Η αλήθεια για το έπος του 1940 και η δήθεν… μπλόφα του Παπάγου που ήταν έμπνευση του… Φώσκολου

Η εθνική επέτειος του 1940 όπως και άλλα μεγάλα ιστορικά γεγονότα δίνουν την ευκαιρία για πολλές αναφορές και εξιστορήσεις. Οι οποίες ειδικά με το διαδίκτυο παίρνουν πλέον διαστάσεις… αστικού μύθου και ενίοτε αναφέρονται ‘γεγονότα’ που δεν συνέβησαν ποτέ! Παρά μόνο ίσως στις ελληνικές ταινίες που γυριζόταν επί χούντας…

Έχουμε διαβάσει το τελευταίο διάστημα απίθανα πράγματα. Κάποιοι με μεγάλη φαντασία έχουν πάρει ορισμένα πραγματικά στοιχεία της ελληνικής αντικατασκοπείας και της εκκαθάρισης των γερμανόφιλων το καλοκαίρι του 1940 και τα «έντυσαν» με μια φανταστική, κινηματογραφική ιστορία όπως αυτή του Φώσκολου- Κονσέρτο για πολυβόλα, νομίζω λεγόταν.

Πιο χαρακτηριστική η περίπτωση της δήθεν μπλόφας με τον μετέπειτα στρατάρχη Παπάγο. Γράφεται χαρακτηριστικά σε διαδικτυακές σελίδες μεταξύ άλλων: «Ο Παπάγος μισή ώρα μετά την επίδοση του τελεσιγράφου στον Μεταξά καλεί έκτακτο πολεμικό συμβούλιο με όλους τους αρχηγούς όπλων και τους επιτελείς και ανακοινώνει την έναρξη του πολέμου και το σχέδιο αμύνης .

« Λόγω υπεροπλίας του εχθρού η γραμμή αμύνης περιορίζεται στην περιοχή της Θεσσαλίας, Ολύμπου και στην κοιλάδα των Τεμπών ».

Πάγωσαν όλοι οι παριστάμενοι αξιωματικοί , το 1/3 της Ελλάδας και δη η Μακεδονία παραδιδόταν στο έλεος των Ιταλών. Ο Παπάγος ζητά να εξέλθουν της αιθούσης όλοι οι αξιωματικοί , γραμματείς και στενογράφοι και ζητά να μείνουν μόνο οι αρχηγοί των τριών όπλων.

Απευθυνόμενος σε αυτούς τους τρείς ο Παπάγος τους είπε :

« Κύριοι αυτό που παρακολουθήσατε ήταν μια μπλόφα το πολεμικό συμβούλιο θα γίνει το βράδυ στην Σχολή Ευελπίδων , θα προσέλθετε χωρίς υπηρεσιακά αυτοκίνητα και χωρίς διακριτικά, η απόφαση του έθνους είναι μία , ούτε μια σπιθαμή ελληνικής γης στον εχθρό. ».

Ο Παπάγος γνώριζε ότι το πρωινό πολεμικό συμβούλιο παρακολουθείται από Ιταλούς κατασκόπους που είχαν διεισδύσει στους στενογράφους και στους γραμματείς του επιτελείου, σαν εξαίρετος παίκτης της πόκας που ήταν και στην προσωπική του ζωή έστησε μια μεγαλειώδη μπλόφα στους Ιταλούς . Έτσι πείστηκαν ότι η Ελλάδα ήταν απρόθυμη αλλά και ανεπαρκής να υποστηρίξει τον ζωτικό της χώρας τοιουτοτρόπως επιτέθηκαν με το ήμισυ της πολεμικής μηχανής τους»!

Δεν υπήρξε μπλόφα

Η δήθεν «μεγαλειώδης μπλόφα με την πόκα» κατά το πρωινό πολεμικό συμβούλιο της 28ης Οκτωβρίου δεν συνέβη ποτέ και δεν καταγράφεται σε καμία επίσημη ιστορική πηγή. Αφήστε δε που ο Παπάγος έπαιζε μπριτζ , δεν ξέρω εάν έπαιζε και πόκα. Πρόκειται για ένα κείμενο-αφήγημα που ανακυκλώνεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (κυρίως στο Facebook και σε blogs) κάθε χρόνο γύρω από την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου. Απόλυτος μύθος. Συνήθως είναι το ίδιο κείμενο που αποτελεί μια μίξη πραγματικών ιστορικών γεγονότων και ενός σύγχρονου διαδικτυακού αστικού μύθου.

Το ελληνικό σχέδιο

Το ελληνικό αμυντικό σχέδιο ήταν ήδη έτοιμο και προέβλεπε επιβραδυντική άμυνα στην Ήπειρο (με προοπτική σύμπτυξης στον Άραχθο ή τον βρετανικό προμαχώνα του Αλιάκμονα αν χανόταν το Καλπάκι). Ο Παπάγος δεν χρειαζόταν προφανώς να «μπλοφάρει» το πρωί της 28ης Οκτωβρίου, καθώς η γενική επιστράτευση και η άμυνα μέχρι εσχάτων διατάχθηκαν αμέσως και επίσημα με το που εκδηλώθηκε η επίθεση.

Η σύνδεση με τον Δαβάκη: Ο Δαβάκης (Απόσπασμα Πίνδου) δεν ήρθε όπως λένε «από τη Μακεδονία» επειδή οι Ιταλοί παραπλανήθηκαν· βρισκόταν ήδη στην Πίνδο με ελάχιστες δυνάμεις και έδωσε σκληρό, αμυντικό αγώνα για να αναχαιτίσει την ιταλική Μεραρχία «Τζούλια», μέχρι να φτάσουν οι ελληνικές ενισχύσεις.

Ωστόσο αυτά που γράφονται για τη συνωμοσία του Πλατή είναι απολύτως αληθή. Ο Υπαρχηγός του ΓΕΣ, Κωνσταντίνος Πλατής, μαζί με άλλους γερμανόφιλους αξιωματικούς, επιχείρησαν πράγματι να παραμερίσουν τον Παπάγο με το πρόσχημα ότι «δεν ήταν αρεστός στους Γερμανούς». Ο Μανιαδάκης (Υφυπουργός Ασφαλείας) τους παρακολουθούσε και η κυβέρνηση Μεταξά τους απομάκρυνε και τους εκτόπισε άμεσα, εκκαθαρίζοντας τον στρατό πριν από τον Οκτώβριο.

Είναι αλήθεια ότι η ελληνική πλευρά (μέσω του Μανιαδάκη) διοχέτευε εσκεμμένα πληροφορίες που παρουσίαζαν την Ελλάδα ως στρατιωτικά αδύναμη και απροετοίμαστη, ώστε να εφησυχάσουν οι Ιταλοί. Αυτό συνέβαλε στο να υποτιμήσει ο Μουσολίνι την ελληνική άμυνα.

Το τηλεφώνημα του Κατσιμήτρου

Η αναφορά του ήρωα διοικητή της 8ης Μεραρχίας, Χαράλαμπου Κατσιμήτρου (μετά τη συνθηκολόγηση συμμετείχε στην κυβέρνηση Τσολάκογλου, διατελώντας υπουργός Εργασίας από τις 30 Απριλίου 1941 ως τις 22 Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους, κάτι που σημάδεψε την μετέπειτα πορεία του) προς το ΓΕΣ (στον συνταγματάρχη Κορώζη) ότι περιμένει επίθεση και ότι «οι Ιταλοί δεν θα περάσουν από το Καλπάκι» είναι ιστορικό γεγονός καταγεγραμμένο στα επίσημα πολεμικά ημερολόγια.

Οταν έφτασε η 27η Οκτωβρίου το ΓΕΣ γνώριζε πλέον οτι ο πόλεμος ήταν θέμα ημερών ή και ωρών. Συγκεκριμένα ο Χαρ. Κατσιμήτρος, σε τηλεφωνική του επικοινωνία με το ΓΕΣ στις 27.10.1940, περί ώραν 19.00 , μεταβίβασε τα ακόλουθα: «Αναφέρατε παρακαλώ εις τον Αρχηγόν του Γ.Ε.Σ. ότι η προσωπική μου γνώμη είναι ότι αύριον την πρωίαν, ίσως δε και κατά την διάρκειαν της νυκτός 27 με 28 Οκτωβρίου, θα έχωμεν ιταλικήν επίθεσιν. Η Μεραρχία θα επιτελέση το καθήκον της προς την πατρίδα συμφώνως προς διαταγάς και οδηγίας του Γ.Ε.Σ. Δύνομαι να βεβαιώσω υπευθύνως τον Αρχηγόν του Γ.Ε.Σ. και τονίζω τούτο ιδιαιτέρως ότι δεν θα περάσουν Ιταλοί από το Καλπάκι». Δηλαδή ο Χ. Κατσιμήτρος ενημερώνει την Στρατιωτική ηγεσία ότι επίκειται ιταλική επίθεση, πριν ο Ιταλός πρέσβης επισκεφτεί τον Πρωθυπουργό Ι. Μεταξά και επιδώσει το γνωστό τελεσίγραφο. Όλα τα άλλα είναι απλώς για το facebook…