Ο δυσεπίλυτος γρίφος της διαχείρισης της λειψυδρίας στην Κρήτη αφορά δύο βασικούς άξονες. Μπορεί η ύδρευση να βρίσκεται στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, ωστόσο τα πραγματικά μεγέθη αποκαλύπτουν ότι το κρίσιμο πεδίο είναι η άρδευση και, κατ’ επέκταση, ο πρωτογενής τομέας.
Τα στοιχεία για την κατανάλωση νερού το 2025, που παρουσίασε ο πρόεδρος της Ένωσης των ΔΕΥΑ και δήμαρχος Ρεθύμνου Γιώργος Μαρινάκης, είναι αποκαλυπτικά. Από τα περίπουα 500 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού που καταναλώθηκαν συνολικά στο νησί, μόλις τα 71 εκατομμύρια, δηλαδή το 14%, αφορούσαν την ύδρευση. Το υπόλοιπο 86% κατευθύνθηκε σε άλλες χρήσεις, κυρίως στην άρδευση.
Οι αριθμοί αυτοί ανατρέπουν στερεότυπα και θέτουν με σαφήνεια τις προτεραιότητες. Το πρόβλημα της μεγάλης κατανάλωσης δεν εντοπίζεται στο πόσιμο νερό, αλλά στο αρδευτικό. Όπως χαρακτηριστικά επισημάνθηκε, εάν επιτευχθεί μια εξοικονόμηση της τάξης του 20% στο αρδευτικό νερό, το όφελος σε διαθέσιμους πόρους θα ήταν ισοδύναμο με τον διπλασιασμό του πόσιμου νερού σε γενικούς αριθμούς.
“Το πρόβλημα και η μεγάλη κατανάλωση είναι στο αρδευτικό νερό. 20% να κάνουμε οικονομία, διπλασιάζουμε το πόσιμο νερό, σε γενικούς αριθμούς. Ότι υπάρχουν περιοχές με μία ιδιαίτερη τοπικότητα των προβλημάτων, εκεί πρέπει να δούμε άλλες λύσεις”, δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Μαρινάκης προκρίνοντας τη λύση των μικρών φραγμάτων σε πολλές περιοχές της ενδοχώρας ως βέλτιστη λύση.
Η πρόταση για μικρά φράγματα στην ενδοχώρα, ως μέσο συγκράτησης και αξιοποίησης των χειμερινών απορροών, επανέρχεται στο προσκήνιο ως ρεαλιστική λύση. Σε συνδυασμό με τον εκσυγχρονισμό των αρδευτικών δικτύων, τη μείωση των απωλειών και την εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων άρδευσης, μπορεί να αποτελέσει βασικό πυλώνα μιας νέας πολιτικής νερού.
Η Κρήτη βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Η κλιματική κρίση εντείνει τα φαινόμενα ξηρασίας, ενώ οι ανάγκες της αγροτικής παραγωγής παραμένουν υψηλές και ζωτικής σημασίας για την τοπική οικονομία. Το ζητούμενο δεν είναι να αντιπαρατεθούν ύδρευση και άρδευση, αλλά να ιεραρχηθούν ορθολογικά οι ανάγκες και να σχεδιαστεί μια ολοκληρωμένη, μακρόπνοη πολιτική.
“Τα θέματα του νερού δεν τα λύνουν νομοθετήματα, τα λύνουν οι υποδομές, οι χρηματοδοτήσεις και η νοοτροπία των πολιτών, η οποία πρέπει να αλλάξει άρδην”, τόνισε ο κ. Μαρινάκης.
Η επόμενη ημέρα απαιτεί συνεργασία όλων των φορέων του νησιού, τεκμηριωμένο σχεδιασμό και κοινωνική συναίνεση διότι η λειψυδρία δεν είναι ένα παροδικό φαινόμενο, αλλά μια νέα κανονικότητα.
