Τουρισμός: Ρεκόρ αφίξεων, αλλά μείωση στα έσοδα προβλέπει η Moody’s

Παρά το ενεργειακό σοκ, η Moody’s Analytics εξακολουθεί να αναμένει ρεκόρ τουριστικών αφίξεων στην Ελλάδα και στην Ευρώπη γενικότερα αυτό το καλοκαίρι. Ωστόσο, ο οίκος κάνει λόγο για ένα «νέο πρόσωπο» του τουρισμού, καθώς το προφίλ των ταξιδιών έχει αλλάξει και αυτό θα επηρεάσει έντονα τα έσοδα στις οικονομίες που εξαρτώνται σημαντικά από αυτόν, όπως η ελληνική. Καταλύτες αυτής της αλλαγής είναι οι καύσωνες και η γεωπολιτική ένταση. Τα ταξίδια θα είναι συντομότερα και πιο κοντά στον τόπο κατοικίας, στρεφόμενα προς προορισμούς που θεωρούνται ασφαλείς, οικονομικοί, λιγότερο πολυσύχναστοι και δεν είναι αντιμέτωποι με καύσωνες, με τη ζήτηση να εξαπλώνεται τον Σεπτέμβριο – Οκτώβριο αντί να επικεντρώνεται την περίοδο Ιουλίου – Αυγούστου.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνει ο οίκος, η τουριστική βιομηχανία της Ευρώπης έχει αντιμετωπίσει σειρά προκλήσεων τα τελευταία χρόνια, όπως η πανδημία, και το 2026 η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εισήγαγε έναν νέο κίνδυνο, απειλώντας τις ροές ταξιδιών μέσω του εναέριου χώρου της περιοχής και επιβαρύνοντας την καταναλωτική εμπιστοσύνη σε μια εποχή που οι προϋπολογισμοί των νοικοκυριών παραμένουν υπό πίεση.

Η πίεση μετριάστηκε μετά τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν τον Ιούνιο, ωστόσο η εκεχειρία είναι εξαιρετικά εύθραυστη, τονίζει ο οίκος. Οι νέες επιθέσεις αυτόν τον μήνα έχουν θέσει υπό αμφισβήτηση τη συμφωνία και το μεγαλύτερο μέρος της κυκλοφορίας Ευρώπης – Ασίας εξακολουθεί να παρακάμπτει τον ιρανικό εναέριο χώρο. Ως αποτέλεσμα, οι τιμές και τα ναύλα των καυσίμων θα παραμείνουν ασταθή και το αυξημένο κόστος μαζί με την αλλαγή δρομολογίων θα συνεχιστούν.

Η Ευρώπη ωστόσο διατηρεί ένα βασικό διαρθρωτικό πλεονέκτημα, τονίζει η Moody’s Analytics. Περίπου το 80% των εισερχόμενων ταξιδιών προέρχεται από την Ευρώπη, επομένως η ζήτηση είναι σε μεγάλο βαθμό «άτρωτη» στις αναταραχές των ταξιδίων μεγάλων αποστάσεων. Οπως και το 2022-2023, η αβεβαιότητα ωθεί τους ταξιδιώτες προς κοντινότερους προορισμούς που θεωρούνται ασφαλείς και προσβάσιμοι. Οι αφίξεις αυξήθηκαν κατά περίπου 5% σε ετήσια βάση το δεύτερο τρίμηνο, ενώ έρευνα της Κομισιόν έδειξε ότι το 81% των Ευρωπαίων σχεδιάζει να ταξιδέψει μεταξύ Ιουνίου και Νοεμβρίου, σημειώνοντας ρεκόρ μετά την πανδημία. Ετσι, αν και η Ευρώπη παραμένει εκτεθειμένη στο σοκ στη Μ. Ανατολή, είναι πολύ λιγότερο ευάλωτη σε μια μείωση των τουριστικών ροών.

Ωστόσο, όπως τονίζει η Moody’s Analytics, αν και ο πόλεμος δεν έχει μεγάλο αντίκτυπο στη διάθεση για ταξίδια, έχει σημαντικό αντίκτυπο στη μορφή αυτών των ταξιδιών. Η πλειοψηφία των ταξιδιωτών (52%) προτιμά πλέον λιγότερο γνωστούς προορισμούς και τα ταξίδια γίνονται πιο σύντομα και πιο κοντά στον τόπο κατοικίας.

Ως αποτέλεσμα, οι ροές τουριστών και τα έσοδα αποκλίνουν. Οι κρατήσεις ΗΠΑ – Ευρώπης για τον Ιούλιο έχουν μειωθεί κατά περίπου 10% σε ετήσια βάση. Οι λιγότεροι επισκέπτες μεγάλων αποστάσεων με υψηλές δαπάνες και η στροφή των Ευρωπαίων σε μικρότερα, φθηνότερα ταξίδια σημαίνουν λιγότερες δαπάνες ανά ταξίδι, ακόμη και όταν ο αριθμός των ταξιδιών σημειώνει ρεκόρ.

Για οικονομίες όπως η Ελλάδα, η Κροατία και η Πορτογαλία, τα έσοδα από τον τουρισμό αποτελούν σημαντικό παράγοντα της οικονομίας, ως εκ τούτου, μια περίοδος με ρεκόρ αφίξεων αλλά με χαμηλότερες δαπάνες ανά επισκέπτη θα επιφέρει μικρότερη οικονομική ανάπτυξη από ό,τι υποδηλώνουν τα βασικά στοιχεία. Οι αφίξεις αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται, υποστηριζόμενες από την ενδοευρωπαϊκή ζήτηση, αλλά τα έσοδα ανά επισκέπτη θα παραμείνουν υπό πίεση μέχρι να ομαλοποιηθούν οι ροές πτήσεων μεγάλων αποστάσεων και η αεροπορική χωρητικότητα.

Επιπλέον, η κλιματική αλλαγή συνιστά άλλη μία σημαντική πρόκληση για τον τουρισμό. «Αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποτελεί ένα κυκλικό σοκ, η ακραία ζέστη αποτελεί δομικό σοκ για τον κλάδο», τονίζει ο οίκος. Οπως εκτιμά, αν και η Νότια Ευρώπη θα έχει και φέτος το μεγαλύτερο μερίδιο των ταξιδιωτικών ροών, οι βόρειοι και οι αλπικοί προορισμοί θα συνεχίσουν να επωφελούνται από την υποκατάσταση λόγω της ακραίας ζέστης.

Και η ζήτηση για ταξίδια ήδη το αντικατοπτρίζει αυτό. Οι αναζητήσεις για «Coolcation» αυξήθηκαν κατά 74% σε ετήσια βάση το πρώτο εξάμηνο και 76% των Ευρωπαίων λένε ότι οι κλιματικοί παράγοντες επηρεάζουν πλέον την ταξιδιωτική τους συμπεριφορά.