Εξτρεμισμός και αντιπαράθεση στην Μέση Ανατολή, αναζητήσεις και μεταβολές

Οι επιθέσεις του ισλαμιστικού, τρομοκρατικού κινήματος της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 σε ισραηλινά εδάφη, οι σφαγές, οι κακοποιήσεις και οι βιασμοί, οι απαγωγές ομήρων που ακολούθησαν, επέφεραν αλλαγές συνολικά στην Μέση Ανατολή, έναν πόλεμο που αρχικά εξελίχθηκε με την στρατιωτική απάντηση του Ισραήλ στην Λωρίδα της Γάζας σε πρώτη φάση, για να ακολουθήσουν οι επιχειρήσεις στον γειτονικό Λίβανο, από όπου δρα ένας έτερος σύμμαχος της Χαμάς, η Χεζμπολάχ, κινητοποιώντας και άλλες μικρότερου βεληνεκούς τρομοκρατικές ομάδες, όπως η ισλαμική Τζιχάντ. Αλλά και οι εκατέρωθεν στρατιωτικές επιθέσεις μεταξύ Ισραήλ και Ιράν, με την εμπλοκή και των Χούθι της Υεμένης.

Αυτά τα 2 ½ χρόνια όμως επηρεάζουν όλο τον κόσμο, το πως καθορίζεται η ασφάλεια, ενώ παρατηρούνται ευρύτερες μεταβολές σε όλη την Μέση Ανατολή. Με 1195 ανθρώπους να χάνουν την ζωή τους από την δράση της τρομοκρατικής Χαμάς στις επιθέσεις της στο Νότιο Ισραήλ, νεκρούς Ισραηλινούς αλλά και πολίτες άλλων κρατών, στελέχη των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων, με 250 πολίτες αφού απήχθησαν από τους ισλαμιστές τρομοκράτες, να οδηγούνται στις γνωστές υπόγειες στοές της Λωρίδας της Γάζας. Το κράτος του Ισραήλ αντέδρασε ακαριαία, εξαπολύοντας σφοδρές στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά της δράσης της Χαμάς. Από τις στρατιωτικές συγκρούσεις σκοτώθηκαν 66.000 Παλαιστίνιοι, ενώ τον δρόμο του εκτοπισμού πήρε το 90% των κατοίκων του παλαιστινιακού θύλακα, ενώ τεράστια είναι η ανθρωπιστική καταστροφή.

Οι σφαγές που διέπραξε η Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2025, οι πολεμικές συγκρούσεις που ακολούθησαν, αποτυπώνουν το δράμα που ζει η Μέση Ανατολή, χωρίς εναλλακτικές που να φέρνουν στο προσκήνιο την επικράτηση της νηφαλιότητας απέναντι στον εξτρεμισμό. Και κάτω από αυτό το πλαίσιο υπάρχουν κρίσιμες μετατοπίσεις στην Μέση Ανατολή. Μετατοπίσεις που μέσα από τις καταστροφές, την απώλεια ανθρώπινων ζωών, δεν μπορούν ακόμα να δημιουργήσουν ένα περιφερειακό περιβάλλον που δεν θα διαμορφώνεται από την αστάθεια.

Σε μια περίοδο που τα ερείπια της Γάζας, οι νεκροί και από τις δυο πλευρές, οι ομηρίες στα τούνελ της Χαμάς, διαμορφώνουν μια εύθραυστη ισορροπία, η οποία περιέχει και άλλες παραμέτρους: την παρουσία όπως προαναφέρθηκε και άλλων τρομοκρατικών ομάδων, της Χεζμπολάχ, της Ισλαμικής Τζιχάντ, παρά τα πλήγματα που έχουν δεχθεί, τον ρόλο της Τουρκίας σε μια Συρία που βιώνει την δική της μετάβαση από το καθεστώς Άσσαντ στην εξουσία Τζολάνι, που δεν έχει πλήρη εδραίωση.

Η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε μια νέα πραγματικότητα, με τον φόβο της τρομοκρατίας να μην έχει εκλείψει, η τρομοκρατική Χαμάς δεν επιθυμεί ένα ειρηνικό αύριο, μια συνύπαρξη με το κράτος του Ισραήλ, θέλει να μείνει ριζωμένη στην περιοχή, έχοντας υπό εγκλωβισμό τους Πολίτες της Παλαιστίνης. Οι επιθέσεις των εξτρεμιστικών κινημάτων της περιοχής, δεν μπορούν όμως να είναι ο τρόπος για να πορευθεί συνολικά η Μέση Ανατολή για την συνολική της ανοικοδόμηση, από την ισοπεδωμένη Γάζα, την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης, τις σορούς απαχθέντων πολιτών που καθυστερούσε να παραδώσει η Χαμάς, έως την αναβίωση του αντισημιτισμού.

Η ισορροπία βρίσκεται πάνω σε ένα εκκρεμές και για να υπάρξουν ριζικές μεταβολές στην Μέση Ανατολή που θα ενδυναμώσουν κατ’ αρχήν την οικονομική συνεργασία των αραβικών κρατών με το Ισραήλ, βασικό συστατικό στοιχείο αποτελούν οι ίδιες οι κοινωνίες κρατών όπως η Ιρανική, αναζητώντας νέες πολιτικές και κοινωνικές κατευθύνσεις. Προοπτικές που προϋποθέτουν αλλαγή από το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, διαμορφώνοντας ντόμινο εξελίξεων σε κράτη που λειτουργούν δορυφορικά ως πληρεξούσιοι της Τεχεράνης.

Στην Μέση Ανατολή έχει ήδη αρχίσει να διαμορφώνεται ένα νέο περιβάλλον και παρόμοιοι σχεδιασμοί όπως των Συμφωνιών του Αβραάμ, θέτουν νέα στρατηγικά πλαίσια για το Ισραήλ, την Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που επιδρούν και στα ζητήματα ασφάλειας. Και φυσικά προκύπτουν ζητήματα σε σχέση με τον επιθετικό χαρακτήρα άλλων αυταρχικών καθεστώτων, την Ρωσία, την Τουρκία, την Κίνα, που δρουν με τρόπο υπονομευτικό απέναντι στο δημοκρατικό δυτικό πολιτικό σύστημα.

Το άρθρο έχει γραφεί για το Creta24.gr