Μία από τις σημαντικότερες δωρεές στην ιστορία του δέχθηκε το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης του Παρισιού (Musée d’Art Moderne – MAM), το οποίο εμπλουτίζει τη συλλογή του με 61 έργα του Ανρί Ματίς που μέχρι σήμερα παρέμεναν στην οικογένεια του καλλιτέχνη.
Η δωρεά, που χαρακτηρίστηκε από το μουσείο «εξαιρετικά γενναιόδωρη» και «ιστορική», περιλαμβάνει πίνακες ζωγραφικής, σχέδια, χαλκογραφίες, λιθογραφίες και ένα γλυπτό. Το μεγαλύτερο μέρος των έργων απεικονίζει τη Μαργκερίτ Ματίς, την κόρη του ζωγράφου και αγαπημένο του μοντέλο.
Τη δωρεά πραγματοποίησε η Μπάρμπαρα Ντοφέν Ντιτουί, σύζυγος του εγγονού του Ματίς, Κλοντ, ο οποίος έφυγε από τη ζωή το 2011 στη Νέα Υόρκη. Πολλά από τα έργα είχαν παρουσιαστεί το 2025 στην έκθεση Matisse et Marguerite στο MAM, ωστόσο η απόφαση της Ντιτουί να τα παραχωρήσει μόνιμα στο μουσείο αποτέλεσε –σύμφωνα με τη διεύθυνση– «πλήρη έκπληξη».
Δεν είναι η πρώτη φορά που η οικογένεια Ματίς προχωρά σε ανάλογη κίνηση: το 2013, η Ντιτουί είχε δωρίσει στο Κέντρο Πομπιντού το εμβληματικό πορτρέτο Marguerite with a Black Cat, ένα από τα πιο γνωστά έργα του ζωγράφου.
Η ζωή πίσω από τα πορτρέτα
Η Μαργκερίτ γεννήθηκε από τη σχέση του Ματίς με το μοντέλο του Καρολίν Ζομπλό, την περίοδο που εκείνος σπούδαζε τέχνη στο Παρίσι. Ο καλλιτέχνης αναγνώρισε το παιδί και, μετά τον γάμο του λίγα χρόνια αργότερα, τη μεγάλωσε μαζί με τα ετεροθαλή αδέλφια της, Ζαν και Πιερ.
Σε ηλικία έξι ετών, η Μαργκερίτ προσβλήθηκε από διφθερίτιδα και υποβλήθηκε σε επείγουσα τραχειοτομή. Για χρόνια κάλυπτε την ουλή στον λαιμό της με ψηλούς γιακάδες και κορδέλες — λεπτομέρεια που αποτυπώνεται σε πολλά από τα πορτρέτα της. Η ουλή αποκαταστάθηκε χειρουργικά όταν ήταν 26 ετών.
Παρά τα εύθραυστα προβλήματα υγείας της, κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου εντάχθηκε στη Γαλλική Αντίσταση. Συνελήφθη και βασανίστηκε από την Γκεστάπο και απειλήθηκε με μεταφορά σε ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης.
Η ίδια ασχολήθηκε με τη ζωγραφική και συμμετείχε σε ομαδικές εκθέσεις στη διάρκεια του πολέμου, ωστόσο αργότερα εγκατέλειψε την προσωπική της καλλιτεχνική πορεία για να αφιερωθεί πλήρως στον ρόλο της βοηθού και ατζέντη του πατέρα της μέχρι τον θάνατό του, το 1954, σε ηλικία 84 ετών. Συνέχισε να καταλογογραφεί το έργο του μέχρι τον δικό της θάνατο, το 1982, σε ηλικία 87 ετών.
Μια δωρεά με ιδιαίτερη βαρύτητα
Ο Ανρί Ματίς συνήθιζε να κρατά τα έργα του εντός της οικογένειας αντί να τα πουλά, γεγονός που καθιστά τη συγκεκριμένη δωρεά ιδιαίτερα σημαντική. Με τα 61 νέα έργα, η συλλογή του MAM εμπλουτίζεται σημαντικά, προστιθέμενη στα 20 έργα του Ματίς που ήδη κατείχε.
Ο διευθυντής του μουσείου, Φαμπρίς Εργκό, χαρακτήρισε τα πορτρέτα της Μαργκερίτ «εξαιρετικά όμορφα και βαθιά συγκινητικά», προσθέτοντας ότι η δωρεά αυτή μετατρέπει το μουσείο στο «νέο σπίτι της Μαργκερίτ για τις επόμενες δεκαετίες και αιώνες».
Η κίνηση αυτή ενισχύει τη θέση του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης του Παρισιού ως έναν από τους βασικούς θεματοφύλακες της κληρονομιάς του Ανρί Ματίς και προσφέρει στο κοινό μια σπάνια, προσωπική ματιά στο έργο και την οικογενειακή ιστορία ενός από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα.
