Απορίες και ανησυχία έχει προκαλέσει το περιστατικό διαρροής αθηναϊκού σχιστόλιθου από αυλή εγκαταλελειμμένης οικίας στην Κυψέλη.
Το γκρι υγρό, που μοιάζει με τσιμέντο, άρχισε να αναβλύζει από την αυλή και να ρέει σε δρόμους γειτονιάς της Κυψέλης με αποτέλεσμα να κλείσουν δρόμοι. Όπως αποδείχθηκε, δεν επρόκειτο για τσιμέντο, αλλά για αθηναϊκό σχιστόλιθο, ο οποίος είναι ακίνδυνος.
Ο αθηναϊκός σχιστόλιθος είναι ένα πέτρωμα που αν έρθει σε επαφή με νερό υγροποιείται. Είναι το κύριο πέτρωμα στο οποίο γίνεται η διάνοιξη των σηράγγων του Μετρό της Αθήνας.
Τι είναι ο αθηναϊκός σχιστόλιθος
Ο αθηναϊκός σχιστόλιθος αποτελεί έναν από τους βασικούς γεωλογικούς σχηματισμούς στο υπέδαφος της Αττικής. Είναι ένα μεταμορφωμένο πέτρωμα που, υπό κανονικές συνθήκες, εμφανίζεται συμπαγές και σταθερό. Ωστόσο, όταν διαταραχθεί – κυρίως εξαιτίας υπόγειων εκσκαφών ή της παρουσίας νερού – μπορεί να χάσει τη συνοχή του και να μετατραπεί σε πλαστική ή ακόμη και ρευστή μάζα. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό στους μηχανικούς μεγάλων έργων, καθώς ενδέχεται να οδηγήσει σε εκτονώσεις υλικού προς την επιφάνεια, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν αδύναμα σημεία στο έδαφος.
Τα έργα της γραμμής 4 του μετρό στο επίκεντρο
Το ενδιαφέρον εστιάζεται στα έργα της γραμμής 4 του μετρό, τα οποία βρίσκονται σε εξέλιξη στην ευρύτερη περιοχή της Κυψέλης. Για τη διάνοιξη των σηράγγων χρησιμοποιούνται σύγχρονοι μετροπόντικες (TBM), οι οποίοι κινούνται σε βάθη 30 έως 35 μέτρων, διασχίζοντας διαφορετικά γεωλογικά στρώματα, όπως σχιστόλιθο, ασβεστόλιθο και ψαμμίτη.
Οι μηχανές αυτές δεν περιορίζονται μόνο στην εκσκαφή, αλλά ταυτόχρονα κατασκευάζουν τη σήραγγα, τοποθετώντας τσιμεντένιους δακτυλίους ανά περίπου 1,5 μέτρο. Παρ’ όλα αυτά, η διαδικασία αυτή επηρεάζει τις ισορροπίες του υπεδάφους.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, η πίεση που ασκείται από τις εκσκαφές ή η παρουσία υπόγειων υδάτων ενδέχεται να συνέβαλαν στην άνοδο υλικού προς την επιφάνεια, πιθανόν μέσω θεμελίων παλαιών κτηρίων ή άλλων ευάλωτων σημείων.