Προσωπικός Βοηθός: Διευκρινίσεις από τη Δόμνα Μιχαηλίδου στην επίκαιρη ερώτηση του Λευτέρη Αυγενάκη

Το ηλικιακό όριο των 67 ετών αφορά την ένταξη στο Πρόγραμμα «Προσωπικός Βοηθός» και δεν συνεπάγεται διακοπή της υπηρεσίας για όσους έχουν ήδη καταστεί δικαιούχοι. Τη διευκρίνιση αυτή έδωσε η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου, απαντώντας σήμερα στη Βουλή στην επίκαιρη ερώτηση του πρ. Υπουργού και Βουλευτή Ηρακλείου, Λευτέρη Αυγενάκη, για τη διεύρυνση του προγράμματος σε άτομα με βαριά αναπηρία άνω των 67 ετών.

Η Υπουργός υπογράμμισε παράλληλα ότι το πρόγραμμα εξελίσσεται διαρκώς, αξιοποιώντας την εμπειρία από την εφαρμογή του και τις ανάγκες που αναδεικνύονται στην πράξη. Ο κ. Αυγενάκης αναγνώρισε τη σημασία της κυβερνητικής πρωτοβουλίας και κατέθεσε συγκεκριμένες προτάσεις για τη δυνατότητα νέας ένταξης, την πρόσβαση σε απομακρυσμένες περιοχές και τη συνέχεια της υποστήριξης κατά τις προσωρινές μετακινήσεις των ωφελουμένων.

Από την πιλοτική εφαρμογή σε μόνιμη υπηρεσία

Στην τοποθέτησή του, ο κ. Αυγενάκης αναφέρθηκε στη θεσμοθέτηση του Προσωπικού Βοηθού από την κυβέρνηση το 2021 και στην έναρξη της πιλοτικής παροχής υπηρεσιών τον Απρίλιο του 2023, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Χαρακτήρισε τη μετάβαση σε μόνιμη υπηρεσία εθνικής εμβέλειας ιδιαίτερα θετική εξέλιξη, επισημαίνοντας ότι προβλέπεται συνολική χρηματοδότηση 53 εκατ. ευρώ ετησίως από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.

Η κ. Μιχαηλίδου χαρακτήρισε τον Προσωπικό Βοηθό εμβληματική πολιτική της κυβέρνησης και του Υπουργείου. Όπως ανέφερε, ο σχεδιασμός της μόνιμης εφαρμογής στηρίχθηκε στην εμπειρία του πιλοτικού προγράμματος και σε εκτενή συζήτηση με εκπροσώπους των ατόμων με αναπηρία, με βασικό προσανατολισμό την αυτονομία και την ανεξάρτητη διαβίωση.

Τι ισχύει για τα ηλικιακά όρια

Αναφερόμενη στα ηλικιακά κριτήρια, η Υπουργός σημείωσε ότι το όριο ένταξης αυξήθηκε από τα 65 στα 67 έτη, ενώ προβλέπονται εξαιρέσεις έως τα 75 έτη για περιπτώσεις πολύ βαριάς αναπηρίας. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η συμπλήρωση των 67 ετών δεν διακόπτει την υποστήριξη όσων έχουν ήδη ενταχθεί ως δικαιούχοι.

Ο κ. Αυγενάκης εστίασε στη δυνατότητα νέας ένταξης ανθρώπων με βαριά, μόνιμη ή εφ’ όρου ζωής αναπηρία, η οποία προϋπήρχε των 67 ετών. Επισήμανε ότι η υφιστάμενη εξαίρεση έως τα 75 συνδέεται με την ιδιότητα του δικαιούχου επιδόματος κίνησης του ΟΠΕΚΑ πριν από τα 67, αφήνοντας εκτός άλλες περιπτώσεις σοβαρής αναπηρίας.

Πρότεινε την επέκταση της εξαίρεσης, με πιστοποιημένη προϋπάρχουσα αναπηρία, εξατομικευμένη αξιολόγηση της λειτουργικότητας και των συνθηκών διαβίωσης και εφαρμογή των υπόλοιπων προϋποθέσεων του προγράμματος. Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη καταγραφής των δυνητικών δικαιούχων και κοστολόγησης της επέκτασης, ώστε να εξασφαλιστεί η χρηματοδότησή της.

Πρόσβαση στην περιφέρεια και πραγματική διαθεσιμότητα βοηθών

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις δυσκολίες εξεύρεσης προσωπικού βοηθού σε απομακρυσμένες περιοχές. Ο Βουλευτής Ηρακλείου μετέφερε περιπτώσεις οικογενειών από περιφερειακούς οικισμούς του Δήμου Ηρακλείου, επισημαίνοντας ότι αντίστοιχα προβλήματα αντιμετωπίζουν και οικισμοί που ανήκουν σε μεγαλύτερους δήμους.

Στο πλαίσιο αυτό, πρότεινε να εξετάζεται η κατ’ εξαίρεση αξιοποίηση κατάλληλου συγγενικού προσώπου και βάσει αποδεδειγμένης αδυναμίας εξεύρεσης βοηθού. Όπως εξήγησε, η δυνατότητα αυτή πρέπει να συνοδεύεται από εκπαίδευση, έλεγχο καταλληλότητας, καταγραφή της υπηρεσίας και σεβασμό στη βούληση του ωφελουμένου.

Η κ. Μιχαηλίδου εξήγησε ότι βασική αρχή του προγράμματος είναι η υποστήριξη από τρίτο πρόσωπο, εκτός του άμεσου οικογενειακού περιβάλλοντος, ώστε να ενισχύεται η ανεξάρτητη διαβίωση. Αναγνώρισε, παράλληλα, ότι σε μικρότερες περιοχές μπορεί να προκύπτει πραγματική δυσκολία εξεύρεσης διαθέσιμου βοηθού.

Συνεχής υποστήριξη και κατά τις προσωρινές μετακινήσεις

Ο κ. Αυγενάκης έθεσε επίσης το ζήτημα της προσωρινής μετακίνησης των ωφελουμένων στον τόπο καταγωγής τους, ιδίως κατά τη θερινή περίοδο, όταν ο προσωπικός βοηθός δεν μπορεί να τους ακολουθήσει. Πρότεινε διαδικασία έγκαιρης δήλωσης και αναζήτησης διαθέσιμου βοηθού και, όπου αυτό αποδεδειγμένα δεν είναι εφικτό, προσωρινή αναπλήρωση από κατάλληλο συγγενικό πρόσωπο, για συγκεκριμένο διάστημα και με σαφείς εγγυήσεις.

Απαντώντας, η Υπουργός ανέφερε ότι υπάρχουν ήδη περιπτώσεις ατόμων με αναπηρία που μετακινούνται για τις θερινές διακοπές μαζί με τον προσωπικό τους βοηθό. Τόνισε ότι το Υπουργείο ακούει τις δυσκολίες που αναδεικνύονται και εργάζεται για τη συνεχή βελτίωση και μετεξέλιξη του προγράμματος, συνδέοντας την κοινωνική ευαισθησία με την αποτελεσματικότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Ο κ. Αυγενάκης έθεσε, τέλος, την ανάγκη εξέτασης των προτεινόμενων αλλαγών πριν από τη λήξη της τρέχουσας πρόσκλησης στις 27 Νοεμβρίου 2026, με τις αναγκαίες προσαρμογές στη διαδικασία αιτήσεων, εφόσον προχωρήσει η διεύρυνση.

«Η αυτονομία χρειάζεται υποστήριξη σε κάθε ηλικία και σε κάθε τόπο. Αυτό πρέπει να εξασφαλίσουμε στην πράξη», υπογράμμισε.