Γιατί καθυστερούν οι πτήσεις φέτος το καλοκαίρι

Το Creta24 ερεύνησε τα διαθέσιμα στοιχεία και τις θέσεις των αρμόδιων φορέων, προκειμένου να εξηγήσει με απλό τρόπο γιατί δημιουργούνται οι καθυστερήσεις, πώς μία μικρή απόκλιση μπορεί να επηρεάσει δεκάδες επόμενες πτήσεις και ποια μέτρα εξετάζονται για να περιοριστεί η ταλαιπωρία.

Περισσότερες πτήσεις στον ελληνικό εναέριο χώρο

Η θερινή περίοδος του 2026 ξεκίνησε με ιδιαίτερα αυξημένη αεροπορική κίνηση. Σύμφωνα με την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, στις 4 Ιουλίου καταγράφηκαν 4.925 πτήσεις μέσα σε μία ημέρα, αριθμός υψηλότερος ακόμη και από το περσινό ρεκόρ του Αυγούστου.

Η πίεση δεν προέρχεται μόνο από τις πτήσεις που προσγειώνονται ή απογειώνονται από ελληνικά αεροδρόμια. Εξαιτίας των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, περισσότερες διεθνείς πτήσεις αποφεύγουν συγκεκριμένες περιοχές και περνούν από τον ελληνικό εναέριο χώρο. Αυτό αυξάνει τον όγκο της κυκλοφορίας που πρέπει να διαχειριστούν οι ελεγκτές, ακόμη και όταν τα αεροσκάφη δεν έχουν προορισμό την Ελλάδα.

Τι προβλέπει η συμφωνία για το αεροδρόμιο της Αθήνας 

Για να περιοριστούν τα προβλήματα κατά τη θερινή αιχμή, έχει συμφωνηθεί συγκεκριμένο όριο πτήσεων για το αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος. Στις ώρες αιχμής προβλέπονται έως 35 αναχωρήσεις και 31 αφίξεις ανά ώρα. Τις υπόλοιπες ώρες της ημέρας προβλέπονται 35 αναχωρήσεις και 28 αφίξεις, ενώ τη νύχτα τα όρια μειώνονται στις 22 αναχωρήσεις και 22 αφίξεις ανά ώρα. Τα όρια αυτά έχουν υπολογιστεί με βάση τις δυνατότητες των συστημάτων, τη διαθεσιμότητα προσωπικού και τις απαιτήσεις ασφαλείας.

Γιατί δημιουργείται το ντόμινο

Μία πτήση μπορεί να καθυστερήσει επειδή το αεροσκάφος δεν έφτασε εγκαίρως από το προηγούμενο δρομολόγιο, επειδή καθυστέρησε η επιβίβαση, επειδή δεν ολοκληρώθηκε η επίγεια εξυπηρέτηση ή επειδή χάθηκε η προγραμματισμένη χρονοθυρίδα αναχώρησης. Όταν αρκετές πτήσεις μετακινηθούν από μία ώρα στην επόμενη, ο αριθμός τους μπορεί να ξεπεράσει τη διαθέσιμη χωρητικότητα. Έτσι δημιουργείται συμφόρηση, η οποία μεταφέρεται στις επόμενες ώρες.

Πού διαφωνούν αεροδρόμιο, εταιρείες και ελεγκτές

Οι αεροπορικές εταιρείες και πηγές του αεροδρομίου υποστηρίζουν ότι η μεγάλη πλειονότητα των πτήσεων έχει προγραμματιστεί μέσα στα συμφωνημένα όρια. Θεωρούν ότι το βασικό πρόβλημα είναι πως η διαθέσιμη χωρητικότητα δεν αξιοποιείται πλήρως και σταθερά σε όλη τη διάρκεια της ημέρας. Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας απαντούν ότι η ασφάλεια προηγείται και ότι η πραγματική δυνατότητα εξυπηρέτησης επηρεάζεται κάθε στιγμή από την κίνηση, τον διαθέσιμο εξοπλισμό και το προσωπικό. Παράλληλα, υποστηρίζουν ότι αρκετές πτήσεις συγκεντρώνονται στις δημοφιλείς πρωινές ώρες και ότι οι χρονοθυρίδες δεν τηρούνται πάντοτε στην πράξη.
Για τον λόγο αυτό ζητούν αυστηρότερο σύστημα διαχείρισης των slots και αναβάθμιση του αεροδρομίου της Αθήνας σε κατηγορία Level 3, ώστε να υπάρχουν μεγαλύτεροι περιορισμοί και κυρώσεις όταν οι προγραμματισμένες ώρες δεν τηρούνται.

Γιατί τα επίσημα στοιχεία μοιάζουν διαφορετικά 

Η ΥΠΑ αναφέρει ότι η μέση καθυστέρηση λόγω εναέριας κυκλοφορίας στο αεροδρόμιο της Αθήνας ήταν 4,43 λεπτά ανά πτήση τον Ιούνιο, έναντι 6,50 λεπτών τον ίδιο μήνα του 2025. Ο αριθμός αυτός, όμως, αποτελεί μέσο όρο όλων των πτήσεων. Περιλαμβάνει τόσο τις πτήσεις που έφυγαν χωρίς καθυστέρηση όσο και εκείνες που περίμεναν πολύ περισσότερο. Για τον λόγο αυτό δεν αποτυπώνει πάντα την εμπειρία ενός επιβάτη του οποίου η πτήση καθυστέρησε μία ή περισσότερες ώρες.

Οι νέοι έλεγχοι δημιουργούν επιπλέον πίεση

Σημαντικό ρόλο παίζει και το νέο ευρωπαϊκό Σύστημα Εισόδου και Εξόδου για ταξιδιώτες από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το σύστημα βασίζεται στην ηλεκτρονική καταγραφή διαβατηρίων, φωτογραφιών προσώπου και δακτυλικών αποτυπωμάτων. Η πρώτη καταχώριση απαιτεί περισσότερο χρόνο, ενώ σε αρκετά ευρωπαϊκά αεροδρόμια έχουν παρουσιαστεί τεχνικά προβλήματα και ελλείψεις προσωπικού. Οι καθυστερήσεις στους ελέγχους διαβατηρίων μπορεί να οδηγήσουν επιβάτες στο να χάσουν την επιβίβασή τους ή τις πτήσεις ανταπόκρισης.
Εννέα ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, έχουν ζητήσει να παραταθεί η δυνατότητα προσωρινής χαλάρωσης ορισμένων βιομετρικών ελέγχων όταν δημιουργούνται πολύ μεγάλες ουρές.

Τι μπορεί να βελτιώσει την κατάσταση 

Μετά την έκτακτη σύσκεψη των αρμόδιων φορέων, συμφωνήθηκε να ενισχυθεί ο συντονισμός σε όλα τα στάδια, από την επίγεια εξυπηρέτηση και την επιβίβαση μέχρι τον έλεγχο των χρονοθυρίδων και τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας.

Η ΥΠΑ προχωρά επίσης σε προσλήψεις νέων ελεγκτών και σε εκσυγχρονισμό των συστημάτων αεροναυτιλίας. Ωστόσο, οι νεοπροσληφθέντες χρειάζονται χρόνο για να ολοκληρώσουν την εκπαίδευσή τους.
Το μόνο σίγουρο πάντως είναι πως οι καθυστερήσεις δεν μπορούν να εξαφανιστούν πλήρως, καθώς επηρεάζονται από όσα εξηγήσαμε παραπάνω. Αυτό πάντως που μπορεί να περιοριστεί είναι το ντόμινο που δημιουργείται όταν το αρχικό πρόγραμμα παύει να εφαρμόζεται και οι καθυστερημένες πτήσεις συσσωρεύονται στις επόμενες ώρες.

Πηγές: Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας, Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας, Διεθνής Αερολιμένας Αθηνών, Ένωση Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας Ελλάδας, EUROCONTROL, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ACI Europe, Airlines for Europe, IATA, Politico, The Guardian, ΑΠΕ ΜΠΕ, Καθημερινή, Capital.gr, Παραπολιτικά 90,1.