Τελειώνει έτσι απλά ο “τραμπισμός”;

Του Κώστα Κεφαλογιάννη

Το πρωί μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, ο κόσμος παρέμεινε προβληματικός και σε πολλές περιοχές της γης φριχτός. Ταυτόχρονα όμως έγινε έστω και λίγο καλύτερος.

Η συντριπτική και – παρά τα όσα δηλώνει ο ίδιος σε μεγάλο βαθμό – προσωπική ήττα του Ντόναλντ Τραμπ αποτελεί σε πρώτη ανάγνωση μια απολύτως ευχάριστη εξέλιξη για όποιον σέβεται έστω και λίγο την έννοια της δημοκρατίας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να μετατρέψει τις εκλογές σε δημοψήφισμα για τον ίδιο και την αποδοχή του. Η αμερικανική κοινωνία ανταποκρίθηκε και έκανε ακριβώς αυτό: τον καταψήφισε μαζικά. Σε εθνικό επίπεδο, η διαφορά της νίκης των Δημοκρατικών υπερβαίνει τις 13 ποσοστιαίες μονάδες.  Σύμφωνα με τους New York Times, πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαφορά που έχει καταγράψει οποιοδήποτε από τα δύο κόμματα σε εκλογές για το Κογκρέσο τουλάχιστον από το 1976.

Οι ποιοτικές έρευνες σχετικά με τα κριτήρια των ψηφοφόρων δείχνουν ότι το κόστος ζωής που εκτοξεύθηκε, οι ιστορικά υψηλές τιμές των καυσίμων και της ενέργειας, απόρροια και του ακατανόητου πολέμου στο Ιράν και η εκτεταμένη διαφθορά του ίδιου του Τραμπ, του στενού κύκλου του και της οικογένειάς του, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στο αποτέλεσμα.

Ο Τραμπ όχι απλώς δεν εκπλήρωσε καμία από τις προεκλογικές του υποσχέσεις, ειδικά στον τομέα της οικονομίας, αλλά επί των ημερών του η ακρίβεια καλπάζει, την ώρα που τα μέλη της οικογένειάς του φέρονται να πλουτίζουν με συμφωνίες αμφιβόλου νομιμότητας και δεδομένης ανηθικότητας.

Προφανώς όλα αυτά θα κόστιζαν στις κάλπες. Ναι άλλα όχι. Τίποτα δεν είναι προφανές, δεδομένο ή αυτονόητο με την περίπτωση Τραμπ. Στα δέκα χρόνια περίπου που απασχολεί την παγκόσμια πολιτική σκηνή, ο αμερικανός πρόεδρος έχει αποδειχθεί κανονικό τέφλον: Οτιδήποτε θα προκαλούσε ζημιά σε οποιονδήποτε άλλον, τα ψέματα, οι προσβολές, τα παραληρήματα, ο ναρκισσισμός, η αλαζονεία, αθέτηση υποσχέσεων, η υποκρισία, η μικροψυχία, ασφαλώς η διαφθορά, περνούσαν από πάνω του χωρίς να “κολλήσουν”  και σχεδόν χωρίς την παραμικρή συνέπεια.

Μονάχα η πανδημία του Covid (και οι τραγικοί χειρισμοί του) τον έπληξαν προσωρινά, στις εκλογές του 2020, για να επανέλθει το 2024 θριαμβευτικά. Στην πραγματικότητα οι ενδιάμεσες εκλογές του 2026 είναι οι πρώτες (και οι τελευταίες, αφού δεν θα είναι ξανά υποψήφιος) που έφεραν τον Τραμπ στο επίπεδο του κοινού πολιτικού: εκείνου δηλαδή που πληρώνει τα λάθη του – λάθη εν προκειμένω πολλά και μεγάλα. Είναι επίσης και η αρχή του πολιτικού του τέλους. Το 2028 δεν θα συμμετάσχει στις προεδρικές εκλογές και όπως έχουν έρθει τα πράγματα ενδεχομένως να μην είναι σε θέση και να καθορίσει τις εξελίξεις στο κόμμα του.

Σημαίνουν τα παραπάνω ότι βρισκόμαστε μπροστά στο τέλος και του “τραμπισμού”; Μπορεί αυτή η βαριά ήττα να σημάνει την ανάσχεση του φασισμού, όχι μόνο στις ΗΠΑ, αλλά και στην Ευρώπη και παγκόσμια;

Θα ήταν μάλλον υπερβολικά αισιόδοξο να πιστεύουμε κάτι τέτοιο. Δυστυχώς η παγκόσμια ακροδεξιά έχει ρίζες  και θα χρειαστεί πολλή δουλειά και σε πολιτικό και σε κοινωνικό επίπεδο για να ανακοπεί η άνοδό της. Μέχρι να συμβεί αυτό πάντως (αν συμβεί), δικαιούμαστε να χαιρόμαστε για το ανεπανάληπτο στραπάτσο του φυσικού ηγέτη της και των απανταχού (και στην Ελλάδα) θαυμαστών του.