Καύσωνας 72 ωρών βάζει στον “φούρνο” τη χώρα – Έκτακτη εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το πρώτο ισχυρό κύμα καύσωνα για φέτος, με τον υδράργυρο να παίρνει την ανιούσα και να δοκιμάζει τις αντοχές των πολιτών σε ολόκληρη την επικράτεια, τουλάχιστον μέχρι την Τετάρτη.

Οι μετεωρολόγοι προειδοποιούν για ακραίες θερμοκρασίες, που τοπικά θα αγγίξουν τους 42 με 43 βαθμούς Κελσίου, ενώ η ιατρική κοινότητα απευθύνει έκκληση για σχολαστική τήρηση των μέτρων προστασίας.

Στην τελευταία ανάρτησή του, ο γνωστός μετεωρολόγος Γιώργος Τσατραφύλλιας κάνει λόγο για την έλευση ενός κύματος ζέστης που αναμένεται να διαρκέσει περίπου 72 ώρες και τις υψηλές θερμοκρασίες να φτάνουν στο αποκορύφωμά τους τη Δευτέρα, την Τρίτη και κυρίως την Τετάρτ. Ο υδράργυρος αναμένεται να αγγίξει τοπικά τους 41 με 42 βαθμούς Κελσίου, ενώ σε ορισμένες περιοχές δεν αποκλείεται να σημειωθούν ακόμη υψηλότερες τιμές.

Παρότι η κορύφωση του καύσωνα τοποθετείται στην αρχή της εβδομάδας, η Τετάρτη αναμένεται να παραμείνει μια ιδιαίτερα ζεστή ημέρα, με τις υψηλές θερμοκρασίες να επιμένουν σε περιοχές όπως η Πελοπόννησος, η Θεσσαλία, η Βοιωτία και η Αττική.

Η αλλαγή του καιρού αναμένεται από την Πέμπτη, όπου προβλέπεται σημαντική πτώση της θερμοκρασίας κατά 8 έως 10 βαθμούς, ενώ στη συνέχεια δεν αποκλείονται βροχές και καταιγίδες σε αρκετές περιοχές της χώρας.

“Τετάρτη, η πιο δύσκολη μέρα “

Σύμφωνα με τη μετεωρολόγο της ΕΡΤ, Αναστασία Τυράσκη, η κορύφωση του καύσωνα αναμένεται σήμερα και αύριο, με τις θερμοκρασίες να παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα σε πολλές περιοχές της χώρας.

Μάλιστα όπως χαρακτηριστικά εξηγεί, η πιο δύσκολη ημέρα αναμένεται να είναι η Τετάρτη για την Αττική, όπου η θερμοκρασία ενδέχεται να φτάσει τους 40 βαθμούς Κελσίου.

“Η Τετάρτη θα είναι η πιο δύσκολη ημέρα για την Αττική, περιμένουμε να φτάσουμε το 40. Αυξημένες θερμοκρασίες θα έχουμε και στην Πελοπόννησο και στην Κρήτη.

“Για τη νότια Ελλάδα η Τετάρτη φαίνεται να είναι η χειρότερη μέρα από πλευράς θερμοκρασίας” ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι από την Πέμπτη το φαινόμενο θα αρχίσει να υποχωρεί.

Παθολογικές καταστάσεις από υψηλές θερμοκρασίες και οδηγίες αντιμετώπισής τους

Στον ανθρώπινο οργανισμό ο κυριότερος μηχανισμός ρύθμισης της θερμοκρασίας του σώματος είναι μέσω της εξάτμισης του ιδρώτα (~75%) και έπονται η αναπνοή και η άμεση εκπομπή θερμότητας. Αντίστοιχα, ο κύριος μηχανισμός πρόσληψης θερμικής ενέργειας παραμένει η άμεση και έμμεση έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία.

Όταν η εξωτερική θερμοκρασία και η θερμοκρασία του σώματος έχουν μικρή διαφορά, η μείωση της θερμοβαθμίδας (διαφορά θερμοκρασίας σώματος και εξωτερικής θερμοκρασίας) μειώνει και το ρυθμό ανταλλαγής θερμότητας με το εξωτερικό περιβάλλον, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η αποτελεσματική ρύθμιση της εσωτερικής θερμοκρασίας, το οποίο ενδέχεται να οδηγήσει σε δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία.

Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος ανέλθει σε όρια μη ανεκτά από τον ανθρώπινο οργανισμό σε συνέργεια με άλλους παράγοντες (υγρασία, άπνοια κ.λπ.), δημιουργούνται παθολογικές καταστάσεις ποικίλου βαθμού βαρύτητας, που μπορούν να οδηγήσουν σε βαριά νόσηση έως και στον θάνατο.

Τα αρχικά συμπτώματα μπορεί να είναι:

δυνατός πονοκέφαλος
ατονία
αίσθημα καταβολής
τάση για λιποθυμία
πτώση της αρτηριακής πίεσης
ναυτία
έμετοι
ταχυπαλμία
Το σύνδρομο της θερμοπληξίας εκδηλώνεται με:

ξαφνική αύξηση της θερμοκρασίας του σώματος (>40,5°C)
κόκκινο, ζεστό και ξηρό δέρμα (η εφίδρωση έχει σταματήσει)
ξηρή, πρησμένη γλώσσα
ταχυπαλμία
ταχύπνοια
έντονη δίψα
πονοκέφαλο
ναυτία
έμετο
ζάλη
σύγχυση
αδυναμία προσανατολισμού και καθαρής ομιλίας
επιθετική ή παράξενη συμπεριφορά
σπασμούς
απώλεια συνείδησης ή κώμα.
Η θεραπεία των ατόμων που παρουσιάζουν τα παραπάνω συμπτώματα, όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι υψηλή, πρέπει να γίνεται κατά προτίμηση σε νοσηλευτικά ιδρύματα. Ως πρώτες βοήθειες, μέχρι τη διακομιδή τους, θα πρέπει να εφαρμοστούν άμεσα μέτρα ελάττωσης της θερμοκρασίας του σώματος:

μεταφορά του θερμόπληκτου σε δροσερό, ευάερο, σκιερό και κατά προτίμηση κλιματιζόμενο χώρο
πλήρης αφαίρεση των ρούχων
τοποθέτηση παγοκύστεων ή κρύων επιθεμάτων στον τράχηλο, τις μασχάλες και τη βουβωνική περιοχή
εμβάπτιση σε μπανιέρα με κρύο νερό ή ντους ή ψεκασμός με κρύο νερό
παροχή μικρών γουλιών δροσερών υγρών (νερό ή αραιωμένος χυμός φρούτων, 1 μέρος χυμού σε 4 μέρη νερού), εφόσον το άτομο μπορεί να καταπιεί.
Άτομα που κινδυνεύουν περισσότερο από τις υψηλές θερμοκρασίες

ηλικιωμένοι
μωρά και μικρά παιδιά
έγκυες και θηλάζουσες γυναίκες
άτομα που είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα
άτομα που εργάζονται ή ασκούνται έντονα σε ζεστό περιβάλλον
άτομα με χρόνιες παθήσεις (καρδιαγγειακές παθήσεις, υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, πνευμονοπάθειες, αιμοσφαιρινοπάθειες, νεφροπάθειες, ηπατοπάθειες, ψυχική νόσο, άνοια, αλκοολισμό ή κατάχρηση ναρκωτικών ουσιών κ.λπ.)
άτομα με οξεία νόσο, όπως λοίμωξη με πυρετό ή γαστρεντερίτιδα (διάρροια ή/και έμετο)
άτομα που λαμβάνουν φαρμακευτική αγωγή για χρόνια νοσήματα, όπως διουρητικά, αντιχολινεργικά, ψυχοφάρμακα και ορμονούχα σκευάσματα (συμπεριλαμβανομένης της ινσουλίνης και των αντιδιαβητικών δισκίων). Κατά την περίοδο των υψηλών θερμοκρασιών συνιστάται να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό τους για πιθανή προσαρμογή της δοσολογίας.
Τα άτομα αυτά καλό είναι να αποφεύγουν τις άσκοπες μετακινήσεις και την έκθεση στη ζέστη.

Γενικές οδηγίες προφύλαξης
Παραμονή σε κλιματιζόμενους χώρους.
Ελαφρύ και άνετο ντύσιμο με ανοιχτόχρωμα ρούχα από πορώδες ύφασμα.
Χρήση καπέλου που επιτρέπει τον αερισμό του κεφαλιού.
Χρήση σκούρων γυαλιών ηλίου με φακούς που προστατεύουν από την ηλιακή ακτινοβολία.
Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο, ιδιαίτερα για βρέφη και ηλικιωμένους.
Αποφυγή βαριάς σωματικής εργασίας.
Αποφυγή πολύωρων μετακινήσεων με μέσα που δεν διαθέτουν κλιματισμό.
Τα μέσα μαζικής μεταφοράς να εξασφαλίζουν την καλή λειτουργία των συστημάτων κλιματισμού.
Συχνά χλιαρά ντους και τοποθέτηση δροσερών επιθεμάτων στο κεφάλι και τον λαιμό.
Μικρά και ελαφριά γεύματα, φτωχά σε λιπαρά, με έμφαση στην κατανάλωση φρούτων και λαχανικών.
Άφθονη κατανάλωση νερού και χυμών φρούτων, ιδιαίτερα από βρέφη και ηλικιωμένους, καθώς και αποφυγή αλκοόλ. Σε περίπτωση έντονης εφίδρωσης συνιστάται η λήψη μικρής ποσότητας αλατιού.
Τα άτομα με χρόνια νοσήματα να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό τους για πρόσθετες οδηγίες και πιθανή προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής.
Οι ηλικιωμένοι να μην μένουν μόνοι τους και να εξασφαλίζεται η καθημερινή φροντίδα τους.
Οι χώροι εργασίας, καθώς και τα ιδρύματα που φιλοξενούν νεογνά, βρέφη, παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με ειδικές ανάγκες, να διαθέτουν κλιματισμό ή ανεμιστήρες και επαρκή φυσικό αερισμό.
Υψηλές θερμοκρασίες και ατμοσφαιρική ρύπανση
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν οι υψηλές θερμοκρασίες συνδυάζονται με αυξημένα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Για την περίπτωση υπέρβασης των ορίων του όζοντος στον ατμοσφαιρικό αέρα, το Υπουργείο Υγείας συστήνει:

«Άτομα με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις και γενικότερα άτομα ευαίσθητα στην ατμοσφαιρική ρύπανση συνιστάται να παραμένουν σε εσωτερικούς χώρους και να αποφεύγουν την κυκλοφορία στο εξωτερικό περιβάλλον. Επίσης, συνιστάται στα παραπάνω άτομα καθώς και στα παιδιά να αποφεύγουν την έντονη σωματική άσκηση, η οποία μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό της αναπνευστικής οδού και να οδηγήσει σε αναπνευστικά προβλήματα».