Πώς θα ήταν σήμερα το Ρέθυμνο χωρίς το Πανεπιστήμιο Κρήτης;

Εξαιρετικά ανησυχητική είναι η υποχώρηση του αριθμού των φοιτητών που επιλέγουν να σπουδάσουν στο Ρέθυμνο και το Ηράκλειο, όπως ανέφεραν και χθες τα «Ρεθεμνιώτικα Νέα». Μια εξέλιξη η οποία δεν πρέπει να περάσει απαρατήρητη από τις τοπικές αρχές. Αξίζει να επαναλάβουμε τα στοιχεία: Φέτος, ο αριθμός των νέων φοιτητών που εισάγονται στο Πανεπιστήμιο Κρήτης ανέρχεται περίπου στους 1.700, όταν, όχι πριν από πολλά χρόνια, πλησίαζε τους 3.000 φοιτητές ετησίως. Πρόκειται, δηλαδή, για μια μείωση κατά 43%.

Η μεταβολή αυτή κρούει με ένταση τον κώδωνα του κινδύνου. Όχι μόνο επειδή συνιστά μια μείζονα ανατροπή σε σχέση με όσα ίσχυαν μέχρι σήμερα, αλλά και επειδή θέτει υπό νέα αξιολόγηση όλα όσα ήδη υλοποιούνται. Και αναφερόμαστε, προφανώς, αλλά όχι μόνο, στις φοιτητικές κατοικίες που ήδη κατασκευάζονται στου Γάλλου, στο Ρέθυμνο και στις Βούτες Ηρακλείου.

Τι θα συμβεί, λοιπόν, εφόσον η νέα αυτή τάση παγιωθεί και «κανονικοποιηθεί»; Όλα δείχνουν ότι οδεύουμε προς μια εντελώς νέα πραγματικότητα, στην οποία οι πανεπιστημιακές σπουδές θα πραγματοποιούνται σε ολοένα μεγαλύτερο βαθμό εξ αποστάσεως, μια τάση που είναι πολύ πιθανό να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο τα επόμενα χρόνια. Κατά συνέπεια, η φυσική παρουσία και η διά ζώσης παρακολούθηση των μαθημάτων ενδέχεται να μην αποτελούν πλέον την αυτονόητη προϋπόθεση που αποτελούσαν μέχρι πρόσφατα.

Άλλωστε, κάτι ανάλογο, τηρουμένων των αναλογιών, έχει ήδη αρχίσει να συμβαίνει στην αγορά εργασίας, όπου ολοένα και περισσότεροι εργαζόμενοι μπορούν, εφόσον το αντικείμενό τους το επιτρέπει, να απασχολούνται από απόσταση, χωρίς να είναι απολύτως αναγκαία η φυσική παρουσία τους στον χώρο εργασίας.

Όπως γράφουν τα «Ρεθεμνιώτικα Νέα», η αλλαγή αυτή, ωστόσο, δεν έχει μόνο οικονομική διάσταση. Για τον τόπο, έχει πρωτίστως κοινωνική και πολιτισμική σημασία. Η παρουσία του φοιτητικού πληθυσμού στις πόλεις, ιδίως σε εκείνες που διαθέτουν έντονη τουριστική ανάπτυξη, προσφέρει τις αναγκαίες ισορροπίες, αντιστάσεις και αναπτυξιακές δυναμικές. Αποτελεί, όμως κυρίως, ένα εξαιρετικά σημαντικό κοινωνικό και πολιτισμικό κεφάλαιο.

Οι φοιτητές δεν ενισχύουν μόνο την τοπική οικονομία. Διαμορφώνουν την κοινωνική ζωή, τον πολιτισμό, την εξωστρέφεια, τη δημιουργικότητα και, τελικά, την ίδια την ταυτότητα των πόλεών μας.

Μπορεί, άραγε, να φανταστεί κανείς πώς θα ήταν σήμερα το Ρέθυμνο, αλλά ακόμη και το Ηράκλειο χωρίς το Πανεπιστήμιο Κρήτης;

Μπορεί να εκτιμηθεί άραγε πόσο σημαντική και καθοριστική υπήρξε για το κοινωνικό και πολιτισμικό περιβάλλον του νησιού, η παρουσία του ιδρύματος;  Των φοιτητών, των πανεπιστημιακών και όλων εκείνων που το πλαισίωσαν κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών;

Θέλουμε να ελπίζουμε ότι το συγκεκριμένο ζήτημα θα αποτελέσει αντικείμενο προβληματισμού και δημόσιου διαλόγου.