Η γεωπολιτική-οικονομική αποδυνάμωση της Ευρώπης

Η Ευρώπη ως πολιτική και οικονομική οντότητα βιώνει σήμερα την αρχή μιας νέας παγκόσμιας τάξης πραγμάτων και την αρχή του τέλους της ευρωατλαντικής συμμαχίας, μαζί με την «ανέμελη πολυτέλεια που απολαμβάνει» κάτω από την αμερικανική ομπρέλα ασφαλείας.

Οι ευρωπαίοι πολίτες παρακολουθούν προβληματισμένοι την αποσύνθεση των δομών του μεταπολεμικού κόσμου που οι ΗΠΑ μετά το Β’ παγκόσμιο πόλεμο είχαν οικοδομήσει.

Βλέπουν μια υπερδύναμη να λειτουργεί αυτόνομα με εντολές του προέδρου Τράμπ χωρίς έγκριση του Κογκρέσου, χωρίς την συνεννόηση των συμμάχων, χωρίς την αίσθηση εθνικού συμφέροντος όλων των νατοϊκών χωρών της συμμαχίας.

Πριν από τρεις εβδομάδες ο αμερικανός πρόεδρος είχε προαναγγείλει την μείωση των στρατιωτικών αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, περιορίζοντας τις στρατιωτικές δυνατότητες που διατίθενται για την υποστήριξη των ευρωπαϊκών χωρών σε περίπτωση μεγάλης πολεμικής κρίσης.

Οι γεωπολιτικές αναταράξεις και η αβεβαιότητα που επικρατεί από την στάση των ΗΠΑ έχουν πλέον δημιουργήσει ένα νέο στρατηγικό περιβάλλον που επιβάλλεται να προσαρμοστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση, γιατί όταν με το καλό σιγήσουν τα όπλα στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, τότε η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να είναι παρούσα με γεωπολιτική κυριαρχία.

Αυτή η ανάγκη γίνεται επιτακτική και φάνηκε αμέσως μετά την εκλογή του Τράμπ και την εμμονική αντιευρωπαϊκή του στάση.

Για την Ελλάδα επίσης επιβάλλεται βάση της ευρωπαϊκής προοπτικής της, με αυτοπεποίθηση και στρατηγική ψυχραιμία να επαναπροσδιορίσει το ρόλο της ως σημαντική περιφερειακή δύναμη σταθερότητας, στη διαδικασία γεωπολιτικής αναβάθμισής της που απαιτήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σύμφωνα με όλα τα πιθανά σενάρια που επεξεργάζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή θα επηρεάσει αρνητικά την οικονομία της ευρωζώνης το τρέχον έτος, ενώ για το 2027 θα εξαρτηθεί από την διάρκεια των πολεμικών συγκρούσεων.

Η έκθεση της ευρωπαϊκής επιτροπής επιβεβαιώνει τις ανησυχίες ότι οι διαταραχές στις τιμές ενέργειας εξαιτίας των προβλημάτων τροφοδοσίας από την περιοχή του Περσικού Κόλπου δεν θα αφήσουν αλώβητη καμιά ευρωπαϊκή χώρα.

Ποιοι είναι οι κερδισμένοι και ποιοι οι χαμένοι από την εκτόξευση του αργού πετρελαίου από τις τελευταίες πολεμικές επιχειρήσεις στον Περσικό; Σίγουρα ο μεγάλος χαμένος θα είναι η Σαουδική Αραβία, οι λοιπές χώρες της Αραβικής Χερσονήσου και η Παγκόσμια Οικονομία, ενώ κερδισμένοι θα είναι οι ΗΠΑ, η Ρωσία και άλλες δυνάμεις με μεγάλα αποθεματικά πετρελαίου στην κατοχή τους.

Οι εναλλακτικές μορφές ενέργειας αδυνατούν να καλύψουν τις ανάγκες και ο κίνδυνος είναι ορατός σε μικρό βάθος χρόνου για τις ανεπτυγμένες και απαιτητικές χώρες της Ευρώπης.

Το πετρέλαιο της Σαουδικής Αραβίας θεωρείται το καλύτερο του κόσμου γιατί είναι σε μικρό βάθος, δεν χρειάζεται σχεδόν καθόλου διύλιση, περιορίζοντας το κόστος παραγωγής. Σε ένα κόσμο που η παγκόσμια αγορά πετρελαίου ζητά περισσότερο από αυτό που παράγεται, οι χώρες μέλη του ΟΠΕΚ γίνονται το μήλο της Έριδος για τις Μεγάλες Δυνάμεις της Δύσης και της Ανατολής.

Πέραν όμως της οικονομικής διάστασης πού επιφέρει η άνοδος των πετρελαϊκών τιμών ενισχύεται η δημιουργία μιας μακράς περιόδου παγκόσμιας αβεβαιότητας και εκδήλωσης εστιών έντασης σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ήδη σήμερα η Ρωσία καλεί τους ξένους επισκέπτες και ξένους εργαζόμενους να εγκαταλείψουν την πόλη του Κιέβου, γιατί όπως λέει εξαντλήθηκε η υπομονή τους και θα ξεκινήσουν μπαράζ επιθέσεων σε στόχους μέσα στις πόλεις της Ουκρανίας.

Η διεθνής κοινή γνώμη παρακολουθεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα με ιδιαίτερη ανησυχία αυτές τις εξελίξεις, την ώρα που οι διαβουλεύσεις των διαμεσολαβητών για τον τερματισμό του πολέμου ΗΠΑ – ΙΡΑΝ στη Μέση Ανατολή κορυφώνονται. Στο επίκεντρο των συζητήσεων είναι το πυρηνικό οπλοστάσιο που σκοπεύει να κατασκευάσει το Ιράν, το άνοιγμα των στενών του Ορμούζ για τη ναυσιπλοΐα και η παράδοση του εμπλουτισμένου ουρανίου που ζητούν οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

Όλα αυτά που συμβαίνουν δεν είναι για εφησυχασμό, ούτε για… λαϊκή κατανάλωση, είναι σχέδια επικίνδυνα, γιατί ο παγκόσμιος πόλεμος στην σύγχρονη εποχή έχει ξεκινήσει και το ζητούμενο δεν είναι μόνο το εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, είναι ένα έπαθλο μετά την τελική επικράτηση… ο έλεγχος και η εκμετάλλευση του «μαύρου χρυσού».