Στη Βουλή η στεγαστική φτώχεια των ατόμων με αναπηρία

Το ζήτημα της δραματικής επιδείνωσης των συνθηκών στέγασης των ατόμων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις έθεσε με κοινοβουλευτική παρέμβασή της στη Βουλή η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής, Κατερίνα Σπυριδάκη, καταθέτοντας Ερώτηση προς την Υπουργό Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου. Την Ερώτηση συνυπογράφουν η Βουλευτής Ευβοίας και Τομεάρχης Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Κατερίνα Καζάνη, και ο Βουλευτής Κιλκίς και Τομεάρχης ΑμεΑ και Ευάλωτων Κοινωνικών Ομάδων, Πέτρος Παππάς.

Στην Ερώτησή της, η Βουλευτής τονίζει ότι η στεγαστική κρίση πλήττει με ιδιαίτερη ένταση τα άτομα με αναπηρία, καθώς στο αυξημένο κόστος κατοικίας προστίθενται το πρόσθετο κόστος διαβίωσης λόγω αναπηρίας, οι αυξημένες ενεργειακές ανάγκες και η περιορισμένη διαθεσιμότητα κατάλληλων και πραγματικά προσβάσιμων κατοικιών.

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση βασίζεται στα πρόσφατα στοιχεία του 1ου Δελτίου Στατιστικής Πληροφόρησης 2026 του Παρατηρητηρίου Θεμάτων Αναπηρίας της ΕΣΑμεΑ, τα οποία αποτυπώνουν μία ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα. Το 2025, το 34,3% των ατόμων με αναπηρία βρισκόταν σε κατάσταση υπερβολικής επιβάρυνσης από το κόστος στέγασης, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 9,9%, με την Ελλάδα να καταγράφει το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ. Παράλληλα, το 47,7% είχε καθυστερήσει την πληρωμή ενοικίου ή στεγαστικού δανείου λόγω οικονομικής δυσκολίας.

Ιδιαίτερα σοβαρά είναι και τα στοιχεία για την ενεργειακή φτώχεια και την προσβασιμότητα. Περίπου ένας στους τέσσερις πολίτες με αναπηρία αδυνατούσε να διατηρήσει επαρκώς θερμαινόμενη την κατοικία του, ενώ το 70,5% των νοικοκυριών με μέλη που χρειάζονται φροντίδα ή υποστήριξη δεν είχε πραγματοποιήσει καμία από τις αναγκαίες παρεμβάσεις προσβασιμότητας.

Η Κατερίνα Σπυριδάκη επισημαίνει ότι, παρά την έγκριση της Εθνικής Στρατηγικής για τη Στεγαστική Πολιτική 2026–2035, η ΕΣΑμεΑ διαπιστώνει πως οι προτάσεις της για τα άτομα με αναπηρία έχουν μέχρι σήμερα ενσωματωθεί κυρίως σε επίπεδο γενικών αρχών και στόχων, χωρίς να έχουν μεταφραστεί σε επαρκώς συγκεκριμένα και στοχευμένα μέτρα. Αντίστοιχος προβληματισμός εκφράζεται και για το σχεδιαζόμενο «Σπίτι μου ΙΙΙ», ως προς τη συνεκτίμηση του πρόσθετου κόστους διαβίωσης που συνεπάγεται η αναπηρία.

Με την εν λόγω κοινοβουλευτική παρέμβαση, οι τρεις Βουλευτές καλούν το Υπουργείο να τοποθετηθεί συγκεκριμένα για τα ειδικά μέτρα και τη χρηματοδότηση που θα κατευθυνθούν στα άτομα με αναπηρία, την πρόβλεψη αυξημένης ενίσχυσης και ειδικών κριτηρίων στα στεγαστικά προγράμματα, την κάλυψη του κόστους παρεμβάσεων προσβασιμότητας, την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, τη δημιουργία Μητρώου Προσβάσιμων Κατοικιών, την ανάπτυξη κοινωνικής και υποστηριζόμενης κατοικίας και τη θέσπιση μετρήσιμων στόχων για την αποτελεσματικότητα των σχετικών πολιτικών.

«Η στεγαστική κρίση δεν πλήττει όλους με τον ίδιο τρόπο. Για έναν άνθρωπο με αναπηρία το πρόβλημα δεν είναι μόνο αν μπορεί να πληρώσει το ενοίκιο ή τη δόση του δανείου. Είναι αν μπορεί να βρει ένα σπίτι που να είναι ταυτόχρονα οικονομικά προσιτό, ενεργειακά επαρκές, ασφαλές και πραγματικά προσβάσιμο στις ανάγκες του.

Τα στοιχεία είναι εξαιρετικά ανησυχητικά. Σχεδόν ένας στους δύο πολίτες με αναπηρία δυσκολεύεται να πληρώσει εγκαίρως το ενοίκιο ή το στεγαστικό του δάνειο, ενώ επτά στα δέκα νοικοκυριά με μέλη που χρειάζονται φροντίδα ή υποστήριξη δεν έχουν πραγματοποιήσει καμία από τις αναγκαίες παρεμβάσεις προσβασιμότητας. Αυτή είναι μία πραγματικότητα που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με γενικές αναφορές στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Χρειάζεται η διάσταση της αναπηρίας να περάσει οριζόντια σε κάθε στεγαστικό πρόγραμμα, με ειδικά κριτήρια, αυξημένη στήριξη, πόρους και συγκεκριμένους στόχους. Γιατί μία κατοικία μπορεί να είναι διαθέσιμη στην αγορά, αλλά αν ένας άνθρωπος δεν μπορεί να μπει σε αυτήν ή να ζήσει με ασφάλεια και αυτονομία μέσα σε αυτήν, τότε για εκείνον δεν είναι πραγματικά διαθέσιμη κατοικία. Η προσιτή και προσβάσιμη στέγη είναι βασική προϋπόθεση αξιοπρεπούς και ανεξάρτητης διαβίωσης και έτσι οφείλει να αντιμετωπίζεται από την Πολιτεία.», δήλωσε χαρακτηριστικά κλείνοντας η Βουλευτής Λασιθίου του ΠΑΣΟΚ, Κατερίνα Σπυριδάκη.