Ερώτηση προς τους Υπουργούς Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας κατέθεσαν οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, με πρωτοβουλία της Βουλευτή Λασιθίου Κατερίνας Σπυριδάκη, αναδεικνύοντας τις σοβαρές ανισότητες, τις διακρίσεις και τους αποκλεισμούς που παράγει το ισχύον καθεστώς δωρεάν μετακίνησης των ατόμων με αναπηρία στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς. Την εν λόγω Ερώτηση συνυπογράφουν οι Βουλευτές: Κατερίνα Καζάνη – Βουλευτής Ευβοίας και Τομεάρχης Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Πέτρος Παππάς – Βουλευτής Κιλκίς και Τομεάρχης Ατόμων με Αναπηρία και Ευάλωτων Κοινωνικών Ομάδων, και ο Τάσος Νικολαΐδης – Βουλευτής Δράμας και Τομεάρχης Υποδομών και Μεταφορών.
Όπως τονίζεται στην Ερώτηση, «η ελεύθερη και ισότιμη μετακίνηση δεν αποτελεί προνόμιο. Αποτελεί βασική προϋπόθεση αξιοπρεπούς διαβίωσης, κοινωνικής συμμετοχής, πρόσβασης στην εργασία, στην εκπαίδευση, στην υγεία και στον πολιτισμό». Για τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις, η μετακίνηση «δεν είναι απλώς μια καθημερινή ανάγκη· είναι όρος κοινωνικής ένταξης και άρσης των αποκλεισμών που, διαχρονικά, έχει δημιουργήσει το ίδιο το κράτος». Παρά ταύτα, το υφιστάμενο πλαίσιο για τη δωρεάν μετακίνηση χαρακτηρίζεται στην Ερώτηση ως «αποσπασματικό, άδικο και βαθιά άνισο», καθώς αντί να λειτουργεί ως εργαλείο κοινωνικής προστασίας «παράγει νέες διακρίσεις εις βάρος των ίδιων των ατόμων που υποτίθεται ότι στηρίζει».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις τεκμηριωμένες παρεμβάσεις και καταγγελίες της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ατόμων με Αναπηρία (Ε.Σ.Α.μεΑ.), σύμφωνα με τις οποίες έχει διαμορφωθεί ένα παράδοξο και κοινωνικά απαράδεκτο καθεστώς. Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά, στην Περιφερειακή Ενότητα Αττικής και στη Θεσσαλονίκη η δωρεάν μετακίνηση παρέχεται μέσω της πλαστικής κάρτας αναπηρίας, ενώ στις υπόλοιπες Περιφερειακές Ενότητες «η ίδια κάρτα δεν γίνεται αποδεκτή και απαιτείται η έκδοση ειδικού δελτίου μετακίνησης, το οποίο προϋποθέτει την πλήρωση εισοδηματικών κριτηρίων».
Το αποτέλεσμα, όπως επισημαίνεται, είναι η δημιουργία πολιτών «δύο ταχυτήτων», όπου «άτομα με αναπηρία αντιμετωπίζονται διαφορετικά όχι με βάση τις ανάγκες τους ή τον βαθμό αναπηρίας τους, αλλά με βάση τον τόπο κατοικίας τους». Η άνιση αυτή μεταχείριση συνιστά ευθεία παραβίαση της αρχής της ισότητας και της καθολικότητας των κοινωνικών δικαιωμάτων.
Ακόμη πιο προβληματικό χαρακτηρίζεται το γεγονός ότι άτομα με αναπηρία που κατοικούν στην Αττική ή στη Θεσσαλονίκη και δεν πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια «στερούνται το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησης εκτός των δύο αυτών περιοχών». Δηλαδή, όπως υπογραμμίζεται, «πολίτες με αναπηρία αποκλείονται από τη μετακίνηση σε άλλη περιοχή της χώρας, όχι επειδή δεν έχουν αναπηρία, αλλά επειδή το εισόδημά τους υπερβαίνει ένα αυθαίρετο όριο».
Η Ερώτηση καταγράφει ότι η ίδια η Πολιτεία παραδέχεται εμμέσως πως η πλαστική κάρτα αναπηρίας δεν γίνεται αποδεκτή από τα Αστικά ΚΤΕΛ της υπόλοιπης χώρας επειδή «δεν επιτρέπει τον έλεγχο εισοδηματικών κριτηρίων». Αντί, όμως, να απλοποιηθεί το σύστημα και να αρθούν τα εμπόδια, «επιλέγεται συνειδητά η διατήρηση ενός μηχανισμού αποκλεισμού».
Το πολιτικό ερώτημα τίθεται με σαφήνεια και χωρίς περιστροφές μέσα στην Ερώτηση: «Από πότε η αναπηρία μετριέται με βάση το εισόδημα; Από πότε το δικαίωμα στην ισότιμη μετακίνηση μετατράπηκε σε προνοιακό επίδομα υπό όρους;»
Υπενθυμίζεται, επίσης, ότι η Ελλάδα έχει κυρώσει τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία, δεσμευόμενη «να λαμβάνει όλα τα αναγκαία μέτρα για την εξάλειψη των διακρίσεων και τη διασφάλιση της πλήρους συμμετοχής των ατόμων με αναπηρία στην κοινωνική ζωή». Η επιμονή σε εισοδηματικά κριτήρια για ένα βασικό δικαίωμα, όπως η μετακίνηση, «αντιβαίνει όχι μόνο στο πνεύμα αλλά και στο γράμμα της Σύμβασης».
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο αυξημένο κόστος ζωής που αντιμετωπίζουν τα άτομα με αναπηρία, καθώς «επιβαρύνονται ήδη με πρόσθετα έξοδα για μετακινήσεις, φάρμακα, θεραπείες, βοηθήματα και προσβασιμότητα». Υπό αυτό το πρίσμα, το εισοδηματικό φίλτρο στη δωρεάν μετακίνηση «δεν αποτελεί εξορθολογισμό, αλλά κοινωνική αναλγησία».
Με την Ερώτηση αυτή, οι Βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καλούν τα αρμόδια Υπουργεία να απαντήσουν στα παρακάτω κρίσιμα ερωτήματα, τα οποία παρατίθενται αυτούσια:
Προτίθεται η Κυβέρνηση να καταργήσει τα εισοδηματικά κριτήρια για τη δωρεάν μετακίνηση με τα αστικά ΜΜΜ για τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις;
1. Προτίθεται η Κυβέρνηση να καταργήσει τα εισοδηματικά κριτήρια για τη δωρεάν μετακίνηση με τα αστικά ΜΜΜ για τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα με χρόνιες ή/και σπάνιες παθήσεις;
2. Για ποιο λόγο η πλαστική κάρτα αναπηρίας δεν έχει καθολική ισχύ σε όλες τις Περιφερειακές Ενότητες της χώρας, δημιουργώντας άνιση μεταχείριση μεταξύ πολιτών με αναπηρία;
3. Πώς δικαιολογείται η διαφορετική εφαρμογή του ίδιου δικαιώματος ανάλογα με τον τόπο κατοικίας;
4. Υπάρχει σχεδιασμός για την καθιέρωση της πλαστικής κάρτας αναπηρίας ως μοναδικού και καθολικού αποδεικτικού για τη δωρεάν μετακίνηση σε όλη τη χώρα;
5. Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα για την άρση των υφιστάμενων διακρίσεων και την εναρμόνιση της εθνικής πολιτικής με τις διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας;
