«Έκρηξη» κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας στο Ρέθυμνο: Πώς μεταδίδεται και πώς μπορούμε να προφυλαχθούμε

Σε ετοιμότητα βρίσκονται οι υγειονομικές αρχές στην Κρήτη, μετά τον αυξημένο αριθμό περιστατικών γαστρεντερίτιδας που καταγράφεται τις τελευταίες ημέρες στο Ρέθυμνο, με τη διερεύνηση να βρίσκεται σε εξέλιξη και όλα τα ενδεχόμενα να εξετάζονται, όπως έγραψε νωρίτερα το CRETA24.

Σύμφωνα με τον Γενικό Διευθυντή Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας της Περιφέρειας Κρήτης, Δρ. Αντώνη Παπαδάκη, από την περασμένη Παρασκευή περίπου 30 άτομα έχουν απευθυνθεί στο νοσοκομείο Ρεθύμνου με κρούσμα γαστρεντερίτιδας, ενώ εκτιμάται ότι ο αριθμός των περιστατικών ενδέχεται να είναι ακόμη μεγαλύτερος.

Έλεγχοι στο νερό και στους τέσσερις νομούς

Όπως τόνισε στο CRETA24  ο κ. Παπαδάκης, οι αρμόδιες υπηρεσίες διερευνούν εάν υπάρχει κάποια σχέση με το νερό, μετά και τις πρόσφατες πλημμύρες που έπληξαν την Κρήτη. Για τον λόγο αυτό έχει δοθεί εντολή να πραγματοποιηθούν έλεγχοι στο νερό και στους τέσσερις νομούς του νησιού.

Μέχρι στιγμής δεν έχει προσδιοριστεί η αιτία που βρίσκεται πίσω από τα περιστατικά. Μεταξύ των ενδεχομένων που εξετάζονται είναι να πρόκειται για ιογενή γαστρεντερίτιδα, ωστόσο ο μεγάλος αριθμός των περιστατικών είναι αυτός που έχει προκαλέσει την ανησυχία των υγειονομικών αρχών.

Ιχνηλάτηση από τον ΕΟΔΥ – Εστάλη ειδικό ερωτηματολόγιο

Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, στη διερεύνηση έχει εμπλακεί και ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), ο οποίος προχωρά σε ιχνηλάτηση προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπάρχει κάποιο κοινό στοιχείο που συνδέει τα περιστατικά.

Στο πλαίσιο αυτό έχει αποσταλεί ειδικό ερωτηματολόγιο, μέσω του οποίου θα συγκεντρωθούν πληροφορίες για τους ασθενείς και τις συνθήκες υπό τις οποίες εκδηλώθηκαν τα συμπτώματα.

Οι έρευνες συνεχίζονται, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να αναμένουν τα αποτελέσματα των ελέγχων προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τα περιστατικά σχετίζονται με τις συνέπειες των πρόσφατων πλημμυρών ή εάν πρόκειται για ιογενές φαινόμενο.

Νοροϊός/Ιογενής γαστρεντερίτιδα: Συμπτώματα

Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ η ιογενής γαστρεντερίτιδα είναι μια εντερική λοίμωξη που οφείλεται σε διάφορους ιούς. Οι συχνότεροι από αυτούς είναι οι νοροϊοί, οι ροταϊοί και οι αδενοϊοί (τύποι 40 και 41).

Τα κύρια συμπτώματα της ιογενούς γαστρεντερίτιδας είναι οι διάρροιες (συνήθως υδαρείς) και οι έμετοι. Οι ασθενείς μπορεί επίσης να παρουσιάσουν ναυτία, πόνο και κράμπες στην κοιλιά, πονοκέφαλο, μυϊκούς πόνους, κόπωση, ρίγη και σπανιότερα πυρετό. Ο πυρετός είναι κατά κανόνα χαμηλός. Στην πλειονότητα των ατόμων τα συμπτώματα είναι ήπια και υποχωρούν χωρίς να απαιτείται η επίσκεψη στο γιατρό.

Κατά τη διάρκεια των χειμερινών μηνών, παρατηρείται αύξηση της συχνότητας εμφάνισής τους λόγω του συγχρωτισμού.

Η ενημέρωση του κοινού σχετικά με τα μέτρα προφύλαξης που μπορούν να ληφθούν για την αποφυγή της νόσησης, κρίνεται απαραίτητη.

Τι προκαλεί την ιογενή γαστρεντερίτιδα;

Πολλοί διαφορετικοί ιοί μπορούν να προκαλέσουν ιογενή γαστρεντερίτιδα, όπως είναι οι νοροϊοί, ροταϊοί, αδενοϊοί, σαποϊοί και αστροϊοί. Οι ιοί αυτοί μολύνουν μόνο τους ανθρώπους και προκαλούν παρόμοια συμπτώματα.

Μεταδίδεται η ιογενής γαστρεντερίτιδα από άτομο σε άτομο;

Ναι, η ιογενής γαστρεντερίτιδα μπορεί να μεταδοθεί από άτομο σε άτομο, αφού οι ιοί αποβάλλονται στα κόπρανα και στα εμέσματα των ασθενών. Οι ιοί επιβιώνουν στις επιφάνειες έως και 72 ώρες και ακόμα και μικρή ποσότητα του ιού αρκεί για να μολυνθεί κάποιος. Οι ασθενείς με γαστρεντερίτιδα από νοροϊό είναι μεταδοτικοί από την στιγμή που ξεκινούν να νιώθουν αδιαθεσία έως και τουλάχιστον τρεις ημέρες μετά την ανάρρωσή τους.

Ποιοί είναι οι συνηθέστεροι τρόποι που μπορεί να μολυνθεί κανείς από ιούς που προκαλούν γαστρεντερίτιδα;

Συνήθως η μόλυνση ενός ατόμου γίνεται μέσω της κατανάλωσης κάποιου τροφίμου ή ποτού, που μολύνθηκε από ένα άτομο με ιογενή γαστρεντερίτιδα κατά την προετοιμασία του, ιδιαίτερα όταν το άτομο αυτό δεν πλένει τα χέρια του επιμελώς μετά τη χρήση της τουαλέτας. Συνήθης τρόπος μετάδοσης του νοσήματος είναι και η κατανάλωση ωμών οστρακοειδών, που έχουν αλιευθεί από μολυσμένα με λύματα νερά. Το πόσιμο νερό μπορεί, επίσης, να μολυνθεί με λύματα και να αποτελέσει πηγή διασποράς αυτών των ιών. Επιπλέον, η επαφή με κόπρανα ή εμέσματα ασθενών, η επαφή με μολυσμένες επιφάνειες ή αντικείμενα, καθώς και η εισπνοή μολυσμένων σταγονιδίων που απελευθερώνονται σε επεισόδια εμέτου μπορούν να οδηγήσουν σε μόλυνση ενός ατόμου.

Πόσος χρόνος μεσολαβεί από την επαφή με τον ιό μέχρι την εμφάνιση του νοσήματος;

Ο χρόνος που μεσολαβεί από την επαφή (έκθεση) με έναν από τους ιούς που προκαλούν ιογενή γαστρεντερίτιδα μέχρι την εμφάνιση των συμπτωμάτων κυμαίνεται μεταξύ 12 και 72 ωρών. Συνήθως, όμως, ο χρόνος αυτός είναι 1 με 2 ημέρες.

Πώς θεραπεύεται η ιογενής γαστρεντερίτιδα;

Δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο φάρμακο για την ιογενή γαστρεντερίτιδα. Το πιο σημαντικό στην αντιμετώπισή της είναι η αποφυγή σοβαρής απώλειας υγρών (αφυδάτωση). Καλό είναι ο ασθενής με ιογενή γαστρεντερίτιδα να καταναλώνει όσο το δυνατόν μεγαλύτερες ποσότητες υγρών, για όσο διάστημα διαρκούν τα συμπτώματά του. Η κατανάλωση αντιβιοτικών δεν βοηθά στην αντιμετώπιση της ιογενούς γαστρεντερίτιδας (όπως άλλωστε και σε καμιά ιογενή νόσο). Η λήψη αντιδιαρροϊκών φαρμάκων για την ανακούφιση των συμπτωμάτων, πρέπει να αποφεύγεται εκτός εάν κρίνει διαφορετικά ο θεράπων γιατρός.

Τι μπορεί να κάνει κανείς για να προφυλαχθεί από την ιογενή γαστρεντερίτιδα;

Για να μειώσει κανείς την πιθανότητα να νοσήσει από ιογενή γαστρεντερίτιδα θα πρέπει να ακολουθεί κάποιους βασικούς κανόνες:

Τήρηση κανόνων υγιεινής: Συχνό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και νερό:

Μετά

• τη χρήση της τουαλέτας
• την αλλαγή πάνας
• την επαφή με ασθενή με συμπτώματα γαστρεντερίτιδας
• το χειρισμό μολυσματικού υλικού (εμέσματα ή κόπρανα)
• το χειρισμό μολυσμένων, με εμέσματα ή κόπρανα, κλινοσκεπασμάτων, ρουχισμού κτλ,
• την κολύμβηση

Πριν

• την προετοιμασία φαγητού
• την κατανάλωση φαγητού
• το χειρισμό τροφίμων
• την παροχή φροντίδας σε άλλους

Σημειώνεται ότι οι γονείς θα πρέπει να φροντίζουν ώστε και τα παιδιά της οικογένειας να κάνουν το ίδιο.

• Σχολαστικός καθαρισμός των επιφανειών που χρησιμοποιούνται κατά την προετοιμασία των τροφίμων καθώς και των οικιακών σκευών, με σαπούνι και νερό, πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την προετοιμασία του φαγητού.
• Χρήση οικιακής χλωρίνης για το καθάρισμα της κουζίνας και της τουαλέτας του σπιτιού και σχολαστικό καθάρισμα μολυσμένων με κόπρανα ή εμέσματα υφασμάτων (ρουχισμού, κλινοσκεπασμάτων, κ.ά.). Συστήνεται η χρήση γαντιών μιας χρήσης για το χειρισμό των δυνητικά μολυσμένων αντικειμένων
• Αποφυγή χρήσης των ίδιων σκευών (ποτήρια, πιάτα, κ.ά.) και άλλων προσωπικών αντικειμένων με άλλα άτομα.Αποφυγή στενής επαφής με
• άτομο που εμφανίζει συμπτώματα γαστρεντερίτιδας.
• Συστήνεται η χρήση γαντιών μιας χρήσης για το χειρισμό των δυνητικά μολυσμένων αντικειμένων
• Κατανάλωση ασφαλών τροφίμων και νερού (δεν θα πρέπει να ξεχνά κανείς ότι τα μολυσμένα τρόφιμα μπορεί να έχουν φυσιολογική όψη και οσμή)
• Καλό πλύσιμο των τροφίμων, πριν την κατανάλωσή τους και πριν το μαγείρεμα.
• Μαγείρεμα των οστρακοειδών πριν την κατανάλωσή τους.
• Χρήση ασφαλούς νερού (γνωστής προέλευσης) για πόση και για μαγείρεμα.
• Αν υπάρχει η υποψία ότι κάποιο τρόφιμο θα μπορούσε να είναι μολυσμένο, η κατανάλωσή του θα πρέπει να αποφεύγεται.

Λήψη προφυλάξεων κατά τη διάρκεια ταξιδιού, σε χώρες υψηλού κινδύνου:

• Κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού (επειδή τα παγάκια μπορεί να γίνουν από μολυσμένο νερό, καλό είναι να αποφεύγονται).
• Χρήση εμφιαλωμένου νερού και για το βούρτσισμα των δοντιών.
• Αποφυγή κατανάλωσης ωμών ή ατελώς μαγειρεμένων τροφίμων (κρέας, ψάρια/οστρακοειδή, φρούτα που δεν ξεφλουδίζονται, λαχανικά κ.ά.)
• Αποφυγή κατανάλωσης τροφίμων που πωλούνται σε υπαίθριες αγορές.

Υπάρχει εμβόλιο έναντι της ιογενούς γαστρεντερίτιδας;

Διαθέσιμο εμβόλιο υπάρχει έναντι του ροταϊού που προκαλεί ιογενή γαστρεντερίτιδα κυρίως σε βρέφη και μικρά παιδιά. Ο εμβολιασμός συμπεριλαμβάνεται στο ισχύον εθνικό πρόγραμμα εμβολιασμών παιδιών και εφήβων και πραγματοποιείται, κατόπιν συνεννόησης με τον παιδίατρο. Δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο έναντι των υπολοίπων ιών που προκαλούν γαστρεντερίτιδα.