. Ο στόχος είναι συμφωνία μέχρι το τέλος του 2026.

Ουκρανία: πρώτη δέσμη κεφαλαίων διαπραγμάτευσης για την ένταξη

Η σύνοδος θα ακούσει πρώτα τον Ουκρανό Πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Στην επιστολή του, ο Αντόνιο Κόστα υιοθετεί έναν ξεκάθαρα αισιόδοξο τόνο για την εξέλιξη του πολέμου, εκτιμώντας πως η Ουκρανία έχει σημειώσει «ανανεωμένη επιτυχία στο πεδίο της μάχης» ενώ η Ρωσία αποτυγχάνει να επιτύχει τους στρατιωτικούς και στρατηγικούς της στόχους.

Αναφορικά με την ενταξιακή διαδικασία ο κ. Κόστα εκφράζει την προσδοκία ότι οι ηγέτες θα χαιρετίσουν «το άνοιγμα της πρώτης δέσμης κεφαλαίων» στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με Ουκρανία και Μολδαβία, ένα βήμα που βάζει τέλος σε μια παρατεταμένη αδράνεια. Ο πρόεδρος τπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου συνδέει αυτή την εξέλιξη με το «νέο ανανεωμένο momentum» στη διαδικασία διεύρυνσης, συμπεριλαμβανομένης της δυναμικής που αναδείχθηκε στην πρόσφατη Σύνοδο Κορυφής στο Τίβατ με τους εταίρους των Δυτικών Βαλκανίων.

Άμυνα: ρωσικά drones πάνω από ευρωπαϊκά εδάφη

Η αμυντική διάσταση εισέρχεται στην ατζέντα με αφορμή συγκεκριμένα περιστατικά. Ο Αντόνιο Κόστα αναφέρεται ρητά στις πρόσφατες εισβολές ρωσικών drones σε εναέριο χώρο της ΕΕ, και ιδίως στη συντριβή ρωσικού drone που μετέφερε εκρηκτικά σε κατοικημένη περιοχή της Ρουμανίας. Το γεγονός αυτό, επισημαίνει, υπογραμμίζει «την επείγουσα ανάγκη» προώθησης της κοινής ετοιμότητας για άμυνα και ενίσχυσης της ανατολικής πτέρυγας της ΕΕ.

Μέση Ανατολή: Γάζα, Λίβανος, Ιράν

Οι ηγέτες θα ασχοληθούν με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή με πολλαπλές εστίες, μεταξύ των οποίων την ένοπλη σύγκρουση στο Ιράν και τις συνέπειές της για τις τιμές ενέργειας, τη δραματική κατάσταση στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη, καθώς και τον Λίβανο, όπου η ΕΕ συνεχίζει τις προσπάθειές της να υποστηρίξει την εκεχειρία και την ανασυγκρότηση του λιβανικού κράτους.

Μετανάστευση: η Von der Leyen στέλνει επιστολή

Σε συνέχεια της πάγιας πρακτικής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι ηγέτες θα αποτιμήσουν και την πορεία υλοποίησης των προηγούμενων συμπερασμάτων για τη μετανάστευση, Ο κ. Κόστα αναφέρει ότι αναμένεται επιστολή από την Πρόεδρο της Επιτροπής φον ντερ Λάιεν, που θα τροφοδοτήσει τη συζήτηση.

Συζήτηση για τα ναρκωτικά

Για πρώτη φορά σε πρωτοβάθμια θεσμική συζήτηση σε επίπεδο ηγετών, η σύνοδος θα αντιμετωπίσει το ζήτημα των παράνομων ναρκωτικών ως αυτόνομο θέμα της ατζέντας. Ο Αντόνιο Κόστα επικαλείται τον άμεσο αντίκτυπο του φαινομένου στους πολίτες και ζητά «ολοκληρωμένη προσέγγιση, σε επίπεδο κυβέρνησης και κοινωνίας». Σημείο αναφοράς αποτελεί η πρόσφατη υιοθέτηση της Στρατηγικής της ΕΕ για τα Ναρκωτικά, της οποίας ζητείται αποτελεσματική εφαρμογή.