Συναγερμός για το «σούπερ Ελ Νίνιο»

Τον κώδωνα του κινδύνου για το επερχόμενο ωκεάνιο φαινόμενο «Ελ Νίνιο», το οποίο φέρνει μαζί του σειρά από επιμέρους ακραία καιρικά φαινόμενα, κρούει ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO), όπως ονομάζεται ο μετεωρολογικός βραχίονας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

«Το “Ελ Νίνιο” αποκτά τεράστιες διαστάσεις μπροστά στα μάτια μας. Η επιστήμη δεν αφήνει πια κανένα περιθώριο αμφιβολίας: Ο πλανήτης βρίσκεται σε αχαρτογράφητα νερά και αυτά τα νερά θερμαίνονται. Οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας αυξάνονται. Οι θερμοκρασίες συνεχίζουν να ανεβαίνουν και ο κόσμος έχει εισέλθει σε μια επικίνδυνη ζώνη ακραίων καιρικών φαινομένων», ανέφερε χαρακτηριστικά ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. «Ο αγώνας είναι πλέον ανάμεσα στους αυξανόμενους κινδύνους και στη δέσμευσή μας να αναλάβουμε δράση για το κλίμα και να προστατεύσουμε τους ανθρώπους. Πρέπει να κερδίσουμε αυτόν τον αγώνα», πρόσθεσε ο Πορτογάλος πολιτικός και διπλωμάτης, η θητεία του οποίου στο τιμόνι του ΟΗΕ υπενθυμίζεται ότι λήγει σε λίγους μήνες, συγκεκριμένα στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Το BBC μίλησε με κυβερνήσεις και επιστήμονες ανά τον κόσμο σχετικά με τα μέτρα που λαμβάνονται παγκοσμίως για τη μείωση του κινδύνου θανάτων, εκτοπισμών και περιβαλλοντικών ζημιών στο πλαίσιο του επερχόμενου «Ελ Νίνιο». Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά το βρετανικό δίκτυο, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης έχουν ενισχυθεί και έχει αναπτυχθεί προληπτική ιατρική βοήθεια. Ωστόσο, η ένταση που αναμένεται να προσλάβει φέτος το συγκεκριμένο φαινόμενο εγείρει σοβαρές ανησυχίες, ιδίως για τις ευάλωτες ομάδες.

«Αυτό το εξαιρετικά έντονο “Ελ Νίνιο” μπορεί να καταφέρει βαριά πλήγματα σε κοινότητες και οικονομίες σε όλο τον κόσμο», προειδοποιεί από την πλευρά της η επικεφαλής του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), Σελέστε Σάουλο. Οπως μάλιστα προσθέτει, «ήδη βλέπουμε αναστάτωση και καταστροφές από ξηρασίες και πλημμύρες και αναμένουμε ότι αυτές οι επιπτώσεις θα ενταθούν καθώς το “Ελ Νίνιο” θα εντείνεται».

Σε αυτό το πλαίσιο, ο WMO έχει προχωρήσει σε «μεγάλη κινητοποίηση» με στόχο να διαδώσει τις προβλέψεις του για πιθανά ακραία καιρικά φαινόμενα που θα συνδέονται με το «Ελ Νίνιο» σε όσο το δυνατόν περισσότερες κοινότητες ανά την υφήλιο. Οπως εξηγεί το BBC, το «Ελ Νίνιο» είναι ένα φυσικό καιρικό φαινόμενο που αναπτύσσεται στον Ειρηνικό Ωκεανό και συνδέεται με τις αλλαγές των ανέμων, επιτρέποντας στο ζεστό νερό να εξαπλωθεί προς τα ανατολικά και να απελευθερώσει θερμότητα στην ατμόσφαιρα.

Αλλαγές στους ανέμους

Το «Ελ Νίνιο» αυξάνει τις θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στα κεντρικά και στα ανατολικά τμήματα του ισημερινού Ειρηνικού, προκαλώντας αλλαγές στους ανέμους και στα πρότυπα των βροχοπτώσεων. Τείνει να εμφανίζεται κάθε δύο με επτά χρόνια και να διαρκεί από εννέα έως δώδεκα μήνες.

Οι θερμοκρασίες της θάλασσας στον κεντρικό και στον ανατολικό ισημερινό Ειρηνικό έχουν αυξηθεί απότομα τους τελευταίους μήνες, γεγονός που αποτελεί σαφές σημάδι ενίσχυσης του «Ελ Νίνιο», αναφέρει το βρετανικό δίκτυο. Πιο συγκεκριμένα, στη βασική περιοχή παρακολούθησης του Ειρηνικού οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας ήταν τις τελευταίες εβδομάδες πάνω από 2 βαθμούς Κελσίου άνω του μέσου όρου και αναμένεται να ανέβουν κι άλλο. Οι θερμοκρασίες στην επιφάνεια της θάλασσας που καταγράφονται στη διάρκεια ενός μήνα θα μπορούσαν να πλησιάσουν τους 4 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον μέσο όρο, σύμφωνα με τις προβλέψεις. Αυτό θα έκανε το επερχόμενο «Ελ Νίνιο» το ισχυρότερο μετά το 1950, ενώ το φαινόμενο αναμένεται να διαρκέσει έως και τον Φεβρουάριο του 2027. Θερμοκρασίες θάλασσας πάνω από το κανονικό αναμένονται επίσης σε άλλα μέρη του κόσμου, συμπεριλαμβανομένου του Ινδικού Ωκεανού, του ισημερινού Ατλαντικού και γύρω από τμήματα των ακτών της Αυστραλίας, προσθέτει το BBC.

Ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός (WMO) προβλέπει ξηρότερες από τις συνήθεις συνθήκες –και αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας και πυρκαγιών– σε περιοχές της Νοτιοανατολικής Ασίας, της Κεντρικής Αμερικής και των βόρειων περιοχών της Νότιας Αμερικής. Η Ινδονησία, για παράδειγμα, ήδη αγωνίζεται να περιορίσει τις πυρκαγιές. Το «Ελ Νίνιο» συνδέεται με φαινόμενα ξηρασίας σε περιοχές του Αμαζονίου, της Ινδονησίας και της Αυστραλίας, αλλά και με τους μουσώνες στην Ινδία καθώς και με αλλαγές στις βροχοπτώσεις. Οι επιπτώσεις του εν λόγω φαινομένου δεν είναι αυστηρά περιορισμένες γεωγραφικά.

Για παράδειγμα, χιλιάδες μίλια μακριά, η Κίνα προετοιμάζεται για την έλευση πλήθους τυφώνων τους προσεχείς μήνες, κάτι που οι ειδικοί συνδέουν με τις επιπτώσεις ενός «σούπερ Ελ Νίνιο». Ομοίως, ισχυρές βροχοπτώσεις αναμένονται και σε περιοχές της ανατολικής Αφρικής, της νότιας Βραζιλίας και των νότιων ΗΠΑ, αυξάνοντας έτσι τις πιθανότητες πλημμυρών, όπως αναφέρει το BBC, ενώ μια χώρα που είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στο «Ελ Νίνιο» είναι το Περού.