Ο Δήμος Ηρακλείου, η Αντιδημαρχία Πολιτισμού και η Δημοτική Πινακοθήκη Ηρακλείου διοργανώνουν την πρώτη μεγάλη αναδρομική έκθεση αφιερωμένη στο έργο του σημαντικού Ηρακλειώτη ζωγράφου Θωμά Φανουράκη (1915-1993) στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου από τις 12/5/2026 έως και τις 12/9/2026.
Μετά τα αφιερώματα στο έργο του το 1990 και το 2002 (εκδόσεις της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης), ο Δήμος Ηρακλείου τιμά ξανά τον Θωμά Φανουράκη, αυτή τη φορά με τη μεγάλη αναδρομική έκθεση του ζωγραφικού του έργου στην πόλη όπου έζησε και εργάστηκε.
Η μεγάλη έκθεση, στην οποία ενώνονται για πρώτη φορά τα έργα της Δωρεάς του καλλιτέχνη στον Δήμο Ηρακλείου και την Δημοτική Πινακοθήκη της πόλης με έργα διάσπαρτα σε μουσεία, συλλογές και οικίες σε όλη την Ελλάδα, οφείλεται στους ιδιώτες, τα μουσεία και τους φορείς που δέχθηκαν να μοιραστούν τα έργα που είχαν στην κατοχή τους και στις συλλογές τους με το ευρύτερο κοινό. Είναι οι παραχωρήσεις τους αυτές που έδωσαν τη δυνατότητα υλοποίησης του σημαντικού αφιερώματος στο ζωγραφικό έργο του Θωμά Φανουράκη που θα φιλοξενηθεί στην Βασιλική του Αγίου Μάρκου.
Διατρέχοντας πέντε δεκαετίες της ζωγραφικής του δραστηριότητας, στην έκθεση παρουσιάζεται ένα σύνολο 125 ζωγραφικών έργων του Φανουράκη, από το 1940 όταν επιστρέφει στο Ηράκλειο μετά τις σπουδές του στην Σχολή Καλών Τεχνών των Αθηνών, ως το 1984, όταν εγκαταλείποντας τη ζωγραφική, έκλεισε οριστικά το εργαστήριό του στου Μπεντεβή.
Διαρθρωμένη σε πέντε κύριες ενότητες η έκθεση παρακολουθεί το έργο του ζωγράφου, από τα πρώτα βήματά του στην ακουαρέλα κατά την δύσκολη περίοδο της Κατοχής, στους έντονους πειραματισμούς του των δεκαετιών 1950 και 1960, όταν αναζητά όπως πολλοί ομότεχνοί του της ίδιας γενιάς νέους δρόμους, για να φτάσει σταδιακά στα ευρήματα που θα συνθέσουν την ζωγραφική του πρόταση στις δεκαετίες του 1970 και 1980.
Όπως εξηγεί η επιμελήτρια της έκθεσης, ιστορικός τέχνης, Ντενίζ-Χλόη Αλεβίζου, «Στις ζωγραφικές αναζητήσεις του Φανουράκη διαβάζει κανείς την περιπέτεια μίας ολόκληρης εποχής της νεοελληνικής τέχνης που χαρακτηρίζεται από την αναζήτηση της ‘ταυτότητάς’. Στο έργο του, όπως άλλωστε και σε αυτό πολλών καλλιτεχνών της γενιάς του, η απάντηση έρχεται μέσω ενός εσωστρεφούς και επίμονου διαλόγου με την ίδια τη ζωγραφική τέχνη».
Η συνεργασία της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης με τη Δημοτική Πινακοθήκη Ηρακλείου μαζί με τη συμμετοχή της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών και του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης επέτρεψαν να συμπεριληφθεί στην έκθεση το σημαντικό αφιέρωμα «Ο Θωμάς Φανουράκης & η τέχνη του Βιβλίου». Η βίντεο-προβολή θα φιλοξενείται στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο κατά τη διάρκεια της έκθεσης. Έργο κοινής επιμέλειας της Ντενίζ-Χλόης Αλεβίζου με τον Κώστα Μπουρναζάκη, φωτίζει την λιγότερο προβεβλημένη πτυχή της δραστηριότητας του Θωμά Φανουράκη, στην καλλιτεχνική επιμέλεια και την εικονογράφηση βιβλίων.
Ο συνοδευτικός δίγλωσσος κατάλογος, με επεξηγηματικά κείμενα και φωτογραφίες όλων των έργων που φιλοξενούνται στην έκθεση, θα προσφερθεί από τον Δήμο Ηρακλείου, την Αντιδημαρχία Πολιτισμού και την Δημοτική Πινακοθήκη Ηρακλείου στους ιδιώτες, τα μουσεία και τους φορείς που δάνεισαν τα έργα τους στην έκθεση. Θα διατίθεται για το ευρύ κοινό κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας της έκθεσης, στο βιβλιοπωλείο της Βικελαίας Δημοτικής Βιβλιοθήκης. Πρόκειται για μία πολυτελή έκδοση, η οποία περιέχει πλήρη τεκμηρίωση της έκθεσης με πρώτη δημοσίευση αρκετών άγνωστων ως σήμερα έργων του σημαντικού καλλιτέχνη.
Τα έργα της Δωρεάς του καλλιτέχνη στον Δήμο Ηρακλείου μπορείτε να τα δείτε μέσα από την ιστοσελίδα της Δημοτικής Πινακοθήκης, στον παρακάτω σύνδεσμο: https://heraklionartgallery.gr/artist/fanourakis-thomas/
«Θωμάς Φανουράκης. 5 δεκαετίες ζωγραφικής»
Αναδρομική έκθεση ζωγραφικής
12 Μαΐου 2026 – 12 Σεπτεμβρίου 2026
Βασιλική Αγ. Μάρκου, Ηράκλειο
Διοργάνωση:
Δήμος Ηρακλείου, Αντιδημαρχία Πολιτισμού – Δημοτική Πινακοθήκη Ηρακλείου
Δήμαρχος Ηρακλείου: Αλέξης Καλοκαιρινός
Αντιδήμαρχος Πολιτισμού: Ρένα Παπαδάκη – Σκαλίδη
Οργάνωση παραγωγής και Συντονισμός έργου για τον Δήμο Ηρακλείου:
Μαριάννα Γιαλύτη, Υπεύθυνη Δημοτικής Πινακοθήκης Ηρακλείου
Οργανωτική Υποστήριξη: Νίκος Τσαγκαράκης
Συντελεστές Έκθεσης
Επιμέλεια: Ντενίζ-Χλόη Αλεβίζου
Αρχιτεκτονικός Σχεδιασμός – Μελέτη Φωτισμού: Κωνσταντίνος Περάκης
Μετάφραση: Δημήτρης Βυτινιώτης
Γραφιστικός σχεδιασμός: Κωνσταντίνος Περάκης
Εκτυπώσεις: Κύβος, ψηφιακές εκτυπώσεις
Μεταφορά έργων: ALFA Διαλεκτάκης
Κατασκευές – Εγκατάσταση: Heraklion Inn
Ασφάλιση έργων: Karavias Underwriting Agency
Φωτογράφιση – Βίντεο: Fotomaris
Συντελεστές Έκδοσης
Επιμέλεια – Κείμενα: Ντενίζ-Χλόη Αλεβίζου
Μετάφραση κειμένων, φιλολογική επιμέλεια: Δημήτρης Βυτινιώτης
Φωτογραφίες έργων: Fotomaris Photography, Βασίλης Ταγκούδης, Κώστας Μπουρναζάκης, Αρχεία «Δωρεά Τσέλη Ντουράν» και «Κρήτες Καλλιτέχνες-Ηρακλειώτες Ζωγράφοι», Τμήμα Αρχείων, Βικελαία Δημοτική Βιβλιοθήκη
Καλλιτεχνικός Σχεδιασμός: Κωνσταντίνος Περάκης
Επιμέλεια Παραγωγής: ΚΥΒΟΣ Ψηφιακές εκτυπώσεις – Γραφικές τέχνες
Εκτύπωση: ΚΥΒΟΣ Ψηφιακές εκτυπώσεις – Γραφικές τέχνες
Επικοινωνία & Προβολή: Κωνσταντίνα Χατζάκη, Γραφείο Τύπου Δήμου Ηρακλείου
Διοικητική υποστήριξη: Διεύθυνση Πολιτισμού, Τμήμα Πολιτισμού Δήμου Ηρακλείου
Περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση στην επίσημη σελίδα και τα κοινωνικά δίκτυα της Δημοτικής Πινακοθήκης Ηρακλείου:
Official Website: https://heraklionartgallery.gr/
Facebook – https://www.facebook.com/HeraklionArtGallery.gr
Instagram – https://www.instagram.com/heraklion_art_gallery/
Twitter – https://twitter.com/He_Art_Gallery
Facebook: https://www.facebook.com/BasilicaofSt.Mark.gr
Instagram – https://www.instagram.com/basilica_of_st_mark.gr
