Πολιτική αβεβαιότητα στο Ισραήλ: Eντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Άιζενκοτ – «Στα σχοινιά» ο Νετανιάχου

«Στα σχοινιά» βρίσκεται ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς ο βασικός του αντίπαλος αναλαμβάνει την εντολή σχηματισμού της επόμενης ισραηλινής κυβέρνησης.

Το γεγονός αυτό φέρνει τον, έως τώρα «πολιτικά επτάψυχο» Νετανιάχου, ένα βήμα πιο κοντά στην απομάκρυνση του από τη μακροβιότερη θητεία στο Ισραήλ, αν και η κατάσταση παραμένει περίπλοκη, σχολιάζει το CNN.

Ο Γκάντι Άιζενκοτ απόστρατος αρχηγός του στρατού που ηγήθηκε του κεντρώου κόμματος «Γιασάρ» (Yashar) στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, θα έχει στη διάθεσή του έως και έξι εβδομάδες για να επιχειρήσει τον σχηματισμό ενός κυβερνητικού συνασπισμού που θα αντικαταστήσει τον Νετανιάχου. Ωστόσο, ο δρόμος του προς την εξουσία είναι γεμάτος πολιτικά εμπόδια και διαιρέσεις στο εσωτερικό της ίδιας της αντιπολίτευσης.

Ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτζογκ θα δώσει επίσημα την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον Άιζενκοτ την Κυριακή, όπως ανακοίνωσε το γραφείο του. Η απόφαση του Χέρτζογκ ελήφθη κατόπιν διήμερων διαβουλεύσεων την περασμένη εβδομάδα με όλα τα κόμματα που εξελέγησαν στην Κνεσέτ (το ισραηλινό κοινοβούλιο).

Ο Άιζενκοτ εξασφάλισε τη στήριξη 67 μελών της νέας Κνεσέτ, συμπεριλαμβανομένων 19 βουλευτών από τα δύο αραβικά κόμματα. Ο Νετανιάχου έλαβε μόλις 46 προτάσεις. Κατά τη διάρκεια των διαβουλεύσεων αποκαλύφθηκε ένα σημαντικό ρήγμα στο άλλοτε πιστό στρατόπεδό του, καθώς το κόμμα «Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά» (United Torah Judaism) —παραδοσιακός σύμμαχος του Νετανιάχου— αρνήθηκε να προτείνει τον ίδιο.

Ωστόσο, η απόφαση του Χέρτζογκ δεν απομακρύνει αυτόματα τον Νετανιάχου από την εξουσία. Ο Άιζενκοτ διαθέτει την εντολή και, στα χαρτιά, την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, αλλά όχι ακόμη έναν κυβερνητικό συνασπισμό.

Ο Άιζενκοτ επιδιώκει τον σχηματισμό μιας «κυβέρνησης εθνικής ανάγκης» και την ορκωμοσία μιας κυβέρνησης μειοψηφίας το συντομότερο δυνατό. Αυτή θα αποτελείται από τα τέσσερα εβραϊκά κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία κατέχουν συνολικά 48 έδρες: το δικό του κόμμα «Γιασάρ», το κόμμα «Μαζί» (Together) —υπό την ηγεσία των πρώην πρωθυπουργών Ναφτάλι Μπένετ και Γιαΐρ Λαπίντ—, το κόμμα «Ισραέλ Μπεϊτέινου» (Yisrael Beiteinu) του Αβίγκντορ Λίμπερμαν, καθώς και το αριστερό κόμμα «Δημοκρατικοί» (Democrats) με επικεφαλής τον Γιαΐρ Γκολάν.

Ο ίδιος έθεσε τέσσερις προϋποθέσεις για συμμετοχή: την αναγνώριση του Ισραήλ ως εβραϊκού, δημοκρατικού, φιλελεύθερου και ισότιμου κράτους, τη δέσμευση στις αξίες της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, την καθολική υπηρεσία —είτε στρατιωτική, είτε εθνική, είτε πολιτική— και την αναγνώριση της Χαμάς ως τρομοκρατικής οργάνωσης.

Η τελευταία προϋπόθεση αποκλείει ουσιαστικά τα αραβικά κόμματα από τη συμμετοχή στο υπουργικό συμβούλιο. Ωστόσο, θα μπορούσαν να στηρίξουν την κυβέρνηση εκτός αυτής, παρέχοντας ένα κοινοβουλευτικό δίχτυ ασφαλείας. Η ισραηλινή νομοθεσία απαιτεί μόνο απλή πλειοψηφία για τον σχηματισμό κυβέρνησης. Η ανατροπή της, αντίθετα, είναι πολύ πιο δύσκολη, καθώς απαιτεί απόλυτη πλειοψηφία 61 εδρών υπέρ μιας εναλλακτικής κυβέρνησης. (Η Κνεσέτ διαθέτει 120 έδρες.)

Το βασικό εμπόδιο για τον Άιζενκοτ είναι ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν. Ο ηγέτης του κόμματος «Ισραέλ Μπεϊτένου» —ο οποίος έχει διατελέσει κατά καιρούς υπουργός Άμυνας, Εξωτερικών και Οικονομικών— έχει αποκλείσει κάθε κυβέρνηση που εξαρτάται από τα αραβικά κόμματα. Μια κυβέρνηση μειοψηφίας, υποστηρίζει, θα είναι βραχύβια και, μακροπρόθεσμα, θα ενισχύσει μόνο τον Νετανιάχου. «Θα δούμε τον Νετανιάχου να επιστρέφει με 70 έδρες για άλλα τέσσερα χρόνια, και από εκεί ο δρόμος προς την καταστροφή είναι σύντομος», έγραψε την Παρασκευή ο Λίμπερμαν στην πλατφόρμα X.

Αντ’ αυτού, ο Λίμπερμαν πρότεινε μια διαφορετική πορεία. Αίροντας το βέτο που διατηρούσε επί χρόνια κατά των υπερορθόδοξων κομμάτων, προέτρεψε να καταβληθεί «μέγιστη προσπάθεια» για τον σχηματισμό ενός συνασπισμού 61 βουλευτών με τα δύο υπερορθόδοξα κόμματα —το Σας (Shas) και το Ενωμένο Ιουδαϊσμός της Τορά (United Torah Judaism)— και χωρίς τα αραβικά Κοινή Λίστα (Joint List) και Ράαμ (Ra’am). Πρόσθεσε δε ότι, εφόσον επιτευχθεί αυτός ο σχηματισμός, ενδέχεται να αποχωρήσουν από το Λικούντ (Likud) τρεις ή τέσσερις βουλευτές.

Το σχέδιο αυτό, ωστόσο, έρχεται σε σύγκρουση με μία από τις βασικές δεσμεύσεις της αντιπολίτευσης: τον τερματισμό της καθολικής απαλλαγής των υπερορθόδοξων ανδρών από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Τα υπερορθόδοξα κόμματα πιέζουν για τη θέσπιση νομοθεσίας που θα κατοχυρώνει αυτή την απαλλαγή, ενώ οι Άιζενκοτ, Λίμπερμαν και τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης είχαν δεσμευτεί, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, για καθολική στράτευση. Επιπλέον, ένα από τα υπερορθόδοξα κόμματα παραμένει πιστό στον Νετανιάχου.

Ο Νετανιάχου, ο οποίος απώλεσε την κοινοβουλευτική του πλειοψηφία, ασκεί επίσης έντονη πίεση κατά οποιασδήποτε πολιτικής συνεργασίας μεταξύ Εβραίων και Αράβων. Αμφισβητεί τα εκλογικά αποτελέσματα, ισχυριζόμενος ότι η ψήφος «εκλάπη» από τα αραβικά κόμματα μέσω δωροδοκιών και ξένης χρηματοδότησης. Ο Ντέιβιντ Ζίνι, πιστός συνεργάτης του και στέλεχος της Σιν Μπετ (Shin Bet), πιέζει για τη διεξαγωγή ερευνών σε βάρος Αράβων πολιτικών, χωρίς ωστόσο να έχουν παρουσιαστεί δημόσια αποδεικτικά στοιχεία.

Σε δήλωσή του μέσω βίντεο το Σάββατο, ο Νετανιάχου προειδοποίησε ότι, εάν σχηματιστεί κυβέρνηση μειοψηφίας με την υποστήριξη των αραβικών κομμάτων, το Ισραήλ «απλώς δεν θα επιβιώσει». Αντ’ αυτού, απηύθυνε κάλεσμα για τον σχηματισμό κυβέρνησης εθνικής ενότητας με τη συμμετοχή ολόκληρου του πολιτικού του μπλοκ, στο οποίο περιλαμβάνονται ακροδεξιά και υπερορθόδοξα κόμματα. Ο Νετανιάχου κάλεσε «όλα τα σιωνιστικά κόμματα που επιθυμούν να διαφυλάξουν το μοναδικό κράτος του εβραϊκού λαού».

Ο Άιζενκοτ απέρριψε το μήνυμά του, χαρακτηρίζοντάς το «αξιολύπητο επικοινωνιακό τέχνασμα». Σε ανακοίνωσή του, το κόμμα Γιασάρ (Yashar) ανέφερε: «Εάν το Λικούντ επιθυμεί μια ευρεία κυβέρνηση ενότητας, είναι ευπρόσδεκτο να ανακοινώσει τη διάλυση της συμμαχίας του με τους εξτρεμιστές και να συμμετάσχει σε μια κυβέρνηση υπό τον Πρωθυπουργό Άιζενκοτ».

Η πρώτη δοκιμασία για τον Άιζενκοτ έρχεται την Τρίτη, με την ορκωμοσία της νέας Κνεσέτ (Knesset). Η αντιπολίτευση προτίθεται να αντικαταστήσει τον Πρόεδρο της Κνεσέτ που έχει διορίσει ο Νετανιάχου, αποδυναμώνοντας έτσι τον έλεγχό του στην εξουσία και επιτρέποντας στα κόμματα της αντιπολίτευσης να αναλάβουν ορισμένες πρωτοβουλίες, όπως η σύσταση κρατικής εξεταστικής επιτροπής για τις αστοχίες στον τομέα της ασφάλειας που οδήγησαν στην επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Από την Κυριακή, ο Άιζενκοτ θα έχει στη διάθεσή του 28 ημέρες για να διαπραγματευτεί με άλλα κόμματα σχετικά με υπουργικές θέσεις, προϋπολογισμούς και πολιτικές, με δυνατότητα παράτασης 14 ημερών. Εάν αποτύχει, η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης περνά στον Νετανιάχου για άλλες τέσσερις εβδομάδες.

Ο Άιζενκοτ δήλωσε την Παρασκευή ότι προτίθεται να σχηματίσει κυβέρνηση το συντομότερο δυνατό, χαρακτηρίζοντας την τρέχουσα συγκυρία ως κατάσταση εθνικής ανάγκης. «Μια κατάσταση στην οποία ένας υπηρεσιακός πρωθυπουργός, επικεφαλής μιας κυβέρνησης μειοψηφίας —ο οποίος έχει χάσει την εμπιστοσύνη του λαού σε τόσο ακραίο βαθμό— συνεχίζει να διαχειρίζεται τον μηχανισμό ασφαλείας και τις αρχές επιβολής του νόμου, είναι μια επικίνδυνη κατάσταση που δεν πρέπει να συνεχιστεί ούτε για μία ακόμη ημέρα», έγραψε στο X.

Πηγή: skai.gr