500.000 ταμειακές στο «μάτι» της Εφορίας

Σχεδόν μισό εκατομμύριο ταμειακές μηχανές και POS έχουν πλέον διασυνδεθεί με την ΑΑΔΕ, δημιουργώντας ένα ηλεκτρονικό δίχτυ γύρω από συναλλαγές που πριν από λίγα χρόνια γίνονταν σε μεγάλο βαθμό τυφλά για τη φορολογική διοίκηση. Το αποτέλεσμα αρχίζει να αποτυπώνεται και στα κρατικά ταμεία: στο πρώτο εξάμηνο του 2026 τα έσοδα από ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 13,1%, δηλαδή κατά 1,69 δισ. ευρώ, σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, ενώ το κενό ΦΠΑ, που αποτελούσε επί χρόνια μία από τις μεγαλύτερες «τρύπες» των φορολογικών εσόδων, έχει μειωθεί περισσότερο από το μισό.

Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες αλλαγές που χρηματοδοτήθηκαν και επιταχύνθηκαν μέσα από το «Ελλάδα 2.0». Η διασύνδεση ταμειακών μηχανών και POS αποτελεί μεταρρύθμιση του Ταμείου Ανάκαμψης, με φορέα υλοποίησης την ΑΑΔΕ και βασικό στόχο κάθε πληρωμή με κάρτα να συνδέεται με την έκδοση του αντίστοιχου φορολογικού παραστατικού. Με απλά λόγια, να μην μπορεί να υπάρχει πληρωμή στο POS χωρίς να αφήνει αντίστοιχο φορολογικό ίχνος στην ταμειακή και στα συστήματα της Εφορίας.

Νέος τρόπος

Μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί 489.370 διασυνδέσεις ταμειακών μηχανών και POS. Πίσω από αυτόν τον αριθμό βρίσκεται μια ουσιαστική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο παρακολουθείται η αγορά. Το ποσό της συναλλαγής περνά από την ταμειακή στο POS και η ολοκλήρωση της πληρωμής συνδέεται ηλεκτρονικά με την έκδοση της απόδειξης, περιορίζοντας τη δυνατότητα να εισπραχθούν χρήματα χωρίς να εκδοθεί το αντίστοιχο παραστατικό.

Στο ίδιο ηλεκτρονικό δίχτυ βρίσκεται το myDATA, όπου διαβιβάζονται τα στοιχεία των επιχειρήσεων και από το οποίο η ΑΑΔΕ αντλεί δεδομένα για τις δηλώσεις ΦΠΑ. Μάλιστα, από το 2025 έχουν καταργηθεί τα επιτρεπτά όρια αποκλίσεων μεταξύ των στοιχείων που δηλώνονται κι εκείνων που έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα. Στην πράξη, μια συναλλαγή αφήνει πλέον πολλαπλά ηλεκτρονικά ίχνη που μπορούν να διασταυρωθούν: τι χτύπησε η ταμειακή, τι πληρώθηκε με κάρτα, τι πέρασε στα ηλεκτρονικά βιβλία και τι τελικά δηλώθηκε στην Εφορία. Οσο αυτά τα συστήματα συνδέονται μεταξύ τους τόσο περιορίζονται τα περιθώρια να εμφανίζεται διαφορετικός τζίρος σε κάθε στάδιο.

Κενό ΦΠΑ

Η ΑΑΔΕ, επικαλούμενη την τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καταγράφει το ελληνικό κενό ΦΠΑ στο 11,4% για το 2023, ενώ η πρόβλεψη για το 2024 το κατεβάζει στο 9%. Στο ίδιο επίπεδο τοποθέτησε το κενό ΦΠΑ και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στη Βουλή στις 10 Ιουλίου, συνδέοντας την καλύτερη πορεία των κρατικών εσόδων όχι μόνο με την ανάπτυξη της οικονομίας αλλά και με τον περιορισμό της φοροδιαφυγής.

Η ίδια τάση συνεχίζεται και το 2026. Στο α’ εξάμηνο του έτους οι εισπράξεις από ΦΠΑ αυξήθηκαν κατά 1,69 δισ. ευρώ ή 13,1% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Η αύξηση αυτή δεν μπορεί φυσικά να πιστωθεί ολόκληρη στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

Στα έσοδα επιδρούν η ανάπτυξη της οικονομίας, η κατανάλωση, οι τιμές και ο τουρισμός. Η ανάλυση της ΑΑΔΕ, όμως, δείχνει ότι η καλύτερη συμμόρφωση έχει πλέον μετρήσιμη συμμετοχή στην αύξηση των εισπράξεων.

Ηλεκτρονικές συγκρίσεις

Για τις επιχειρήσεις αυτό σημαίνει ότι αλλάζει και ο ίδιος ο τρόπος του φορολογικού ελέγχου. Η Εφορία δεν χρειάζεται πλέον να περιμένει μια καταγγελία ή να ανοίξει τα βιβλία μιας επιχείρησης για να διαπιστώσει ότι κάτι δεν ταιριάζει.

Τα δεδομένα από POS, ταμειακές και myDATA μπορούν να συγκρίνονται ηλεκτρονικά και οι αποκλίσεις να αξιοποιούνται από τα συστήματα ανάλυσης κινδύνου της ΑΑΔΕ, ώστε οι έλεγχοι να κατευθύνονται εκεί όπου υπάρχουν ισχυρότερες ενδείξεις απόκρυψης τζίρου. Το ηλεκτρονικό παζλ συμπληρώνεται με το ψηφιακό δελτίο αποστολής και την ηλεκτρονική τιμολόγηση. Η ΑΑΔΕ αποκτά έτσι εικόνα όχι μόνο για την τελική πληρωμή, αλλά για όλο και μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής μιας συναλλαγής: από τη διακίνηση του εμπορεύματος και την έκδοση του παραστατικού μέχρι την πληρωμή και τελικά τη φορολογική δήλωση. Το αποτέλεσμα έχει και μια δεύτερη, καθαρά δημοσιονομική διάσταση. Οσο περισσότερος πραγματικός τζίρος εμφανίζεται και φορολογείται τόσο περισσότερα έσοδα μπορούν να εισπράττονται χωρίς νέους φόρους.

Η ίδια η ΑΑΔΕ απέδωσε την υπέρβαση του στόχου των φορολογικών εσόδων το 2025 κατά περισσότερα από 2 δισ. ευρώ στη βελτίωση της εκούσιας φορολογικής συμμόρφωσης και στην αποτελεσματικότερη καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου.

Πηγή: protothema.gr