Μπορεί τα μήλα να συγκαταλέγονται στα πιο δημοφιλή φρούτα στην Ευρώπη και να προβάλλονται διαχρονικά ως σύμμαχοι της υγείας, ωστόσο, νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2026 από το Pesticide Action Network Europe φέρνει στο φως ανησυχητικά στοιχεία για την παρουσία «κοκτέιλ» φυτοφαρμάκων, PFAS και νευροτοξικών ουσιών στα περισσότερα συμβατικά μήλα που καταναλώνονται στην Ευρώπη
Σχεδόν όλα τα μήλα έχουν φυτοφάρμακα
Στο πλαίσιο της έρευνας αναλύθηκαν 59 δείγματα συμβατικών, εγχώρια παραγόμενων μήλων από 13 ευρωπαϊκές χώρες, στις οποίες δεν συγκαταλέγεται η Ελλάδα. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το 93% των δειγμάτων περιείχε τουλάχιστον ένα υπόλειμμα φυτοφαρμάκου, ενώ το 85% περιείχε περισσότερα από ένα. Σε ορισμένες περιπτώσεις ανιχνεύθηκαν έως και επτά διαφορετικές δραστικές ουσίες στο ίδιο μήλο.
Κατά μέσο όρο, τα ευρωπαϊκά μήλα περιείχαν τρία διαφορετικά φυτοφάρμακα, με χώρες όπως το Λουξεμβούργο, την Τσεχία, την Ουγγαρία και την Κροατία να εμφανίζουν ιδιαίτερα υψηλό αριθμό υπολειμμάτων ανά δείγμα.
PFAS: «Παντοτινά Χημικά» και στα μήλα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το 64% των δειγμάτων περιείχε τουλάχιστον ένα φυτοφάρμακο τύπου PFAS. Πρόκειται για εξαιρετικά ανθεκτικές χημικές ουσίες που παραμένουν στο περιβάλλον για δεκαετίες και συνδέονται με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία, όπως διαταραχές στην ανάπτυξη, τον θυρεοειδή και την αναπαραγωγική λειτουργία.
Σύμφωνα με την έκθεση, PFAS φυτοφάρμακα εντοπίστηκαν σε δείγματα από όλες τις χώρες που εξετάστηκαν, γεγονός που καταδεικνύει ότι το πρόβλημα είναι πανευρωπαϊκό και όχι μεμονωμένο.
Νευροτοξικές ουσίες και φυτοφάρμακα που θα έπρεπε να έχουν αποσυρθεί
Το 36% των μήλων περιείχε νευροτοξικά φυτοφάρμακα, ουσίες που έχουν συνδεθεί με νευρολογικές επιπτώσεις, όπως μειωμένο IQ σε παιδιά ή αυξημένο κίνδυνο νευροεκφυλιστικών ασθενειών. Παράλληλα, το 71% των δειγμάτων περιείχε φυτοφάρμακα που ανήκουν στη λίστα των «υποψηφίων προς αντικατάσταση» της ΕΕ — ουσίες δηλαδή που, βάσει της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, θα έπρεπε να έχουν περιοριστεί ή αποσυρθεί εδώ και χρόνια
Τι ισχύει για τα παιδιά
Ένα από τα πιο ηχηρά ευρήματα της έρευνας είναι ότι το 93% των δειγμάτων, εάν διατίθεντο ως επεξεργασμένες παιδικές τροφές, δεν θα πληρούσαν τα αυστηρά ευρωπαϊκά όρια για τρόφιμα που απευθύνονται σε παιδιά κάτω των τριών ετών. Αυτό αναδεικνύει το χάσμα μεταξύ των ορίων που ισχύουν για τα «κανονικά» τρόφιμα και εκείνων που θεωρούνται ασφαλή για την παιδική ανάπτυξη.
Και η Ελλάδα;
Η Ελλάδα δεν περιλαμβάνεται στις χώρες που συμμετείχαν στη δειγματοληψία της συγκεκριμένης έρευνας. Ωστόσο, τα ευρήματα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία και για τη χώρα μας, καθώς η ελληνική αγορά καταναλώνει τόσο εγχώρια όσο και εισαγόμενα μήλα από ευρωπαϊκές χώρες, ενώ παράλληλα εφαρμόζεται το ίδιο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο για τα ανώτατα όρια υπολειμμάτων.
Όπως επισημαίνουν οι συντάκτες της έκθεσης, το πρόβλημα δεν αφορά μεμονωμένα κράτη, αλλά το συνολικό σύστημα έγκρισης και ελέγχου φυτοφαρμάκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο εξακολουθεί να αξιολογεί τις ουσίες μεμονωμένα, αγνοώντας τις επιπτώσεις της ταυτόχρονης έκθεσης σε πολλαπλά χημικά.
Τι προτείνουν οι ερευνητές
Οι συντάκτες της έκθεσης καλούν τους καταναλωτές (και ιδίως τους γονείς) να προτιμούν βιολογικά μήλα και, όταν αυτό δεν είναι εφικτό, να ξεφλουδίζουν τα συμβατικά. Παράλληλα, ζητούν από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς την άμεση εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας, την απόσυρση των πιο τοξικών φυτοφαρμάκων καθώς και να λαμβάνεται υπόψη η ταυτόχρονη έκθεση των καταναλωτών σε πολλαπλές χημικές ουσίες και όχι κάθε φυτοφάρμακο ξεχωριστά.
πηγή Έρευνας: pan-europe.info
