Το Ρέθυμνο που προχωρά και ο δημόσιος βίος που οφείλουμε να προστατεύσουμε

Οι τελευταίες ημέρες ανέδειξαν για το Ρέθυμνο μια σειρά από θετικές εξελίξεις που αξίζει να διαβαστούν μαζί. Όχι ως αποσπασματικές ειδήσεις, αλλά ως ενδείξεις μιας ευρύτερης κατεύθυνσης για την εκπαίδευση, τις σχολικές και πανεπιστημιακές υποδομές και την προοπτική της ανώτατης εκπαίδευσης στον τόπο μας. Την ίδια στιγμή, όμως, ένα απαράδεκτο περιστατικό στο Δημαρχείο Ρεθύμνης μάς υπενθύμισε ότι η πρόοδος ενός τόπου δεν κρίνεται μόνο από τα έργα που προχωρούν, αλλά και από το επίπεδο του δημόσιου βίου που είμαστε διατεθειμένοι να υπερασπιστούμε.

Η κατεύθυνση αυτή αποτυπώνεται, καταρχάς, στο νέο Ειδικό Σχολικό Συγκρότημα Ρεθύμνου. Μετά την ολοκλήρωση του προβλεπόμενου προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο, ο Δήμος Ρεθύμνης μπορεί πλέον να προχωρήσει στην υπογραφή της σύμβασης με την ανάδοχο ένωση. Πρόκειται για ένα κρίσιμο βήμα, που ανοίγει τον δρόμο για την επόμενη φάση υλοποίησης του έργου.

Μιλάμε για ένα έργο προϋπολογισμού που υπερβαίνει τα 10 εκατ. ευρώ, με χρηματοδοτική βάση που εξασφαλίστηκε από την παρούσα κυβέρνηση. Η εξέλιξη αυτή δεν ήταν αυτονόητη. Απαιτήθηκαν συντονισμός, συνεργασία με τον Δήμο Ρεθύμνου και σταθερή διεκδίκηση, ώστε ένα ώριμο και απολύτως αναγκαίο έργο να αποκτήσει τη δυνατότητα να προχωρήσει. Από την πλευρά μου στήριξα από την πρώτη στιγμή αυτή την προσπάθεια, γιατί η Ειδική Αγωγή είναι ένα πεδίο στο οποίο η πολιτεία κρίνεται πρωτίστως από τις πράξεις της. Κρίνεται από το αν μπορεί να διαμορφώνει συνθήκες αξιοπρέπειας, προσβασιμότητας και ουσιαστικής στήριξης για παιδιά, οικογένειες και εκπαιδευτικούς.

Στην ίδια λογική ενίσχυσης των εκπαιδευτικών υποδομών του νομού εντάσσεται και η ίδρυση του Ημερήσιου Γυμνασίου Πλακιά από το σχολικό έτος 2026-2027. Πρόκειται για μια ουσιαστική εξέλιξη για τη νότια πλευρά του Δήμου Αγίου Βασιλείου, που απαντά σε μια πραγματική εκπαιδευτική και κοινωνική ανάγκη, μειώνει το βάρος των καθημερινών μετακινήσεων για μαθητές και οικογένειες και δείχνει ότι οι δημόσιες υποδομές πρέπει να ακολουθούν τη δυναμική των τοπικών κοινωνιών. Το αίτημα ωρίμασε, τεκμηριώθηκε και τέθηκε θεσμικά εκεί όπου έπρεπε. Από την πλευρά μου το στήριξα σταθερά, γιατί από την πρώτη στιγμή το είδα ως μια δίκαιη και αναγκαία διεκδίκηση για τον τόπο.

Στην ίδια κατεύθυνση, η αναβάθμιση του Εσπερινού ΕΠΑ.Λ. Σπηλίου για το σχολικό έτος 2026-2027 έρχεται να ενισχύσει τις εκπαιδευτικές και επαγγελματικές επιλογές στην περιφέρεια του νομού. Με τη λειτουργία νέου τομέα και νέας ειδικότητας, διευρύνονται οι δυνατότητες για νέους, εργαζόμενους και ενήλικες που θέλουν να αποκτήσουν νέα προσόντα χωρίς να απομακρυνθούν από τον τόπο τους. Αυτό είναι και το ζητούμενο για μια σύγχρονη εκπαιδευτική πολιτική. Να μη συγκεντρώνει όλες τις ευκαιρίες στο κέντρο, αλλά να τις φέρνει πιο κοντά στους ανθρώπους που τις έχουν ανάγκη.

Στο ευρύτερο πλαίσιο αναβάθμισης των εκπαιδευτικών και πανεπιστημιακών υποδομών της Κρήτης εντάσσονται και οι πρόσφατες χρηματοδοτήσεις για τα πανεπιστημιακά Ιδρύματα του νησιού. Η νέα χρηματοδότηση του Υπουργείου Παιδείας κατευθύνει 15,2 εκατ. ευρώ στα ΑΕΙ της Κρήτης, ενισχύοντας τη συντήρηση, την επισκευή και τη λειτουργική αναβάθμιση των υποδομών τους. Πρόκειται για μια σημαντική παρέμβαση που αφορά συνολικά τον ακαδημαϊκό χάρτη του νησιού και έχει άμεση σημασία για το Ρέθυμνο.

Παράλληλα, ιδιαίτερη αξία έχει και η χρηματοδότηση ύψους 3 εκατ. ευρώ από την Περιφέρεια Κρήτης για τη βελτίωση της προσβασιμότητας ΑμεΑ στις εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου Κρήτης. Στην Πανεπιστημιούπολη Γάλλου προβλέπονται παρεμβάσεις σε 13 κτίρια και κτιριακά συγκροτήματα. Πρόκειται για μια παρέμβαση που αναμένεται να ενισχύσει στην πράξη την ισότιμη πρόσβαση στην ακαδημαϊκή ζωή και να βελτιώσει την καθημερινότητα φοιτητών, διδασκόντων, εργαζομένων και επισκεπτών.

Στην ίδια θετική ακολουθία εντάσσεται και η εκλογή του συντοπίτη μας, Καθηγητή Νεκτάριου Παπαδογιάννη, στην Πρυτανεία του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου. Η ανάδειξή του στην ηγεσία ενός σημαντικού Ιδρύματος της Κρήτης αποτελεί θετική είδηση για την ακαδημαϊκή παρουσία του Ρεθύμνου, καθώς η νέα πρυτανική περίοδος μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην περαιτέρω ανάπτυξη του σχεδιασμού του ΕΛΜΕΠΑ στον τόπο μας, ιδίως σε μια περίοδο που παραμένει ανοιχτή η ευρύτερη συζήτηση για τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό στην περιοχή του Γάλλου και τις προοπτικές των νέων πανεπιστημιακών εγκαταστάσεων.

Αν δει κανείς όλα αυτά μαζί, προκύπτει ένα καθαρό συμπέρασμα. Το Ρέθυμνο μπορεί να προχωρά όταν οι ανάγκες του αντιμετωπίζονται με σχέδιο, όταν τα αιτήματα τεκμηριώνονται, όταν οι θεσμικοί εκπρόσωποι συνεργάζονται και όταν οι διεκδικήσεις έχουν συνέχεια. Καμία από αυτές τις εξελίξεις δεν λύνει από μόνη της όλα τα προβλήματα. Όλες όμως δείχνουν ότι υπάρχουν δρόμοι που ανοίγουν, όταν η πολιτική επιλέγει τη σοβαρότητα αντί της εντύπωσης και τη συνέχεια αντί της αποσπασματικότητας.

Ακριβώς γι’ αυτό, το πρόσφατο περιστατικό στο Δημαρχείο Ρεθύμνης δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια απλή στιγμή έντασης. Η εισβολή στο γραφείο του Δημάρχου, οι φθορές, οι απειλές και οι τραμπουκισμοί είναι απολύτως καταδικαστέα φαινόμενα. Η διαφωνία είναι δικαίωμα. Η διαμαρτυρία είναι στοιχείο της δημοκρατίας. Η βία, η απειλή και η καταστροφή δημόσιας περιουσίας δεν είναι ούτε διαφωνία ούτε διαμαρτυρία. Είναι προσβολή των θεσμών και της ίδιας της τοπικής κοινωνίας.

Η χώρα πλήρωσε ακριβά περιόδους στις οποίες η αγανάκτηση μετατράπηκε σε άλλοθι για την απαξίωση των θεσμών και η οργή αντιμετωπίστηκε ως πολιτική αρετή από μόνη της. Εκείνες οι περίοδοι δηλητηρίασαν τον δημόσιο διάλογο και άφησαν πίσω τους μια βαριά κληρονομιά καχυποψίας, έντασης και ευκολίας στην καταγγελία. Δεν πρέπει να επιστρέψουμε εκεί. Ούτε σε εθνικό ούτε σε τοπικό επίπεδο.

Το Ρέθυμνο έχει πολλά ακόμη να διεκδικήσει. Στην εκπαίδευση, στις υποδομές, στην υγεία, στην καθημερινότητα, στην αναπτυξιακή του προοπτική. Τίποτα από αυτά δεν θα κερδηθεί με ευκολίες, με κραυγές ή με συμπεριφορές που τραυματίζουν τους θεσμούς. Θα κερδηθεί με σχέδιο, συνεργασία, συνέπεια και επιμονή.

Αυτό είναι το μήνυμα που κρατώ από τις τελευταίες ημέρες. Ο τόπος μας μπορεί να προχωρά όταν οι δυνάμεις του συνεργάζονται και όταν η πολιτική λειτουργεί με ευθύνη. Για να έχει όμως διάρκεια αυτή η πρόοδος, χρειάζεται και ένας δημόσιος βίος καθαρός από βία, τοξικότητα και τραμπουκισμό. Γιατί δεν αρκεί να διεκδικούμε έργα. Οφείλουμε να διεκδικούμε και έναν καλύτερο τρόπο να συζητούμε, να διαφωνούμε και να υπηρετούμε το Ρέθυμνο.