Πολική δίνη: Το ασυνήθιστο φαινόμενο πάνω από την Αρκτική που μπορεί να αλλάξει τον φετινό χειμώνα

Ασυνήθιστα πρώιμη εξασθένηση της πολικής δίνης καταγράφουν οι μετεωρολόγοι. Πώς μπορεί να επηρεάσει τον χειμώνα στην Ευρώπη

Μην χάνεις είδηση. Βάλε το CRETA24 στην Google
ΠΡΟΣΘΕΣΕ ΤΟ CRETA24 ΣΤΗΝ GOOGLE

Κάτι ασυνήθιστο συμβαίνει ψηλά πάνω από την Αρκτική, σε ύψος δεκάδων χιλιομέτρων από την επιφάνεια της Γης. Ενα τεράστιο σύστημα ισχυρών ανέμων, που συγκρατεί τις εξαιρετικά ψυχρές αέριες μάζες γύρω από τον Βόρειο Πόλο, παρουσιάζει σημάδια εξασθένησης πολύ νωρίτερα από το συνηθισμένο.

Πρόκειται για την πολική δίνη, ένα ατμοσφαιρικό φαινόμενο που μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις καιρικές συνθήκες στο Βόρειο Ημισφαίριο, αυξάνοντας την πιθανότητα έντονων ψυχρών εισβολών σε περιοχές της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής. Σύμφωνα με τους επιστήμονες που μίλησαν στο Reuters, η φετινή διαταραχή είναι αξιοσημείωτη λόγω της χρονικής στιγμής κατά την οποία εκδηλώνεται. Ωστόσο, τονίζουν ότι η εξασθένηση της πολικής δίνης δεν συνεπάγεται αυτομάτως έναν βαρύ χειμώνα.

Τι είναι η πολική δίνη και πώς λειτουργεί

Ο όρος πολική δίνη χρησιμοποιείται για δύο διαφορετικά ατμοσφαιρικά συστήματα: τη στρατοσφαιρική και την τροποσφαιρική πολική δίνη.

Αυτή που απασχολεί σήμερα τους επιστήμονες είναι η στρατοσφαιρική, ένας τεράστιος δακτύλιος ισχυρών ανέμων που κινούνται από τα δυτικά προς τα ανατολικά, σε ύψος περίπου 10 έως 50 χιλιομέτρων πάνω από τη Γη. Οι άνεμοι αυτοί περιβάλλουν την Αρκτική και συμβάλλουν στη συγκράτηση των εξαιρετικά ψυχρών αέριων μαζών γύρω από τον Βόρειο Πόλο.

Οταν η πολική δίνη παραμένει ισχυρή και σταθερή, το ψύχος περιορίζεται κυρίως στις πολικές περιοχές, χωρίς να προκαλούνται διαταραχές στον καιρό νοτιότερα. Οταν όμως εξασθενεί ή αποσταθεροποιείται, η κατάσταση μπορεί να αλλάξει. Η ατμοσφαιρική επιστήμονας Τζένιφερ Φράνσις παρομοιάζει το φαινόμενο με μια σβούρα που χάνει την ισορροπία της ύστερα από ένα χτύπημα.

Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι ψυχρές πολικές αέριες μάζες μπορούν να μετατοπιστούν προς χαμηλότερα γεωγραφικά πλάτη, δημιουργώντας συνθήκες για έντονα καιρικά φαινόμενα στην Ευρασία και τη Βόρεια Αμερική.

Γιατί μπορεί να φέρει χιόνια και παγετό στην Ευρώπη

Μία από τις βασικές αιτίες αποσταθεροποίησης της πολικής δίνης είναι η λεγόμενη αιφνίδια στρατοσφαιρική θέρμανση (Sudden Stratospheric Warming). Πρόκειται για ένα φαινόμενο κατά το οποίο η θερμοκρασία στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας πάνω από την Αρκτική αυξάνεται απότομα, εξασθενώντας τους ισχυρούς ανέμους που συγκρατούν την πολική δίνη. Παρότι η μεταβολή εκδηλώνεται πολλά χιλιόμετρα πάνω από την επιφάνεια της Γης, οι επιπτώσεις της μπορούν να επηρεάσουν σταδιακά και τα χαμηλότερα ατμοσφαιρικά στρώματα, ορισμένες φορές μέσα σε μία ή δύο εβδομάδες.

Για την Ευρώπη, αυτό μπορεί να σημαίνει εξασθένηση των συνηθισμένων ήπιων και υγρών δυτικών ανέμων από τον Ατλαντικό και ενίσχυση της εισροής ψυχρότερων αέριων μαζών από τα ανατολικά. Το αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι χαμηλές θερμοκρασίες, παγετός και χιονοπτώσεις σε ορισμένες περιοχές.

Οι διαταραχές αυτές παρατηρούνται συχνότερα τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο. Φέτος, όμως, η εξασθένηση καταγράφηκε ασυνήθιστα νωρίς. Ο Ανταμ Σκέιφ, επικεφαλής μακροπρόθεσμων προγνώσεων της βρετανικής μετεωρολογικής υπηρεσίας Met Office, επισημαίνει ότι έχουν παρατηρηθεί στο παρελθόν ανάλογα φαινόμενα τον Νοέμβριο, όχι όμως τόσο νωρίς μέσα στον μήνα.

Τι προκαλεί τη φετινή ασυνήθιστη διαταραχή

Οι επιστήμονες εξακολουθούν να διερευνούν τους παράγοντες που προκάλεσαν την πρώιμη εξασθένηση.

Ενας πιθανός παράγοντας είναι το ιδιαίτερα ισχυρό Ελ Νίνιο που αναπτύσσεται φέτος στον Ειρηνικό Ωκεανό. Το φαινόμενο επηρεάζει τις βροχοπτώσεις και μπορεί να δημιουργήσει μεγάλης κλίμακας ατμοσφαιρικά κύματα, τα οποία ταξιδεύουν προς τον Βόρειο Πόλο και διαταράσσουν τους ανέμους της πολικής δίνης. Ωστόσο, η επίδραση του Ελ Νίνιο είναι συνήθως εντονότερη αργότερα μέσα στον χειμώνα. Επομένως, δύσκολα μπορεί να εξηγήσει από μόνο του την τόσο πρώιμη φετινή διαταραχή.

Μια δεύτερη πιθανή εξήγηση αφορά τις ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες των θαλάσσιων υδάτων βόρεια της Σκανδιναβίας και της δυτικής Ρωσίας. Πρόσφατες έρευνες υποδεικνύουν ότι η υποχώρηση των θαλάσσιων πάγων επιτρέπει στον ωκεανό να απελευθερώνει περισσότερη θερμότητα στην ατμόσφαιρα, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάζει την πολική δίνη.

Ερχεται ένας πολύ βαρύς χειμώνας;

Η απάντηση των επιστημόνων είναι ξεκάθαρη: όχι απαραίτητα.

Η εξασθένηση της πολικής δίνης αυξάνει την πιθανότητα ψυχρότερων καιρικών συνθηκών, αλλά δεν αποτελεί από μόνη της αξιόπιστη πρόγνωση για ολόκληρο τον χειμώνα. Αλλα ατμοσφαιρικά συστήματα μπορούν να ενισχύσουν ή να εξουδετερώσουν τις επιπτώσεις της.

Σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες, περίπου τα δύο τρίτα των επεισοδίων αιφνίδιας στρατοσφαιρικής θέρμανσης ακολουθούνται από ψυχρότερες και ξηρότερες συνθήκες στη βόρεια και βορειοδυτική Ευρώπη.

Συνδέεται η πολική δίνη με την κλιματική αλλαγή;

Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τη συμπεριφορά της πολικής δίνης, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν ακόμη σαφείς ενδείξεις πως η κλιματική αλλαγή έχει προκαλέσει μια μακροπρόθεσμη τάση ενίσχυσης ή εξασθένησής της.

Το σύστημα παρουσιάζει μεγάλες φυσικές διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά και από δεκαετία σε δεκαετία. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, περίοδοι παρατεταμένα ασθενούς πολικής δίνης συνέπεσαν με ορισμένους από τους ψυχρότερους χειμώνες της Ευρώπης. Αντίθετα, τη δεκαετία του 1990, όταν η πολική δίνη ήταν ισχυρότερη, καταγράφηκαν περισσότερο ήπιοι και υγροί χειμώνες.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερες παρατηρήσεις προτού εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για ενδεχόμενη σύνδεση με την κλιματική αλλαγή.

 

Προηγούμενο

Μεξικό: Πέθανε ο βαρόνος των ναρκωτικών Άνχελ Φέλιξ Γκαγιάρδο

Επόμενο

Ο Αλέξανδρος Μαρκογιαννάκης στο φιλανθρωπικό τουρνουά μπάσκετ στον Ταυρωνίτη

Μην χάνεις είδηση. Βάλε το CRETA24 στην Google
ΠΡΟΣΘΕΣΕ ΤΟ CRETA24 ΣΤΗΝ GOOGLE
Σχετικά Άρθρα