Δωδεκάμηνη Κρήτη και συνεδριακός τουρισμός Τι λένε οι αριθμοί

Photo from Sayan Nath of Unsplash
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το CRETA24 στην Google
ΠΡΟΣΘΕΣΕ ΤΟ CRETA24 ΣΤΗΝ GOOGLE

Η αγαπητή φίλη, συνάδελφος, συνοδοιπόρος αλλά και Glionnaise, Κα Πέπυ Μπιρλιράκη, έγραψε ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο και θεωρώ σκόπιμο, να επενδύσω σε αυτή τη θέση που υποστηρίζει και βεβαίως, υποστηρίζω κι εγώ όπως το σύνολο του τουριστικού γίγνεσθαι της Κρήτης μας.

Κάθε φθινόπωρο επανέρχεται η ίδια συζήτηση: η Κρήτη πρέπει να γίνει προορισμός δώδεκα μηνών και ο συνεδριακός τουρισμός μπορεί να είναι το όχημα. Η κατεύθυνση είναι σωστή. Το ζητούμενο όμως δεν είναι αυτό που υποστηρίζουμε και θέλουμε ως παράγοντες και συνιστώσες του Τουρισμού, αλλά η απάντηση σε τρία ερωτήματα:

⦁ τι δείχνουν τα στοιχεία,
⦁ τι λείπει και
⦁ σε πόσο χρόνο είναι εφικτό.

Η εποχικότητα υποχωρεί, αλλά αργά

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΝΣΕΤΕ «Εισερχόμενος Τουρισμός στην Ελλάδα 2025», το τρίτο τρίμηνο συγκέντρωσε το 52,4% των αφίξεων και το 52,5% των εισπράξεων, έναντι 56,0% και 58,3% το 2019. Το κέρδος πήγε κυρίως στο τέταρτο τρίμηνο. Το πιο χρήσιμο εύρημα για εμάς τους ξενοδόχους είναι ότι το δεύτερο τρίμηνο έχει πλέον υψηλότερη ημερήσια δαπάνη από το καλοκαίρι (103€ έναντι 96€) και υψηλότερη κατά κεφαλή δαπάνη (684€ έναντι 596)€. Οι ενδιάμεσοι μήνες δεν είναι πια «νεκρή περίοδος». Είναι συχνά οι πιο αποδοτικοί.
Μελέτη του 2024 στο περιοδικό Sustainability για τα νησιά της Μεσογείου δείχνει ότι Ελλάδα και Κροατία έχουν υψηλό δείκτη εποχικότητας, ενώ Ιταλία και Ισπανία χαμηλότερο, χάρη στην ισχυρή εγχώρια ζήτηση. Το δίδαγμα είναι απλό: ο χειμώνας δεν γεμίζει μόνο με ξένους επισκέπτες.

Το πραγματικό πρόβλημα της Κρήτης είναι η αξία

Η ίδια μελέτη καταγράφει για την Κρήτη το 2025 αύξηση επισκέψεων 6,6% αλλά μείωση εισπράξεων 5%, μετά από πτώση και το 2024. Η μέση δαπάνη ανά διανυκτέρευση στο νησί (89€) υστερεί του εθνικού μέσου όρου (97€), ενώ το ΙΝΣΕΤΕ επισημαίνει κόπωση της γερμανικής αγοράς, που αντιπροσωπεύει πάνω από το 25% των επισκεπτών μας. Η επιμήκυνση της περιόδου με χαμηλές τιμές τον χειμώνα δεν θεραπεύει το πρόβλημα. Απλώς το απλώνει σε περισσότερους μήνες. Παράλληλα, οι κλίνες βραχυχρόνιας μίσθωσης αυξήθηκαν πανελλαδικά κατά 50,9% από το 2019 και οι ξενοδοχειακές μόλις κατά 5,5%. Περισσότερη προσφορά με σταθερές διανυκτερεύσεις σημαίνει πίεση στις πληρότητες.

Χωρίς θέση στο αεροπλάνο δεν υπάρχει πελάτης

Το 73% των τουριστών έρχεται αεροπορικώς και αφήνει το 90% των εισπράξεων. Για ένα νησί, η αεροπορική χωρητικότητα είναι η πρώτη υποδομή. Τον χειμώνα το Ηράκλειο έχει τουλάχιστον πέντε διεθνείς πτήσεις ημερησίως, ενώ η Ryanair ανακοίνωσε αναστολή χειμερινών πτήσεων σε Ηράκλειο και Χανιά. Το καλοκαίρι οι καθυστερήσεις στα ελληνικά αεροδρόμια αυξήθηκαν κατά 63%, κυρίως λόγω περιορισμών στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας. Το νέο αεροδρόμιο στο Καστέλι θα βοηθήσει, όμως οι δοκιμαστικές πτήσεις προγραμματίζονται για το 2027 και για την οδική σύνδεση με τη Μεσαρά δεν υπάρχει ακόμη μελέτη.

Συνέδρια: αγορά που μεγαλώνει, αλλά θέλει σύστημα

Οι εισπράξεις από επαγγελματικά ταξίδια αυξήθηκαν από 895 εκατ. € το 2019 σε 1,58 δισ. € το 2025 (+76%). Η HAPCO εκτιμά ότι η χώρα χάνει κάθε χρόνο 100 μεγάλα διεθνή συνέδρια και 1.000 εταιρικές συναντήσεις. Η ICCA κατατάσσει την Ελλάδα 18η παγκοσμίως για το 2024, με τα περισσότερα συνέδρια σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Η ευκαιρία για την Κρήτη είναι ότι τα περισσότερα διεθνή συνέδρια ενώσεων έχουν 150 έως 999 συνέδρους, με ισχυρή ζήτηση σε ιατρική, τεχνολογία και επιστήμη. Το νησί διαθέτει Πανεπιστήμιο Κρήτης, ΕΛΜΕΠΑ, ΙΤΕ και πανεπιστημιακό νοσοκομείο, δηλαδή ανθρώπους που μπορούν να «φέρουν» τέτοια συνέδρια.

Ένα συνεδριακό κέντρο όμως δεν αρκεί. Χρειάζονται κρητικό Convention Bureau που διεκδικεί συνέδρια 3-5 χρόνια νωρίτερα, πρόγραμμα πρεσβευτών με καθηγητές, γιατρούς, ξενοδόχους και φορείς με επιστημονική επαγγελματική κατάρτιση, συμφωνίες με αερομεταφορείς για εγγυημένες θέσεις και κρίσιμη μάζα ανοιχτών ξενοδοχείων, εστιατορίων και μεταφορών εκτός σεζόν. Η βάση υπάρχει: κατά το ΙΝΣΕΤΕ, τον χειμώνα 2025-2026 οι επισκέπτες έδωσαν στα καταλύματα της Κρήτης Net Promoter Score 63, έναντι 57 για το σύνολο της χώρας.

Τι είναι εφικτό

Ρεαλιστικά, μέσα στην επόμενη πενταετία η Κρήτη μπορεί να λειτουργεί εννέα με δέκα μήνες στις αστικές και παράκτιες ζώνες κοντά στα αεροδρόμια, με τα συνέδρια να γεμίζουν Μάρτιο, Απρίλιο, Οκτώβριο και Νοέμβριο. Ο πλήρης δωδεκάμηνος προορισμός για όλο το νησί δεν είναι ορατός πριν το Καστέλι λειτουργήσει και αποκτήσει χειμερινό πρόγραμμα πτήσεων. Ο Ανδριώτης έγραφε ήδη το 2005 ότι η εποχικότητα αντιμετωπίζεται με τρία εργαλεία:
⦁ διαφοροποίηση προϊόντος,
⦁ αλλαγή μείγματος πελατών και
⦁ τιμολόγηση.

Είκοσι χρόνια μετά, το εργαλείο που λείπει είναι ο συντονισμός. Η αισιοδοξία είναι απαραίτητη. Η μέτρηση είναι αναγκαία, αλλά τίποτα δεν είναι τόσο απλό.

Ο Κώστας Φάλαγγας είναι ξενοδόχος (5*), μέλος του Δ.Σ. του Επιμελητηρίου Ρεθύμνης και σύμβουλος management ξενοδοχείων & τουρισμού

Πηγές
1. ΙΝΣΕΤΕ (2026). Εισερχόμενος Τουρισμός στην Ελλάδα 2025: Εξελίξεις και Τάσεις σε σχέση με 2024 και 2019. https://insete.gr/wp-content/uploads/2026/05/26_05_Incoming_Tourism_2019-2025.pdf
2. Islands’ Tourism Seasonality: A Data Analysis of Mediterranean Islands’ Tourism Comparing Seasonality Indicators (2008-2018). Sustainability, 16(9), 3674 (2024). https://ideas.repec.org/a/gam/jsusta/v16y2024i9p3674-d1384510.html
3. Andriotis, K. (2005). Seasonality in Crete: Problem or a way of life? Tourism Economics, 11(2), 207-224. https://hdl.handle.net/20.500.14279/2107
4. ICCA, Country and City Rankings 2024, όπως παρουσιάστηκαν στη Ναυτεμπορική (2025). https://www.naftemporiki.gr/?p=1961188
5. This is Athens CVB (2025). Athens Named One of the World’s Top 10 Conference Destinations. https://www.thisisathens.org/acvb/news-athens-icca-rankings-2025
6. HAPCO, δηλώσεις στο 14ο Ετήσιο Συνέδριο, Το Βήμα (2025). https://www.tovima.com/travel/greek-conference-tourism-targets-e6-7bln/
7. ΙΝΣΕΤΕ, μελέτη ικανοποίησης επισκεπτών χειμώνα 2025-2026 (δεδομένα ReviewPro), Zarpa News (2026). https://www.zarpanews.gr/ektoxeytikan-oi-aeroporikes-afixeis-se-chania-kai-irakleio-to-proto-oktamino-toy-2026-ti-deichnei-ereyna-toy-insete-gia-tin-ikanopoiisi-ton-episkepton/
8. Powergame (2026). Καθυστερήσεις στα ελληνικά αεροδρόμια: στο μικροσκόπιο η διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας. https://www.powergame.gr/ikonomia/1382479/
9. Crete.direct (2026). Ryanair suspends Crete flights for winter. https://crete.direct/en/news/flashnews-636155
10. Greek City Times / Tornos News (2026). Crete Season Stretches Toward November via Heraklion Flights. https://greekcitytimes.com/2026/09/22/crete-season-stretches-toward-november-via-heraklion-flights/
11. Newmoney (2026). Αεροδρόμιο στο Καστέλι: υποδομές και προοπτικές. https://www.newmoney.gr/roh/palmos-oikonomias/ependyseis/aerodromio-sto-kasteli-i-ipodomes-i-prooptikes-anaptixis-ke-i-enischisi-tis-epivatikis-kinisis-stin-kriti-pic/amp/
12. Βουλή των Ελλήνων, Επίκαιρη ερώτηση για την οδική σύνδεση του αεροδρομίου Καστελίου με τη Μεσαρά. https://www.hellenicparliament.gr/UserFiles/c0d5184d-7550-4265-8e0b-078e1bc7375a/12875505.pdf

Προηγούμενο

Taste Atlas: Το κρητικό πιάτο με αυγά που βρίσκεται στη λίστα με τα 10 καλύτερα του κόσμου

Μην χάνεις είδηση. Βάλε το CRETA24 στην Google
ΠΡΟΣΘΕΣΕ ΤΟ CRETA24 ΣΤΗΝ GOOGLE
Σχετικά Άρθρα