Η πέτρα, το σίδερο, το ατσάλι δεν αντέχουν, ο άνθρωπος αντέχει – Μια πραγματική ιστορία καταστροφής

Δεν είχε χαράξει ακόμη. Ήταν άγριο το ξύπνημα εκείνο το ξημέρωμα της 12ης Σεπτεμβρίου 1977. Οι φωνές ή μάλλον οι κραυγές λες και ερχόταν κατευθείαν από ένα βάραθρο. Έμοιαζαν ουρλιαχτά από τον Άδη:

-Αντώνη! Σήκω έπεσε η κρεβατίνα! Έσπασαν οι άγκυρες, ένα ποτάμι έγινε το αμπέλι από το νερό!

Κανένας δεν μπορούσε να συνειδητοποιήσει τι ακριβώς συνέβη και φώναζαν οι χωριανοί. Ποια κρεβατίνα; Ποιες άγκυρες έπεσαν; Αφού ήταν γερά δεμένα τόσες χιλιάδες κλήματα…

Η αλήθεια είναι ότι είχαν ανοίξει οι ουρανοί. Στις 11 και 12 Σεπτεμβρίου 1977 έριξε τόσο νερό στην ανατολική Κρήτη που έριχνε μέσα σε ένα χρόνο. Η γη δεν άντεχε, τα αμπέλια δεν άντεξαν, μόνο οι άνθρωποι μπορούσαν να αντέξουν, όπως αποδείχθηκε!

Θυμάμαι τον Αντώνη αλαφιασμένο να σηκώνεται . Όλοι στο πόδι. Η μία κρεβατίνα δεν είχε αντέξει το βάρος του νερού, έσπασε η πρώτη άγκυρα και άρχισαν να κόβουν όλες. Σωριάστηκαν σαν τραπουλόχαρτα οι κουρμούλες…τόνοι σταφυλιών κρύφτηκαν στις λάσπες. Ο Αντώνης δεν πρέπει να έβλεπε μπροστά του τίποτα άλλο από το να σώσει τις άλλες δυο κρεβατίνες. Τις μεγάλες. Τις ποτιστικές- πρωτοποριακό για εκείνη την εποχή. Ακολουθώντας τις συμβουλές ενός νέου γεωπόνου είχαν καταφέρει να κάνουν χιλιάδες κλήματα να γεννήσουν…μωρά! Έτσι κρεμόταν από τα κλήματα τα σταφύλια. Δεκάδες τόνοι είχαν δημιουργήσει μια εικόνα για…φωτογραφία και …κακό μάτι.

Ο Αντώνης έτρεξε με όση δύναμη του απέμενε, μαζί με άλλους συγχωριανούς του να κατέβει στις δυο μεγάλες κρεβατίνες. Το ποτάμι είχε φουσκώσει, κανένας δεν ξέρει πως το πέρασαν, εάν από το ζόρι που είχαν το… αντιλήφθηκαν καν!

Την ώρα που έφτασαν έκαναν τον σταυρό τους. Ο Θεός είναι μεγάλος. Οι κρεβατίνες ήταν στη θέση τους. Πριν προλάβουν όμως να συνειδητοποιήσουν την τύχη τους ακούστηκε το πρώτο τρίξιμο. Οι πρώτες άγκυρες άρχισαν να λυγίζουν. Τα επόμενα δευτερόλεπτα ήταν τραγικά. Έκοψε η πρώτη, η δεύτερη, η τρίτη. Σαν ντόμινο που έπαιζε κάποιος από εκεί ψηλά. Χιλιάδες κλήματα έπεσαν σε χρόνο που κανένας δεν κατάλαβε. Ο θόρυβος σκεπάστηκε από τον αχό του νερού που κατέβαινε ορμητικά και είχε κάνει ένα ρυάκι σαν το μπόι του Αντώνη μέσα στην κρεβατίνα. Μονομιάς ένα βιος μεγάλο, που θα του άλλαζε κοινωνικό και οικονομικό επίπεδο χάθηκε. Δεν πρόλαβε καν να συμφωνήσει με τους εξαγωγείς να πάρουν τα σταφύλια. Όλα χάθηκαν, τα μάτια δεν έβλεπαν πια τίποτα. Ούτε δάκρυα δεν έβγαζαν. Οι χωριανοί τον χτυπούσαν στην πλάτη. Τον συμπονούσαν. Αλλά και κατά βάθος ήταν ευχαριστημένοι. Κανένας δεν ήταν στη θέση του. Κανένας δεν ήθελε να είναι…

Ακόμη και τόσα χρόνια μετά δυσκολεύομαι να καταλάβω πώς άντεξε αυτός ο άνθρωπος μια τέτοια καταστροφή. Δεν ήταν μόνο η σοδειά που χάθηκε εκείνα τα δευτερόλεπτα… Σοδειά που έκανε εκατομμύρια με σημερινές τιμές αγοραστικής δύναμης. Ήταν ότι χάθηκε μια δεκαετία, ξεπάτωμα, φύτεμα από την αρχή, αναμονή για νέα παραγωγή.

Πώς άντεξε λοιπόν αυτός ο άνθρωπος; Που τη βρήκε τόση δύναμη που άγκυρες και ξύλα δεν άντεξαν. Μου ήρθε ξαφνικά η φράση: «Η πέτρα, το σίδερο, το ατσάλι δεν αντέχουν. Ο άνθρωπος αντέχει.». Είχε δίκιο ο Καζαντζάκης. Δεν εξηγείται αλλιώς!

ΥΓ: Τα γεγονότα είναι απολύτως πραγματικά όπως και τα πρόσωπα. Ακόμη μνημονεύω τον μακαρίτη τον πατέρα μου για το πως άντεξε τέτοια καταστροφή. Μου ήρθαν πάλι στο νου τα περιστατικά αυτά μετά τις καταστροφές στην Κρήτη αυτό το τετραήμερο.

Η ιστορία της Κρήτης σημαδεύτηκε από αρκετές καταστροφικές πλημμύρες, όπου η συνέργεια ακραίων μετεωρολογικών φαινομένων, της μορφολογίας του εδάφους (απότομοι ορεινοί όγκοι, στενά φαράγγια) και των ελλείψεων σε υποδομές προκάλεσε ανθρώπινες απώλειες και ανυπολόγιστες ζημιές. Το ίδιο έγινε το 1968, με νεκρούς στη δυτική Κρήτη, επίσης το 2019, το 2022, αλλά και το 1977 που έχει μείνει χαραγμένο στη συλλογική μνήμη κυρίως λόγω μιας άλλης φονικής πλημμύρας στην περιοχή της Αττικής (2-3 Νοεμβρίου 1977) με 37 νεκρούς…