Το νομοθετικό πλαίσιο για τη στρατιωτική θητεία αλλάζει ριζικά με τον νόμο 5265/2026 που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Α’ 3/10.01.2026. Οι νέες ρυθμίσεις επαναπροσδιορίζουν τον τρόπο κατάταξης των στρατευσίμων, τη δομή της εκπαιδευτικής διαδικασίας και τη χρονική διάρκεια υπηρεσίας, στο πλαίσιο του «Χάρτη Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή». Οι αλλαγές αυτές επηρεάζουν άμεσα χιλιάδες νέους που προετοιμάζονται να εκπληρώσουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις.
Πώς γίνεται η κατάταξη των στρατευσίμων
Το σύστημα κατάταξης αναδιαρθρώνεται με τέσσερις ετήσιες ΕΣΣΟ αντί για τις προηγούμενες περιόδους. Συγκεκριμένα, οι υπόχρεοι καλούνται να καταταγούν κατά τους μήνες Φεβρουάριο, Μάιο, Αύγουστο και Νοέμβριο κάθε έτους. Η κατανομή των στρατευσίμων στις εκπαιδευτικές σειρές πραγματοποιείται από τις Διευθύνσεις Στρατολογικού των Γενικών Επιτελείων, λαμβάνοντας υπόψη τον χρόνο που προκύπτει η νομική υποχρέωση για κατάταξη.
Εκπαιδευτική διαδικασία και στάδια υπηρεσίας
Η στρατιωτική θητεία στον Στρατό Ξηράς οργανώνεται πλέον σε τρεις διακριτές φάσεις που εξασφαλίζουν ολοκληρωμένη προετοιμασία. Το πρώτο στάδιο περιλαμβάνει την αρχική εκπαίδευση στις μονάδες κατάταξης, όπου πραγματοποιείται η εβδομάδα κατάταξης, η τελετή ορκωμοσίας και η βασική εκπαίδευση μαχητή. Ακολουθεί το δεύτερο στάδιο με την εκπαίδευση ειδικότητας, που διεξάγεται σε εξειδικευμένες μονάδες εκπαίδευσης ή κέντρα διά βίου μάθησης. Το τρίτο και τελικό στάδιο αφορά την επιχειρησιακή ένταξη, όπου οι οπλίτες τοποθετούνται στις οριστικές τους μονάδες για το υπόλοιπο της υπηρεσίας τους. Για το Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία, το πρώτο στάδιο παραμένει υποχρεωτικό, ενώ η συνέχεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας προσδιορίζεται μέσω ειδικών διαταγών των αντίστοιχων Γενικών Επιτελείων.
Προϋποθέσεις για πρόωρη οριστική απόλυση
Οι νέες διατάξεις δημιουργούν σημαντικά κίνητρα για υπηρεσία σε συγκεκριμένες περιοχές και μονάδες. Οι οπλίτες πλήρους θητείας που επιλέγουν να υπηρετήσουν σε παραμεθόριες περιοχές, μονάδες Ειδικών Δυνάμεων, στην Κύπρο ή σε ορισμένα πολεμικά πλοία, δικαιούνται οριστική απόλυση στους 9 μήνες. Αντίστοιχα, όσοι έχουν μειωμένη εννεάμηνη στρατιωτική θητεία απολύονται στους 8 μήνες υπό τις ίδιες προϋποθέσεις. Επιπλέον, οι στρατεύσιμοι που υπηρετούν ως πρότακτοι ή με την αρχική πρόσκληση της κλάσης τους έχουν επίσης δυνατότητα πρόωρης απόλυσης. Ειδική ρύθμιση προβλέπεται για υπόχρεους εξάμηνης μειωμένης θητείας που γεννήθηκαν και διαμένουν μόνιμα στο εξωτερικό, οι οποίοι μπορούν να απολυθούν μετά από μόλις 3 μήνες πραγματικής υπηρεσίας, εφόσον το επιθυμούν.
Ειδικές ρυθμίσεις για Δόκιμους και Έφεδρους Αξιωματικούς
Οι Δόκιμοι Έφεδροι Αξιωματικοί ολοκληρώνουν τη στρατιωτική θητεία τους με τη συμπλήρωση 14 μηνών πραγματικής υπηρεσίας. Ωστόσο, προβλέπεται σημαντική μείωση στους 12 μήνες για όσους επιλέξουν να υπηρετήσουν σε παραμεθόριες περιοχές, στην Κύπρο ή σε μονάδες Ειδικών Δυνάμεων. Παρόμοιες ρυθμίσεις εφαρμόζονται και για τους αξιωματικούς του Πολεμικού Ναυτικού και της Πολεμικής Αεροπορίας. Συνοψίζοντας, ο νόμος 5265/2026 μετασχηματίζει ολοκληρωτικά το πλαίσιο της στρατιωτικής θητείας στην Ελλάδα. Οι αλλαγές εστιάζουν στην αναδιοργάνωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, την ενίσχυση της επιχειρησιακής ετοιμότητας και τη δημιουργία ουσιαστικών κινήτρων για υπηρεσία σε κρίσιμες γεωγραφικές περιοχές και εξειδικευμένες μονάδες.
