Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται τις δέκα τελευταίες ημέρες ο κρατικός μηχανισμός της χώρας, αφού οι υψηλές θερμοκρασίες σε συνδυασμό με τους ισχυρούς ανέμους δημιουργούν υψηλό κίνδυνο για την πυροπροστασία και την εκδήλωση δασικών πυρκαγιών.

Μετά την περσινή τραγωδία στο Μάτι τα αντανακλαστικά των Αρχών έχουν διεγερθεί σε υπέρτατο βαθμό, όπως με την εντατικοποίηση των ελέγχων όταν εκδοθεί απαγόρευση κυκλοφορίας σε δασικές περιοχές, περιπολίες της Αστυνομίας σε ευάλωτα σημεία, περιπολίες από αέρος κ.λ.π.

Όμως κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν μπορεί να γίνει το λάθος, δεν θα βρεθεί πάλι κάποιος ανόητος για να κάψει τα χόρτα στην αυλή του ή να ψήσει καλοκαιριάτικα στην ύπαιθρο αντικριστό αρνί. Κανείς.

Η πυρκαγιά στην Ανατολική Αττική ξεκίνησε από την ανευθυνότητα ενός ατόμου και η καταστροφή ολοκληρώθηκε από την ανεπάρκεια του συνόλου. Το ίδιο είχε συμβεί στη φονική πυρκαγιά της Ηλείας το 2007. Είναι γνωστό ότι πάντα σε κάθε περίπτωση τη βασική ευθύνη προστασίας των πολιτών και των περιουσιών τους την φέρουν οι αρμόδιες αρχές (Γ.Γ.Π.Π., Πυροσβεστική, Αστυνομία, Λιμενικό, Περιφέρειες, Δήμοι κ.α.) όμως κανείς δεν μπορεί αδιαφορώντας να βγάλει τον εαυτό του απέξω.

Οφείλουμε να ομολογήσουμε ότι η σημερινή κυβέρνηση μεταξύ των άλλων πεπραγμένων που παρουσίασε τον πρώτο μήνα της θητείας της, έδωσε άμεση προτεραιότητα και βαρύτητα στην οργάνωση και την αντιμετώπιση περιστατικών Πολιτικής Προστασίας.

Τριάντα μόνο ημέρες χρειάστηκαν για να τεθεί σε λειτουργία ο μηχανισμός ειδοποίησης των πολιτών από τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας για επερχόμενους κινδύνους πυρκαγιών μέσω του αριθμού κλήσης έκτακτης ανάγκης «112».

Τα προηγούμενα χρόνια η ενεργοποίηση αυτή ήταν μπλεγμένη στην κρατική γραφειοκρατία, στην αδιαφορία – ραθυμία των υπευθύνων και στην ανευθυνότητα των αρμοδίων υπηρεσιών, που αδυνατούσαν να θέσουν σε εφαρμογή τον απαραίτητο μηχανισμό.

Αυτή ήταν μια από τις βασικές αιτίες της ανθρώπινης τραγωδίας στο Μάτι δηλαδή η έλλειψη ενημέρωσης και της έγκαιρης απομάκρυνσης των πολιτών.

Δεν ήταν η έλλειψη μέσων ούτε η καθυστερημένη κινητοποίηση των δυνάμεων καταστολής και πυρόσβεσης. Το φαινόμενο ήταν αδιαμφισβήτητα ακραίο και εκεί που υστέρησε το σχέδιο Πολιτικής Προστασίας ήταν η έλλειψη μέριμνας άμεσης απομάκρυνσης των κατοίκων. Η τραγωδία στο Μάτι δεν ανέδειξε την αδράνεια της Πολιτείας για την έγκαιρη κατάσβεση στην αντιμετώπιση του  φαινομένου, αλλά την αδυναμία ειδοποίησης των κατοίκων για την επερχόμενη πύρινη λαίλαπα, αφού όχι μόνο δεν ενημερώθηκαν για τον κίνδυνο, αλλά ούτε καμπάνα της εκκλησίας δεν χτύπησε όπως έλεγαν οι διασωθέντες από την καταστροφή.

Η λειτουργία του συστήματος έκτακτης ανάγκης «112» σχεδόν έχει αποκατασταθεί, για να μπορεί να φανεί χρήσιμο με την αποστολή προειδοποιητικών ενημερωτικών μηνυμάτων και για τον κίνδυνο των πυρκαγιών.

Βέβαια δεν σημαίνει ότι επειδή ενεργοποιήθηκε το «112» γλιτώσαμε από τις πυρκαγιές ή τις πλημμύρες. Κανείς δεν μπορεί να είναι βέβαιος ότι δεν πρόκειται να επαναληφθούν τραγωδίες όπως στην Ηλεία, στην Μάνδρα ή στο Μάτι. Εκείνο που θεωρείται βέβαιο είναι ότι γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια για να ελαχιστοποιηθούν οι πιθανότητες επανάληψης μιας ανάλογης καταστροφής. Δεν σημαίνει ότι η γραμμή έκτακτης ανάγκης «112» θα λύσει όλα τα προβλήματα Πολιτικής Προστασίας στην Ελλάδα.

Πρέπει πάντα ο κρατικός μηχανισμός να βρίσκεται σε ετοιμότητα, μαζί με τους πολίτες σε μια νέα κουλτούρα πειθαρχίας και συνέπειας στην αντιμετώπιση ακραίων φυσικών καταστροφών.

Η νέα τεχνολογία μπορεί να δώσει λύσεις αποκαθιστώντας τις δυσλειτουργίες της κρατικής μηχανής για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών και ακραίων φυσικών φαινομένων, γι’ αυτό και το «112» είναι η αρχή για ένα νέο σύγχρονο ψηφιακό κράτος που θα αποτελεί εγγύηση για την ασφάλεια και την Πολιτική Προστασία της κοινωνίας των Ελλήνων πολιτών.

Μαρίνος Παττακός

Ο Μαρίνος Παττακός είναι εντεταλμένος σύμβουλος του Δήμου Ηρακλείου