Πόσα αιγοπρόβατα δηλώθηκαν τελικά στην Κρήτη το 2025;

Tα «greek statistics» για τα αιγοπρόβατα εξακολουθούν να ταλαιπωρούν το ελληνικό κράτος. Τα τελευταία 24ωρα τέθηκε στη διάθεση των κτηνοτρόφων η ψηφιακή πλατφόρμα μέσω της οποίας μπορούν να προμηθευτούν τους ηλεκτρονικούς βώλους που θα τοποθετηθούν στα κοπάδια. Το μέτρο θεωρείται η τελευταία ευκαιρία για την αξιόπιστη καταγραφή και την πλήρη ιχνηλασιμότητα του ζωικού κεφαλαίου της χώρας.

Από την έρευνα της «Καθημερινής» προκύπτει ότι, παρά τη διαβίβαση δύο δικογραφιών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στη Βουλή για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, τις παραιτήσεις υπουργών και την ολοκλήρωση της Εξεταστικής Επιτροπής, η χώρα εξακολουθεί να μην διαθέτει ένα ασφαλές και αξιόπιστο μητρώο, πάνω στο οποίο να μπορεί να βασιστεί η καταβολή των κτηνοτροφικών επιδοτήσεων.

Την περασμένη εβδομάδα η ΕΛΣΤΑΤ έδωσε στη δημοσιότητα την ετήσια έκθεση για το ζωικό κεφάλαιο. Σε αυτή σημειώνεται ότι το 2025 καταγράφηκαν 8,7 εκατ. αιγοπρόβατα σε ολόκληρη την Ελλάδα. Ο αριθμός τους είναι μειωμένος συγκριτικά με το 2024 (10,3 εκατ. αιγοπρόβατα) και τουλάχιστον ένας μέρος της μείωσης θα μπορούσε να εξηγηθεί από το περίπου μισό εκατομμύριο αιγοπρόβατα που θανατώθηκαν υποχρεωτικά λόγω της ευλογιάς. Πηγή της ΕΛΣΤΑΤ είπε ότι ο υπολογισμός του ζωικού κεφαλαίου γίνεται με βάση ερωτηματολόγια, τα οποία συμπληρώνονται δειγματοληπτικά από τους κτηνοτρόφους και στη συνέχεια γίνεται με μαθηματικό υπολογισμό η επαγωγή επί του συνολικού αριθμού. Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ διαβιβάζονται στη Eurostat.

Στο μεταξύ, τον περασμένο Μάρτιο, απαντώντας σε ερώτηση στη Βουλή, ο πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Χρήστος Κέλλας, παρείχε εντελώς διαφορετικά αριθμητικά στοιχεία. Όπως ανέφερε ο αριθμός των αιγοπροβάτων που καταχωρήθηκαν το 2025 στο Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Κτηνιατρικής (ΟΠΣΚ) ανερχόταν σε 15,7 εκατ. ζώα (το 2024 ήταν 17,6 εκατ. ζώα). Ο αριθμός είναι διπλάσιος από τον αντίστοιχο της ΕΛΣΤΑΤ.

Η εγκυρότητα των στοιχείων επαφίεται στην ειλικρίνεια των ίδιων των κτηνοτρόφων. Αυτοί κάνουν στο τέλος της χρονιάς την απογραφή των ζώων τους και ενημερώνουν τις τοπικές Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, που με τη σειρά τους περνούν τα στοιχεία στο σύστημα. Η σήμανση των αιγοπροβάτων γίνεται με ενώτια, τα οποία μπορούν να αφαιρεθούν. Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες κάνουν επιτόπιους ελέγχους, όμως είναι αποδεκατισμένες. Ενδεικτικά, σύμφωνα με την απάντηση του κ. Κέλλα, το 2025 ελέγχθηκε η σήμανση μόλις 56.126 αιγοπροβάτων από τα 15,7 εκατ. που δηλώθηκαν στο ΟΠΣΚ.

Η αλήθεια είναι κάπου στη μέση, λένε υπηρεσιακοί παράγοντες του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. Κι έπειτα δεν είναι το μοναδικό παράδοξο. Σε έγγραφο της ΑΑΔΕ που διαβιβάστηκε τον Φεβρουάριο προς την Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, παρέχονται στοιχεία για το ζωικό κεφάλαιο στην Κρήτη. Στο έγγραφο σημειώνεται ότι το 2025 δηλώθηκαν στο νησί 6,4 εκατ. αιγοπρόβατα (6,9 εκατ. το 2024), σύμφωνα με τις Ενιαίες Αιτήσεις Ενίσχυσης. Αν δεχθούμε τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (8,7 εκατ. αιγοπρόβατα πανελλαδικά) αυτό σημαίνει ότι στην Κρήτη εκτρέφονται τουλάχιστον επτά από τα δέκα αιγοπρόβατα της Ελλάδας, κάτι που δεν φαίνεται να ισχύει.

«Τα ζώα καταχωρούνται στο ΟΠΣΚ για κτηνιατρικούς λόγους, πάντως όχι για την καταβολή επιδοτήσεων», είπε στην «Κ» ανώτερη πηγή του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης. «Το πρόβλημα είναι ότι μέχρι σήμερα οι επιδοτήσεις υπολογίζονταν με βάση το παραπάνω κτηνιατρικό μητρώο του ΟΠΣΚ. Δεν παίρνουν όλα τα ζώα όμως επιδότηση ούτε ζητούν όλοι οι κτηνοτρόφοι επιδότηση».

Γι’ αυτόν τον λόγο δημιουργείται μια δεύτερη ψηφιακή βάση ιχνηλάτησης των ζώων, αυτή με βάση τους ηλεκτρονικούς βώλους. Για το 2026 το μέτρο εφαρμόζεται πιλοτικά σε κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις με περισσότερα από 900 αιγοπρόβατα, ενώ από το 2027 προβλέπεται η καθολική εφαρμογή του. Ήταν μεταξύ των προϋποθέσεων της Ε.Ε. για τη χορήγηση επιδοτήσεων από τον «νέο ΟΠΕΚΕΠΕ», που πλέον έχει περάσει στην ΑΑΔΕ. Η τοποθέτηση ηλεκτρονικών ενδοστομαχικών βώλων καθίσταται προϋπόθεση επιλεξιμότητας για τη χορήγηση ενωσιακών και εθνικών ενισχύσεων σε αιγοπρόβατα ηλικίας άνω των έξι μηνών.

«Οι ηλεκτρονικοί βώλοι είναι ένα εργαλείο διαφάνειας, ιχνηλασιμότητας και δικαιοσύνης, που προστατεύει πρώτα απ’ όλα τον συνεπή κτηνοτρόφο και διασφαλίζει ότι οι ενισχύσεις κατευθύνονται σε πραγματικά ζώα και πραγματικούς παραγωγούς», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης. «Η χώρα αποκτά σταδιακά ένα σύστημα που θα επιτρέπει στο κράτος να γνωρίζει με ακρίβεια το ζωικό κεφάλαιο, να ελέγχει γρήγορα και αξιόπιστα τα δεδομένα και να θωρακίζει τις πληρωμές από αστοχίες, καθυστερήσεις και αμφισβητήσεις», πρόσθεσε ο ίδιος.

Η τοποθέτηση και η καταχώρηση των στοιχείων πραγματοποιούνται από πιστοποιημένους κτηνιάτρους. Από τις 19 Ιουνίου είναι διαθέσιμη η πλατφόρμα για τους κτηνοτρόφους, τις εγκεκριμένες εταιρείες διάθεσης ψηφιακών μέσων σήμανσης (είναι τουλάχιστον τέσσερις μεγάλες εταιρείες), καθώς και τα καταστήματα λιανικής διάθεσης μέσων σήμανσης αιγοπροβάτων.